Sad powszechny, V U 572/13

Sygn. akt V U 572/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Radosław Buko Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Pezena po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku w Słupsku odwołania J. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 12 marca 2013 roku znak (...) w sprawie J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. B. prawo do emerytury na podstawie art.184 w zw. z art.32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009 roku numer 153 poz. 1227 ze zm.) od dnia 1 lutego 2013 roku, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego UZASADNIENIE Ubezpieczony J. B. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 12.03.2013 r., znak (...) odmawiającej mu prawa do emerytury. Ubezpieczony zaskarżył decyzję w całości oraz domagał się jej zmiany poprzez ustalenie w toku procesu na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz zeznań zawnioskowanych świadków, że pracował w warunkach szczególnych ponad 15 lat. Pozwany organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów procesu według norm przepisanych podnosząc, iż ubezpieczony wykazał na 01.01.1999r. wymagany staż ogółem ale nie wykazał 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony J. B. , ur. (...) , w dniu 08.01.2013 r. złożył wniosek o emeryturę. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Nie pozostaje w stosunku pracy. Wykazał według stanu na dzień 01.01.1999r. okres składkowy, nieskładkowy oraz uzupełniający – rola w wymiarze 25 lat, w tym 2 lata i 17 dni okresu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony domagał się uwzględnienia jako okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych od dnia 25.02.1976 r. do 31.10.1982 r. w Przedsiębiorstwie Usług (...) (...) w W. oraz od 02.11.1982 r. do 31.03.1989 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym P. Zakładzie Rolnym (...) . Zaskarżoną decyzją z dnia 12.03.2013 r. odmówiono mu prawa do emerytury z uwagi na nie wykazanie 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych . /dowód: akta emerytalne ZUS: wniosek k. 1 – 2, kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych – k. 3, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999 r. k.54, zaskarżona decyzja k. 53 – 53 v., karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999 r. – k. 54, 55/ Ubezpieczony J. B. w okresie od 25.02.1976 r. do 31.10.1982 r. zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Usług (...) (...) w W. , gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza. Uprawnienia do spawania uzyskał już w 1973 r., podczas zatrudnienia w Stoczni (...) w G. . Zakład pracy stawiał klatki piętrowe dla trzody chlewnej. Ubezpieczony spawał elektrycznie te klatki. Nie pracował przy innych pracach. Następnie od 02.11.1982 r. do 31.03.1989 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku spawacza w PGR P. w Zakładzie Rolnym (...) . W toku zatrudnienia ubezpieczony zajmował się tylko i wyłącznie spawaniem. Wykonywał typowe prace spawalnicze np. spawał rury centralnego ogrzewania, maszyny rolnicze. Był jedynym pracownikiem zakładu posiadającym uprawnienia do spawania. /dowód: akta sprawy: wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 25 – 25 v. w zw. z k. 32 akt sprawy (00:03:11 – 00:16:26), zeznania świadka B. B. – k. 25 v. w zw. z k. 32 (00:18:46 – 00:23:38), zeznania świadka A. M. – k. 25 v. w zw. z k. 32 (00:23:39 – 00:27:50), zeznania świadka Z. R. – k. 31 -31 v. w zw. z k. 32 (00:04:36 – 00:10:36), zeznania świadka M. W. – k. 31 v. w zw. z k. 32 (00:10:37 – 00:14:08),książeczka spawacza – k.8,świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 21.12.1999 r., akta osobowe ubezpieczonego - koperta k. 21akt sprawy: świadectwo pracy z dnia 31.10.1982 r. , karta obiegowa, angaż z dnia 15.10.1982 – k. 9, angaż z dnia 26.05.1982 r., umowa o pracę z dnia 25.02.1976 r., skierowanie do pracy z dnia 25.02.1976 r., karta obiegowa z dnia 25.02.1976 r., podanie o pracę z dnia 03.02.1976 r., kwestionariusz osobowy, akta osobowe ubezpieczonego – koperta k. 23 akt sprawy – umowa o pracę z dnia 02.11.1982 r., kwestionariusz osobowy, Ubezpieczony według stanu na dzień 01.01.1999r. posiada wymagany 15 letni staż pracy w warunkach szczególnych. Do niespornego okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 2 lata i 17 dni należało doliczyć okres pracy od dnia 25.02.1976 r. do 31.10.1982 r. w Przedsiębiorstwie Usług (...) (...) w W. w wymiarze 6 lat 8 miesięcy i 5 dni oraz od dnia 02.11.1982 