Sad powszechny, I C 86/10

(1), B. L. , M. L.

(2)i S. L.

(1)o eksmisję i zapłatę I. nakazuje pozwanym M. L.

(1), B. L. , M. L.

(2)i S. L.

(1), aby opróżnili z rzeczy i opuścili budynek mieszkalny położony w W. przy ulicy (...) oraz wydali opróżniony budynek powódce E. M. ; II. orzeka o uprawnieniu pozwanych M. L.

(1), M. L.

(2)i S. L.

(1)do otrzymania lokalu socjalnego i o braku takiego uprawnienia wobec pozwanego B. L. ; III. wstrzymuje wykonanie opróżnienia budynku przez pozwanych M. L.

(1), M. L.

(2)i S. L.

(1)do czasu złożenia przez Gminę W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego; IV. oddala powództwo o zapłatę; V. zasądza od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 1970 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE Powódka E. M. w pozwie skierowanym przeciwko M. L.

(1)i B. L. wniosła o nakazanie pozwanym opuszczenia i opróżnienia budynku mieszkalnego położonego w W. przy ulicy (...) ze wszystkimi osobami i rzeczami do nich przynależnymi, a ponadto o nie przyznawanie im prawa do lokalu socjalnego i zasądzenie solidarnie od pozwanych na jej rzecz kosztów postępowania z kosztami zastępstwa procesowego, ostatecznie według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego żądania podała, że pozwani od około 1980 roku zajmują bezumownie opisany wyżej budynek mieszkalny (położony na działce numer (...) o powierzchni 0,0380 ha, zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Złotoryi za numerem (...) i oddanej w użytkowanie wieczyste właścicielom budynku – uwaga Sądu), który powódka nabyła z dziećmi w drodze spadkobrania. Pozwani wiedzieli, że zajmują nielegalnie budynek, gdyż byli o tej okoliczności wielokrotnie informowani, a mimo to ignorowali próby ugodowego załatwienia sprawy i nie przyjmowali ofert zawarcia umowy najmu, jak również nie uiszczali na rzecz powódki żadnych opłat związanych z zajmowaną nieruchomością. W odrębnym pozwie powódka w oparciu o powyższe okoliczności wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych odszkodowania za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości w kwocie 18000 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia wniesienia powództwa, które miało miejsce w dniu 27 maja 2010 r., do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego, ostatecznie również według norm przepisanych. Powódka wskazała, że na wartość odszkodowania składał się czynsz najmu przedmiotowej nieruchomości liczony w wysokości po 500 zł miesięcznie w okresie ostatnich 36 miesięcy, to jest od miesiąca kwietnia 2007 r. do miesiąca kwietnia 2010 r. Pozwana M. L.

(1)w odpowiedzi na ten pozew wniosła o jego oddalenie w całości. Podniosła okoliczności, z których wynikało, że zamieszkuje sporny budynek z rodziną od 1990 roku i korzysta z niego na takich samych prawach jak właściciel. Od tego czasu przeprowadziła z rodziną remont budynku, w którym nie było łazienki, bieżącej wody, ani centralnego ogrzewania, podłogi były zniszczone, przegniłe i zbutwiałe, ściany zawilgocone, a popękane okna i drzwi nie trzymały ciepła. Nikt nie interesował się dotychczas przedmiotową nieruchomością i pozwana nie miała świadomości o istnieniu innych właścicieli budynku. Dlatego też nie akceptowała żądania powódki zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości i podniosła, że celem oddalenia tego żądania złożyła wniosek o zasiedzenie nieruchomości. Pozwany B. L. słuchany informacyjnie na rozprawie w dniu 05 sierpnia 2010 r. przychylił się do argumentacji pozwanej i również zgłosił wniosek o oddalenie powództwa o zapłatę. Sąd Rejonowy w Złotoryi postanowieniem ogłoszonym na powyższej rozprawie na podstawie art. 219 k.p.c. połączył sprawę o zapłatę ze sprawą o eksmisję pozwanych do ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie postanowieniem z dnia 05 października 2010 r., na wniosek powódki zgłoszony w piśmie procesowym, na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – dalej „u.o.p.l.”), wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanych M. L.

