Sygn. akt I Ns 1636/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Ewa Karp Protokolant: Ewelina Świrta po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. w Kłodzku na rozprawie sprawy z wniosku J. C. przy udziale (...) Spółki Akcyjnej w K. , Oddział w W. o ustanowienie służebności przesyłu postanawia I. oddalić wniosek; II. ustalić, że zainteresowani ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 1636/12 UZASADNIENIE Wnioskodawca J. C. wniósł o ustanowienie służebność przesyłu, obciążającej nieruchomość, której jest właścicielem, stanowiącej działkę gruntu numer (...) położonej w Ś. , dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą nr (...) , wskazując jako uczestnika (...) S.A. w K. oraz treść służebności, polegającej na znoszeniu przez wnioskodawcę istnienia na nieruchomości obciążonej na obszarze 1600 m2, w pasie gruntu wzdłuż przebiegu sieci elektroenergetycznej o długości 400 metrów w przestrzeni na i nad powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kwoty 20.800 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. W uzasadnieniu wskazał, że jest właścicielem działki gruntu numer (...) położonej w Ś. , dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą nr (...) i na tej działce posadowione są urządzenia i instalacje elektroenergetyczne, których właścicielem jest uczestnik postępowania. Wskazał, ze przez działkę wnioskodawcy przebiega sieć elektroenergetyczna średniego napięcia L.916 wraz ze słupami oznaczonymi jako słupy nr (...) i (...) oraz sieć elektroenergetyczna L.930 wraz ze słupami oznaczonymi jako słupy nr (...) i (...) . Podniósł, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy R. działka (...) leży w granicach obszaru stanowiącego teren użytków rolnych - uprawy polowe oraz teren przewidziany pod zalesianie oraz, że zdaniem wnioskodawcy nie doszło do zasiedzenia, bowiem uczestnik nie złożył w tym przedmiocie wniosku do Sądu, a zasiedzenie nie zostało stwierdzone postanowieniem Sądu. Wnioskodawca wywiódł, że uczestnik nie może powoływać się na zasiedzenie w dobrej wierze, bowiem dobra wiara w chwili stawiania urządzeń nie oznacza powstania po stronie przedsiębiorstwa energetycznego prawa do korzystania z nieruchomości skutecznego wobec każdoczesnego jej właściciela, odpowiadającego służebności przesyłowej. (...) S.A. w K. wniósł o oddalenie wniosku i obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że nie kwestionuje, że na nieruchomości wnioskodawcy posadowione są dwa słupy wsporcze napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 20 kV L-916 oraz dwa słupy wsporcze napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia 20 kV, L-
- Podał, że linia L-916 została wybudowana w 1971 r., a linia L-930 w 1980 r., której inwestorem była Prażalnia Ł. Ogniotrwałych D. , która następnie znajdowała się w dyspozycji Zakładu (...) , w lutym 2006 r. urządzenia tej linii zostały zakupione od syndyka masy upadłości (...) N. . Ponadto uczestnik wskazał, ze na działce wnioskodawcy posadowiona jest linia niskiego napięcia, która stanowi własność wnioskodawcy i podał, że nabył służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez zasiedzenie, ponieważ korzysta przez czas niezbędny do zasiedzenia trwałego i widocznego urządzenia zlokalizowanego na nieruchomości wnioskodawcy. Uczestnik wskazał, że (...) S.A. poprzednio (...) S.A. powstała w maju 2004 r. z połączenia spółek prawa handlowego, stanowiących własność Skarbu Państwa, a nie państwowych zakładów energetycznych, tak więc (...) S.A. jest następcą prawnym byłego Zakładu (...) S.A , który powstał z przekształcenia byłego przedsiębiorstwa państwowego, a do 1 lutego 1989 r., będąc zarządcą mienia państwowego nie wykonywał żadnych praw dla siebie tylko na rzecz Skarbu Państwa, co nie zmienia jednak faktu, że korzystanie przez uczestnika postępowania z nieruchomości w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej, prowadziło do zasiedzenia tej służebności przez Skarb Państwa. Wskazał ponadto, że linie energetyczne jako inwestycja służąca celom publicznym są zdarzeniem nieodwracalnym w pewnym przedziale czasu i określając wynagrodzenie z tego tytułu należy uwzględniać stopień ingerencji w treść prawa własności, wartość nieruchomości i spodziewane korzyści z uszczuplenia prawa własności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Wnioskodawca J. C. jest właścicielem nieruchomości położonej w Ś. , działka nr (...) , opisanej w księdze wieczystej o nr (...) . Działka, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, leży w granicach terenu stanowiącego użytki rolne - uprawy polowe oraz teren przewidziany pod zalesienie. Dowód: odpis z księgi wieczystej - k. 10-11; wypis z rejestru gruntów - 14; zaświadczenie z Gminy R. - k. 15 - 16; Przez nieruchomość stanowiąca działkę (...) , położoną w miejscowości Ś. przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne średniego napięcia L.916 (słupy nr (...) ) - linia wybudowana w 1970 r. oraz linia L.930 (słupy (...) ) - wybudowana początkiem lat 80-tych XX w. Dowód: pismo - k. 29; wydruk z systemu (...) k. 47-48; decyzja - k. 49-50 (...) S.A. we W. kupił odcinki linii napowietrznych SN L-930 w dniu 3 lutego 2006 r. od ich poprzedniego właściciela, który wybudował te odcinki w 1991 r. Dowód: umowa - k. 51 - 52; W dniu 1 stycznia 1989 r. powstało przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...) , które w dniu 20 lipca 1993 r. zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą Zakład (...) S.A. w W. , przejętą w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ksh , przez Zakład (...) S.A. w J. , z którego powstała spółka (...) S.A. z siedzibą w K. . Dowód: zarządzenie - 59-61; zarządzenie - 62-64; postanowienie - 65 odpis z KRS - k. 41 -
