3 k.k. na szkodę E. L. i postanowieniem Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 5 kwietnia 2009r. sygn. VII Kp-52/09 został tymczasowo aresztowany. Sprawę tę także przejął do prowadzenia Prokurator Apelacyjny we W. w dniu 28 kwietnia 2009r. i została objęta śledztwem o sygnaturze akt Ap VDs.24/09 (k. 255 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). W toku wspomnianego postępowania M. C. zarzucono następujące przestępstwa: z art. 197 §
3 k.k. ; z art. 197 § 1 k.k. ; z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. ; z art. 207 § 1 k.k. , art. 157 §
2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. ; z art. 18 §
2 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i art.,. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. ; z art. 288 § 1 k.k. i art. 245 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. ; z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz dwukrotnie z art. 56 ust.
3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. , art. 65 § 1 k.k. i art. 64 § 1 k.k. . Następnie stosowanie wspomnianego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania przedłużono wobec podejrzanego M. C. postanowieniami Sądu Okręgowego w Legnicy: ⚫ z dnia 22 maja 2009r. sygn. III Kp – 130/09; ⚫ z dnia 28 sierpnia 2009r. sygn. III Kp – 186/09; ⚫ z dnia 27 listopada 2009r. sygn. III Kp – 257/09, zmienionym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2009r. sygn. akt II AKz – 647/09 poprzez uznanie, że tymczasowe aresztowanie powinno być liczone łącznie od jego zastosowania od dnia 19 października 2007r. do dnia 8 stycznia 2008r., a następnie od dnia 2 kwietnia 2009r.. Konsekwencją tego ostatniego orzeczenia było także uznanie, że do dalszego stosowania tymczasowego jest właściwy Sąd Apelacyjny, zgodnie z przepisem art. 263 § 4 k.p.k. , gdyż upłynął okres wskazany w art. 263 § 2 k.p.k. . Następnie w dniu 11 stycznia 2010r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu przedłużył tymczasowe aresztowanie wobec M. C. tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 12 kwietnia 2010r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2010r. sygn. II AKz – 63/10. Postanowieniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu z dnia 19 marca 2010r. zastosowany wobec podejrzanego M. C. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania uchylono i tego samego dnia został on zwolniony z Aresztu Śledczego w J. (k. 1641-1642 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). Postanowieniem Prokuratora Apelacyjnego we W. z dnia 2 sierpnia 2010r. wyłączono ze śledztwa Ap VDs. 24/09 materiały m.in. przeciwko podejrzanemu M. C. w części stawianych mu następujących zarzutów o to, że: 1) w nocy z 1 na 2 kwietnia 2009r. w L. przy ul. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z P. T. , dokonał zgwałcenia E. L. w ten sposób, że używając przemocy i wykorzystując stan nietrzeźwości pokrzywdzonej doprowadził ją do obcowania płciowego, tj. o przestępstwo z art. 197 §
; 2) w dniu 2 kwietnia 2009 r. w P. używając przemocy groźby bezprawnej wobec E. L. doprowadził ją do obcowania płciowego, tj. o przestępstwo z art. 197 §1 k.k. ; 3) w nocy z 1 na 2 kwietnia 2009r. w L. przy ul. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z P. T. i innymi osobami używając przemocy w postaci chwytania za włosy i przywodzenia siłą głowy do przyrodzenia, bicia po twarzy oraz grożąc zabiciem lub wywiezieniem do zagranicznego domu publicznego doprowadził K. K. do obcowania płciowego w formie stosunku oralnego, w trakcie którego wsadzał swojego członka w usta pokrzywdzonej, tj. o przestępstwo z art. 197 §
; 4) w nocy z 1 na 2 kwietnia 2009r. w L. przy ul. (...) , działając wspólnie i porozumieniu z P. T. innymi osobami uniemożliwiając ucieczkę K. K. z pomieszczenia, chwytanie za jej ręce, wykręcanie ich i szarpanie, ściąganie na siłę ubrania, oraz rzucenie na łóżko doprowadził wyżej wymienioną do obcowania płciowego z P. T. , w trakcie którego ten ostatni, bez zabezpieczenia, wkładał pokrzywdzonej swojego członka do pochwy, pomimo jej oporu w postaci odpychania rękami, tj. o przestępstwo z art. 197 §