(2)i S. L.

(1), córki pozwanych M. L.

(1)i B. L. , razem z nimi zamieszkałych w budynku. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. wszyscy pozwani zgłosili żądanie oddalenia powództwa o eksmisję i zapłatę z wnioskiem o zasądzenie od powódki na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, które rozszerzyli ostatecznie do wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Na uzasadnienie swojego stanowiska podnieśli zarzut zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości i zaznaczyli, że równolegle do tego postępowania toczy się odrębne postępowanie nieprocesowe o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. W powyższej sprawie Sąd Rejonowy w Złotoryi postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. pod sygn. akt I Ns 261/10 stwierdził, że pozwana M. L.

(1)z domu F. , córka R. i T. nabyła przez zasiedzenie w dniu 01 maja 2010 roku prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. , oznaczonego numerem działki (...) o powierzchni 0,0380 ha wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość. Powódka zaskarżyła powyższe orzeczenie apelacją, na skutek której Sąd Okręgowy w Legnicy postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., wydanym pod sygn. akt II Ca 577/11 zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalił wniosek pozwanej M. L.

(1)o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Małżonkowie J. i M. M.

(1)od 30 października 1974 r. byli użytkownikami wieczystymi działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,0380 ha i właścicielami stanowiącego odrębną nieruchomość budynku mieszkalnego położonych w W. przy ulicy (...) . Opuścili dom na początku lat 80-tych i wyjechali na stałe za granicę, a w ich miejsce niedługo potem za ich zgodą wprowadziła się W. B. z rodziną. W 1990 r. wyprowadziła się i odstąpiła opuszczony dom pozwanym M. i B. L. , którzy zamieszkali tam z dziećmi, pozwanymi M. L.

(2)i S. L.

(1). Pozwani traktowali nieruchomość jak własną, dbali o nią, wyremontowali od podstaw, ponosili opłaty obciążające użytkowników wieczystych i związane z korzystaniem z budynku. Dowód: kopia zaświadczenia Zarządu (...) Terenami w J. z dnia 06.10.1980 r. /k.9/, kopia oświadczenia S. L.

(2)i A. O. z dnia 09.06.1982 r. /k.10/, kopia wypisu z rejestru gruntów i wypisu z rejestru budynków /k.13-14/, kopia odpisu z KW nieruchomości /k.18-19/, kopie pisma (...) z dnia 17.02.1975 r. i 21.01.1988 r. /k.113,116/, kopia zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w L. z dnia 17.12.1974 r. /k.114/, kopia pisma Urzędu Miejskiego w W. z dnia 08.01.1988 r. /k.115/, kopia zaświadczenia Gminy S. w Niemczech z dnia 22.12.2010 r. z wierzytelnym tłumaczeniem /k.124-127/, odpis dowodu rejestracji przybycia na terytorium Niemiec z dnia 04.03.1982 r. z tłumaczeniem przysięgłym /k.178-182/, zeznania świadków W. B. /k.105-106/, H. B. /k.106-107/, M. Z. /k.107/, D. Ł. /k.107 odwr.-108/, K. L. /k.108/, B. F. /k.108 odwr.-109/, T. N. /k.109/, J. F. /k.149/, przesłuchanie stron /k.150-152/, akta Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 216/10. Małżonkowie J. i M. M.

(1)zmarli kolejno w dniach 14 maja 1992 r. i 11 lutego 1996 r., a spadek po nich nabył ich syn J. M.

(1), który zmarł w dniu 11 lipca 2007 r. pozostawiwszy po sobie spadkobierców w osobie powódki E. M. oraz zstępnych J. M.

(2), P. M. i M. M.

(3), każdego w udziale do 1/4 części spadku. Dowód: kopia odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 04.10.2005 r. ze stwierdzeniem prawomocności /k.11/, kopia odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 21.08.2009 r. ze stwierdzeniem prawomocności /k.12/ W dniu 18 lipca 2006 r. J. M.

(1), a następnie w dniu 04 marca 2010 r. powódka E. M. upomnieli pozwanych M. L.