r. do 31.03.1989 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym P. Zakładzie Rolnym (...) w wymiarze 6 lat 4 miesięcy i 29 dni. Łącznie ubezpieczony posiada 15 lat 1 miesiąc i 11 dni pracy w szczególnych warunkach. /dowód: akta sprawy: wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 25 – 25 v. w zw. z k. 32 akt sprawy (00:03:11 – 00:16:26), zeznania świadka B. B. – k. 25 v. w zw. z k. 32 (00:18:46 – 00:23:38), zeznania świadka A. M. – k. 25 v. w zw. z k. 32 (00:23:39 – 00:27:50), zeznania świadka Z. R. – k. 31 -31 v. w zw. z k. 32 (00:04:36 – 00:10:36), zeznania świadka M. W. – k. 31 v. w zw. z k. 32 (00:10:37 – 00:14:08),książeczka spawacza – k.8,świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 21.12.1999 r., akta osobowe ubezpieczonego - koperta k. 21akt sprawy: świadectwo pracy z dnia 31.10.1982 r. , karta obiegowa, angaż z dnia 15.10.1982 – k. 9, angaż z dnia 26.05.1982 r., umowa o pracę z dnia 25.02.1976 r., skierowanie do pracy z dnia 25.02.1976 r., karta obiegowa z dnia 25.02.1976 r., podanie o pracę z dnia 03.02.1976 r., kwestionariusz osobowy, akta osobowe ubezpieczonego – koperta k. 23 akt sprawy – umowa o pracę z dnia 02.11.1982 r., kwestionariusz osobowy, Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego J. B. dotyczące ustalenia uprawnień do emerytury w warunkach szczególnych zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 – w brzmieniu obowiązującym do końca grudnia 2012r. – emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Obecnie od 01.01.2013r. brak jest obowiązku rozwiązaniu stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem jako warunku nabycia prawa do emerytury. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony J. B. na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał ukończone 60 lat – ukończył je w dniu (...) r., nie jest członkiem OFE, posiada wymagany 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. nr 237 poz.1312 ) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Z kolei ust 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 kpc , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . W załączniku A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , uznano za pracę w szczególnych warunkach prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym (Dział XIV pkt 12) Postępowanie dowodowe wykazało, że praca ubezpieczonego w całym spornym okresie jest pracą w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu praca ubezpieczonego na stanowisku spawacza była pracą w warunkach szczególnych. Fakt pracy w warunkach szczególnych od dnia 25.02.1976 r. do 31.10.1982 r. w Przedsiębiorstwie Usług (...) (...) w W. w wymiarze 6 lat 8 miesięcy i 5 dni oraz od dnia 02.11.1982 r. do 31.03.1989 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym P. Zakładzie Rolnym (...) w wymiarze 6 lat 4 miesięcy i 29 dni na stanowisku spawacza potwierdzili świadkowie pracujący razem w ubezpieczony w spornym okresie tj. B. B. , A. M. , Z. R. oraz M. W. . Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Odnosi się to zarówno do rodzaju i okresu zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, jak i rodzaju wykonywanych czynności. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. W ocenie Sądu zeznania świadków i dane z akt osobowych ubezpieczonego, w tym książeczki spawacza w pełni potwierdzają sporny okres zatrudnienia J. B. w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd ustalił, że ubezpieczony w spornym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku spawacza. W okolicznościach niniejszej sprawy oczywiste jest to, że również pracodawca ubezpieczonego za sporny okres zatrudnienia pracę jego postrzegał jako prace w szczególnych warunkach, zaś uchybienia formalne pracodawcy nie mogą skutkować pozbawieniem ubezpieczonego prawa do należnych mu świadczeń. Ubezpieczony posiada wymagany, według stanu na dzień 01.01.1999r. tj. na dzień wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Wykazał zatem, iż spełnia wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż praca ubezpieczonego spornym okresie zatrudnienia była pracą w warunkach szczególnych i przekraczała wymagane 15 lat na dzień 01.01.1999 r. Z tych racji natury faktycznej i prawnej Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu J. B. prawo do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia (...) r. tj. od dnia ukończenia 60 roku życia, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Ustalenie, czy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do świadczenia.