; 5) w nocy z 1 na 2 kwietnia 2009r. w L. przy ul. (...) , groził K. K. pozbawieniem życia członków jej rodziny w celu zmuszenia jej do zaniechania ujawnienia dokonanych na niej wówczas gwałtów, tj. o przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. (k. 1766-1775 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). Wyłączone materiały zostały zarejestrowane jako odrębne śledztwo pod sygnaturą Ap VDs. 35/10 i postanowieniem Prokuratora Apelacyjnego we W. z dnia 19 listopada 2010r. umorzono wspomniane śledztwo przeciwko M. C. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Postanowienie uprawomocniło się dnia 15 grudnia 2010r. (k. 7-49 oraz k. 1798-1831 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). Odpis postanowienia o umorzeniu śledztwa w imieniu M. C. odebrała jego matka w dniu 26 listopada 2010r. (k. 1833 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). Oprócz tego, pismem z dnia 23 lutego 2012r. M. C. zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu o doręczenie mu postanowienia o umorzeniu śledztwa, wskazując, że jest mu ono „ niezbędne w chwili obecnej ”. Postanowienie to doręczono mu osobiście w dniu 24 lutego 2012r. (k. 1850 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu). Tymczasem, w zasadniczym wątku śledztwo Ap VDs.24/09 przeciwko M. C. zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia przez Prokuratora Apelacyjnego we W. do Sądu Okręgowego w Legnicy. Obecnie sprawa ta toczy się przed Sądem Rejonowym w Legnicy pod sygnaturą akt II K – 456/13 (akt oskarżenia k. 187-216). We wniesionym akcie oskarżenia Prokurator Apelacyjny we W. wskazał niepoprawnie, że w sprawie tej M. C. był tymczasowo aresztowany jedynie od dnia 19 października 2007r. do dnia 8 stycznia 2008r.. Faktycznie jednak, po połączeniu śledztwa w dniu 28 kwietnia 2009r. do chwili uchylenia tymczasowego w dniu 19 marca 2010r. postępowanie toczyło się łącznie co do wszystkich zarzutów stawianych M. C. . W dniu 4 września 2012r. M. C. złożył drogą pocztową do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Wydział I Cywilny pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od 2 kwietnia 2009r. doi dnia 19 marca 2010r.. Domagał się zasądzenia łącznie 900.000 złotych, w tym kwoty 500.000 złotych z tytułu zadośćuczynienia oraz kwoty 400.000 złotych tytułem odszkodowania (k. 4-6). W uzasadnieniu wniosku M. C. podniósł, że na skutek stosowania względem niego tymczasowego aresztowania zmuszony był opuścić L. , by poszukiwać pracy w innych miejscowościach. Wskazał również na rozmiar doznanych wówczas krzywd związanych z pozbawieniem wolności przez 11 miesięcy i 17 dni. Postanowieniem z dnia 21 września 2012r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział I Cywilny stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze, Wydziałowi III Karnemu. Wyrokiem z dnia 22 maja 2013r. sygn. akt III Ko – 25/13 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił wniosek M. C. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, a nadto zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. O. 120 zł oraz dalsze 27, 60 zł z tytułu podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze podniósł, że na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 22 maja 2013r. prokurator skutecznie i zasadnie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia złożonego przez M. C. (k. 128), gdyż swoje roszczenia zgłosił po upływie rocznego okresu wskazanego w art. 555 k.p.k. Przepis ten stanowi, że wspomniane roszczenia przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania – od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania – od daty zwolnienia. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze stwierdził, że wydane w sprawie postanowienie o umorzeniu postępowania wobec wnioskodawcy M. C. było orzeczeniem kończącym sprawę i to od daty jego prawomocności biegł roczny termin do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2010r. o umorzeniu postępowania przeciwko M. C. uprawomocniło się dnia 15 grudnia 2010r., a wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie został nadany w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu 4 września 2012r., a więc 1 rok, 8 miesięcy i 20 dni po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu (k. 146, 147-149). Powyższy wyrok zaskarżył w całości na korzyść wnioskodawcy M. C. jego pełnomocnik z urzędu adw. W. O. . Powołując się na prze[pisy art. 425 § 1 k.p.k. , art. 444 k.p.k. , art. 438 §
2 k.p.k. , art. 437 §