(1)i B. L. , że zajmują nieruchomość nielegalnie i zwracali się do nich o nawiązanie umowy najmu budynku mieszkalnego. Pozwani nie zgadzali się z obowiązkiem ponoszenia opłat i nie reagowali na powyższe upomnienia. Dowód: kopia pisma J. M.

(1)z dnia 18.07.2006 r. /k.20/, kopia pisma pełnomocnika powódki z dnia 04.03.2010 r. z potwierdzeniem nadania listem poleconym i zwrotnym potwierdzeniem odbioru /k.15-16/, zeznania świadka J. F. /k.149 odwr./, przesłuchanie stron /k.150 odwr./. Pozwana M. L.

(1)była ostatnio zatrudniona jako ogrodnik w (...) Dziecka (...) w W. za wynagrodzeniem stażowym w wysokości 860 zł miesięcznie. Obecnie jest bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z prac sezonowych za granicą. Wyjeżdża dwa razy do roku w miesiącach sierpniu i wrześniu, a jej zarobki za ten czas wynoszą po 5000 zł miesięcznie. Z tych zarobków utrzymuje się po powrocie do kraju. Jest po rozwodzie z pozwanym B. L. , który stale przebywa poza miejscem zamieszkania i nocuje w hotelach pracowniczych. Przyjeżdża do domu od czasu do czasu. Pomaga w utrzymaniu pozwanej M. L.

(1)oraz ich córek, pozwanych M. L.

(2)i S. L.

(1), które obecnie są bezrobotne i nadal mieszkają z matką. Żadna z osób pozwanych nie pobiera świadczeń z opieki społecznej ani świadczeń emerytalno – rentowych. Dowód: przesłuchanie stron /k.150 odwr.-152,232 odwr.-233/. W oparciu o ustalony stan faktyczny Sąd zważył co następuje: Żądaniu powódki orzeczenia eksmisji pozwanych miało oparcie w przepisach prawa. Stosownie do art. 222 § 1 k.c. właścicielowi nieruchomości przysługuje względem każdego, kto w sposób nieuprawniony włada jego nieruchomością roszczenie o jej wydanie, a przy tym, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności, roszczenie takie może być realizowane przez każdego ze współwłaścicieli jako przykład typowej czynności zmierzającej do zachowania wspólnego prawa ( art. 209 k.c. ). Powódka udokumentowała, że właścicielem budynku położonego przy ulicy (...) w W. byli małżonkowie J. i M. M.

(1), a przez stwierdzenie nabycia spadku wykazała, że wspólnie z dziećmi jest ich następcą prawnym i z tego tytułu współwłaścicielem nieruchomości. Pozwani w obronie przed roszczeniem windykacyjnym powódki zarzucili natomiast, że nieruchomość nabyli w drodze zasiedzenia, ale zarzut ten okazał się być nieuprawniony z przyczyn, które legły u podstaw prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 30 listopada 2011 r., wydanego pod sygn. akt II Ca 577/11, oddalającego wniosek pozwanej M. L.

(1)o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomosci, a którym to orzeczeniem niniejszy Sąd był niezależnie od wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego związany ( art. 365 § 1 k.p.c. ). W rezultacie tego, gdy pozwani nie zareagowali na upomnienia powódki, a wcześniej jej męża J. M.

(1)do zawarcia umowy najmu, Sąd nie miał podstaw, by odmówić racji żądaniu nakazania eksmisji pozwanych z budynku mieszkalnego powódki i rozstrzygnął, jak w pkt I sentencji. Pozwani objęli powyższy budynek w posiadanie za zgodą W. B. , która władała nim za przyzwoleniem właściciela i Sąd mimo, że zajmowali budynek bezumownie, w tym szczególnym wypadku przyznał pozwanym status lokatorów w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 1 u.o.p.l, a to zgodnie z art. 14 ust. 1 u.o.p.l. obligowało Sąd, by z orzeczeniem eksmisji rozstrzygnął o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia i takie orzeczenie o częściowo pozytywnej treści zawarto w pkt II wyroku. Zajmowany budynek od wielu lat służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych pozwanych M. L.

(1), M. L.

(2)i S. L.