- Działka wnioskodawcy, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, leży w granicach terenu stanowiącego użytki rolne - uprawy polowe oraz teren przewidziany pod zalesienie. Wnioskodawca zakupił działkę w 2010 roku i zdecydował się na jej zakup pomimo widocznej linii energetycznej wybudowanej w latach 70 XX wieku, na cele prowadzenia gospodarstwa rolnego z hodowla koni i przyszłą ujeżdżalnia koni. Na tej działce wnioskodawca posiada swoja linię energetyczną nie będącą przedmiotem wniosku. Dowód: - przesłuchanie wnioskodawcy K- 91 W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył co następuje: Służebność przesyłu jest prawem związanym z urządzeniami będącymi rzeczą ruchomą lub zbiorem rzeczy, co oznacza, że nie może być oddzielnym przedmiotem obrotu. Przepis art. 3053 . § 1.k.c. przewiduje przejście z mocy prawa służebności przesyłu na rzecz nabywcy przedsiębiorstwa lub urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 , prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Służebność przesyłu może być jednak też nabyta przez przedsiębiorcę przesyłowego w drodze zasiedzenia. Zgodnie z art. 352 § 1 k.c. : "Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności". Warunkiem zasiedzenia służebności przesyłu jest korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia. Nie ma więc przeszkód do uznania przedsiębiorcy, który korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu, a nie ma tytułu prawnego do władania tą nieruchomością, za posiadacza takiej służebności. Posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń energetycznych oraz cudzej nieruchomości, na której zostały posadowione, jest posiadaniem w rozumieniu art. 352 k.c. i może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu ( art. 292 w zw. z art. 172 k.c. ) (tak SN w postanowieniu z dnia 13 października 2011 r., (...) , Lex nr 1096048). Sąd Najwyższy dopuszczał taką możliwość jeszcze przed nowelizacją kodeksu cywilnego , dokonaną ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która wprowadziła do polskiego systemu prawnego służebność przesyłu (zob. postanowienie SN z dnia 4 października 2006 r., (...) , niepubl.; postanowienie SN z dnia 22 października 2002 r., (...) , Biul. SN 2002, nr 11, s. 7; wyrok SN z dnia 31 maja 2006 r., (...) , Lex nr 258681; wyrok SN z dnia 8 czerwca 2005 r., (...) , niepubl.; postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2006 r., (...) , Biul. SN 2006, nr 5, s. 11). Z reguły przedsiębiorca - posiadacz służebności przesyłu będzie uznany za posiadacza służebności w złej wierze (zob. uchwałę SN z dnia 17 czerwca 2005 r., (...) , (...) ; wyrok SN z dnia 29 stycznia 2008 r., (...) , niepubl.). W uchwale z dnia 7 października 2008 r. ( (...) Biul. SN 2008, nr 10, s. 7; Lex nr 458125) SN wskazał, że "przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu ( art. 3051-3054 k.c. ) dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu w ruchu przedsiębiorstwa". Nie ma przy tym potrzeby oznaczania nieruchomości władnącej. Skoro powołana ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, między innymi w zakresie zasiedzenia służebności przesyłu, należy przyjąć, że jeżeli termin prowadzący do zasiedzenia służebności upłynął przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r.), to sąd stwierdzi nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, jeżeli zaś po tej dacie - sąd stwierdzi zasiedzenie służebności przesyłu ( G. B. , Urządzenia przesyłowe..., s. 72-73). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca przyznał, ze wie o wybudowaniu linii, których dotyczy wniosek w latach 70, a zatem nie ma przeszkód w ustaleniu przez Sąd, ze wniosek należało oddalić wobec zasiedzenia przez uczestnika jako następcę prawnego poprzedników służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu. Wniosek właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem ( art. 3052 § 2 k.c. ) rzeczywiście przerywa bieg terminu zasiedzenia tej służebności, jak wskazał pełnomocnik wnioskodawcy. Jednakże w dacie złożenia przedmiotowego wniosku, a nawet już w dacie nabycia nieruchomości przez wnioskodawcę / rok 2010 / upłynął już termin zasiedzenia służebności linii i urządzeń przesyłowych, bowiem dla wybudowanych w latach 70, a więc najdalej w roku 1979, urządzeń, termin ten, przyjmując złą wiarę posiadacza, upłynął po 30 latach, a zatem w roku 2009, a dla wybudowanych w 1991 roku odcinków uczestnik nabył ich własność umową sprzedaży w
- Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. (...) Sąd Najwyższy opowiedział się za przyjmowaniem dobrej wiary posiadacza skutkującym krótszym terminem wymaganym do zasiedzenia i wskazał, :" Objęcie przez przedsiębiorstwo państwowe cudzej nieruchomości w posiadanie na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) w celu budowy urządzeń przesyłowych uzasadnia przyjęcie dobrej wiary tego przedsiębiorstwa jako posiadacza służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu ( art. 292 w związku z art. 172 § 1 k.c. )./ (...) , Biul.SN 2009/4/15, M.Prawn. 2010/8/460-463 490946/. Mając na uwadze powyższe ustalenia, przepisy i orzecznictwo Sąd oddalił wniosek, o kosztach orzekając po myśli art. 520 §
- K.p.c. wskazujący, ze każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.