2 k.p.k. oraz art. 452 § 2 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił : 1) mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania ( art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. ) przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu zmierzającego do ustalenia rzeczywistej daty wystąpienia wnioskodawcy o odszkodowanie i zadośćuczynienie; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że powyższy wniosek złożony został w dniu 4 września 2012r., podczas gdy o to samo roszczenie z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 2 kwietnia 2009r. do dnia 19 marca 2010r. toczy się równolegle postępowanie przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu o sygn. akt III Ko – 38/13, w której to sprawie M. C. złożył wniosek przed datą 4 września 2012r.. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył wniosek dowodowy o ujawnienia akt sprawy III Ko – 38/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, a merytorycznie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W toku postępowania odwoławczego ujawniono wspomniane akta sprawy III Ko – 38/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu ustalając na ich podstawie, że wnioskodawca M. C. złożył w dniu 22 maja 2012r. do administracji Aresztu Śledczego we W. „pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie” za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 2 kwietnia 2009r. do dnia 19 marca 2010r. (k. 2-4, 5 akt III Ko – 38/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu). Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt III Ko – 38/13 Sąd Okręgowy we Wrocławiu zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przeciwko M. C. przed Sadem Rejonowym w Legnicy w sprawie o sygn. II K – 102/13 (obecnie sprawa nosi sygnaturę II K – 456/13), gdyż rozstrzygnięcie we wspomnianej sprawie ma znaczenie dla ewentualnego ustalenia rozmiarów szkody i krzywdy za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, zważywszy na możliwość dokonania zaliczeń okresów tymczasowego aresztowania w trybie art. 63 § 1 k.k. oraz art. 417 k.p.k. . Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r. sygn. akt II AKz – 215/13 nie uwzględnił zażalenia wnioskodawcy M. C. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: I. Apelacja wniesiona przez pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy M. C. okazała się w pełni zasadna, gdyż skutecznie zakwestionowała zasadnicze ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze co do daty złożenia przez wnioskodawcę roszczeń z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 2 kwietnia 2009r. do dnia 19 marca 2010r.. Po pierwsze, wspomniany wniosek został złożony przez M. C. nie w dniu 4 września 2012r. jak to ustalił Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, lecz kilka miesięcy wcześniej, bo w dniu 22 maja 2012r. w sprawie ostatecznie zarejestrowanej w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu pod sygn. akt III Ko – 38/13. Wspomniana okoliczność podważa ustalenia o przekroczeniu terminu do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 555 k.p.k. , aż o 8 miesięcy i 20 dni, a co za tym idzie nakazuje na nowo ocenę czy zasady współżycia społecznego nie sprzeciwiają się uwzględnieniu zarzutu przedawnienia. Rozpoznając wspomniany zarzut przedawnienia należy mieć na uwadze następujące okoliczności: 1) odpis postanowienia o umorzeniu śledztwa Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu w imieniu M. C. odebrała jego matka w dniu 26 listopada 2010r. (k. 1833 tychże akt). Zachodzi zatem pytanie kiedy faktycznie sam wnioskodawca zapoznał się z tym orzeczeniem; 2) pismem z dnia 23 lutego 2012r. M. C. zwrócił się do Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu o doręczenie mu postanowienia o umorzeniu śledztwa, wskazując, że jest mu ono „ niezbędne w chwili obecnej ”. Postanowienie to doręczono mu osobiście w dniu 24 lutego 2012r. (k. 1850 akt Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu); 3) wnioskodawca M. C. złożył w dniu 22 maja 2012r. do administracji Aresztu Śledczego we W. „pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie” za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 2 kwietnia 2009r. do dnia 19 marca 2010r. (k. 2-4, 5 akt III Ko – 38/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu). Po wtóre, wobec treści zeznań wnioskodawcy złożonych na rozprawie głównej, jakoby to prokurator prowadzący śledztwo pouczył go wadliwie o terminie do zgłoszenia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, wydaje się celowe poczynienie ustaleń w tym kierunku. Analiza akt śledztwa Ap VDs.35/10 Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu, a w szczególności licznych pism procesowych, wniosków i skarg M. C. wskazuje dobitnie, że nie rezygnuje z dochodzenia własnych praw. Byłoby także mało prawdopodobne, by zrezygnował z roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Wydaje się zatem celowe ustalenie czy w aktach obecnie rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w Legnicy sprawy przeciwko M. C. o sygn. akt II K – 456/13 znajdują się jakiekolwiek pisma wnioskodawcy z żądaniem odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Ponadto, Sąd Okręgowy całkowicie gołosłownie odrzucił zeznania wnioskodawcy o wadliwym pouczeniu przez prokuratora prowadzącego śledztwo o terminie do zgłoszenia swoich roszczeń, choć nic nie stało na przeszkodzie, by przesłuchać na tę okoliczność wspomnianego prokuratora. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 16 §
2 k.p.k. brak pouczenia lub mylne pouczenie uczestnika postępowania o ciążących na nim obowiązkach i przysługujących im uprawnieniach nie może wywoływać dla niego ujemnych skutków procesowych. Mając powyższe na uwadze, należało uwzględnić zarzuty apelacji pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy i uchylić zaskarżony wyrok oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze. II. Podczas ponownego postępowania należy mieć na uwadze to, że o te same roszczenia wnioskodawcy zawisła także sprawa przed Sadem Okręgowym we Wrocławiu pod sygn. akt III Ko – 38/13, w której wnioskodawca M. C. złożył w dniu 22 maja 2012r. do administracji Aresztu Śledczego we W. „pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie” za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 2 kwietnia 2009r. do dnia 19 marca 2010r. (k. 2-4, 5 akt III Ko – 38/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu). Niewątpliwie zasadne jest także wydane przez ten Sąd postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013r., sygn. akt III Ko – 38/13 o zawieszeniu postępowania w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przeciwko M. C. przed Sadem Rejonowym w Legnicy w sprawie o sygn. II K – 102/13 (obecnie sprawa nosi sygnaturę II K – 456/13), gdyż rozstrzygnięcie we wspomnianej sprawie ma znaczenie dla ewentualnego ustalenia rozmiarów szkody i krzywdy za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, zważywszy na możliwość dokonania zaliczeń okresów tymczasowego aresztowania w trybie art. 63 § 1 k.k. oraz art. 417 k.p.k. . Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, który postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r. sygn. akt II AKz – 215/13 nie uwzględnił zażalenia wnioskodawcy M. C. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Jak już zasygnalizowano we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, w zasadniczym wątku śledztwo Ap VDs.24/09 przeciwko M. C. zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia przez Prokuratora Apelacyjnego we W. do Sądu Okręgowego w Legnicy. Obecnie sprawa ta toczy się przed Sądem Rejonowym w Legnicy pod sygnaturą akt II K – 456/13 (akt oskarżenia k. 187-216). We wniesionym akcie oskarżenia Prokurator Apelacyjny we W. wskazał niepoprawnie, że w sprawie tej M. C. był tymczasowo aresztowany jedynie od dnia 19 października 2007r. do dnia 8 stycznia 2008r.. Faktycznie jednak, po połączeniu śledztwa w dniu 28 kwietnia 2009r. do chwili uchylenia tymczasowego w dniu 19 marca 2010r. postępowanie toczyło się łącznie co do wszystkich zarzutów stawianych M. C. . Niewątpliwie daje to podstawę do zaliczenia okresu stosowania najsurowszego ze środków zapobiegawczych na poczet ewentualnych kar w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Legnicy pod sygnaturą akt II K – 456/13, w oparciu o przepisy art. 63 § 1 k.k. albo art. 417 k.p.k. . Z tych przyczyn wydaje się celowe połączenie obu postępowań i prowadzenie ich przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, z tym, że do czasu zakończenia sprawy II K – 456/13 Sądu Rejonowego w Legnicy zasadne jest zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 22 § 1 k.p.k. . III. Podstawę zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. O. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym oraz tytułem podatku VAT stanowiły przepisy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r., Nr 123, poz. 1058 z późniejszymi zmianami) oraz § 14 ust. 6 oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.