(1), a ich obecna sytuacja rodzinna i materialna nie była na tyle dobra, by z orzeczeniem eksmisji mogli wyprowadzić się, opróżnić dom z rzeczy, które stanowią dorobek ich życia i zamieszkać w innym miejscu. Dlatego też mimo, że przyznane im prawo do lokalu socjalnego odsunęło w czasie opróżnienie budynku, Sąd działając na podstawie art. 14 ust. 3 u.o.p.l., ocenił, że takie rozwiązanie będzie uzasadnione. W dalszej kolejności Sąd na podstawie art. 14 ust.6 u.o.p.l. wstrzymał obowiązek opróżnienia przez pozwane budynku powódki do czasu złożenia przez Gminę W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i orzekł, jak w pkt III sentencji. Inaczej Sąd ocenił uzupełniające roszczenie powódki o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w wysokości 18000 zł, które chociaż miało podstawę normatywną w przepisach art.224 § 2 k.c. i art. 225 k.c. , a to z tej przyczyny, że pozwani byli posiadaczami samoistnymi nieruchomości w złej wierze, nie zostało przez powódkę udowodnione ( art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c. ). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, według którego o wysokości należnego właścicielowi wynagrodzenia decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia, który powoduje, że wynagrodzenie to nie dzieli się na świadczenia okresowe, jak wynikałoby to z pozwu, lecz jest należnością jednorazową za cały okres korzystania z rzeczy przez jej posiadacza (zob. m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1984 r. III CZP 20/84 OSNCP 1984, nr 12 poz. 209 i z dnia 7 stycznia 1998 r. III CZP 62/97 OSNC 1998 nr 6 poz. 91 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2000 r. IV CKN 5/2000 niepubl. i z dnia 15 kwietnia 2004 r. IV CSK 273/2003 niepubl.). Pozwani zamieszali w budynku, o który dbali na przestrzeni dwudziestu lat jak o własny, wyremontowali go i wyposażyli w urządzenia niezbędne do codziennego użytku. Powódka wychodząc przeciwko pozwanym z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia okoliczności tych jakby w ogóle nie zauważyła. Nie uwzględniła zatem stanu technicznego budynku, w jakim znajdował się wcześniej, ani wynikających stąd możliwości zagospodarowania jego powierzchni, konieczności adaptacji lub remontu pomieszczeń i korzyści, które mogła odnieść z najmu lub dzierżawy budynku w takim, a nie innym stanie. Sąd na podstawie ogólnych danych, o które zwrócił się do Burmistrza Miasta W. , nie był natomiast w stanie ich zweryfikować i uwzględnić żądania powódki w jakimkolwiek zakresie. Oczekiwał ostatecznie inicjatywy dowodowej ze strony powódki, w tym wniosku o powołanie biegłego sądowego, który podjąłby się oznaczenia wysokości należnego jej wynagrodzenia, ale inicjatywy takiej brakło. Dlatego powyższe roszczenie uznał za nieudowodnione i orzekł o oddaleniu jej powództwa o zapłatę (pkt IV). O kosztach procesu Sąd postanowił na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. przy zastosowaniu art. 99 k.p.c. i art. 105 § 2 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy i zasadą kosztów niezbędnych i celowych. Pozwani przegrali sprawę o eksmisję i winni byli solidarnie zwrócić powódce poniesione przez nią koszty, które Sąd ustalił w granicach kwoty 447 zł. Obejmowały one opłatą stałą od pozwu w kwocie 200 zł, połowę opłaty od cofniętego zażalenia w kwocie 110 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 120 zł, liczone zgodnie z § 9 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 - 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) z opłatą skarbową od dokumentu udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Równocześnie pozwani byli stroną wygrywającą sprawę o zapłatę kwoty 18000 zł i należał im się od powódki solidarnie zwrot kosztów procesu w wysokości 2400 zł, to jest w wysokości stawki minimalnej ustalonej zgodnie z § 6 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), która była odpowiednia do nakładu pracy pełnomocnika i jego przyczynienia się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, z opłatą skarbową od dokumentu udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Różnica wyższej kwoty 2400 zł, do zwrotu której zobowiązana była powódka z kwotą 447 zł, która obciążała pozwanych, dała do zapłaty przez powódkę solidarnie na rzecz pozwanych kwoty 1970 zł (pkt V).