Sad powszechny, I Ca 322/13

Sygnatura akt Ca 322/13 Dnia 18 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Składowska Protokolant: sekr. sąd. Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z o.o. w W. przeciwko A. C. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 18 kwietnia 2013 roku sygn. akt I C 96/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu następującą treść: „ 1. zasądza od pozwanego A. C. na rzecz powódki (...) Spółki z o.o. w (...) .234,45 (dwa tysiące dwieście trzydzieści cztery i 45/100) złotych z ustawowymi odsetkami od 28 września 2012r. do dnia zapłaty oraz 647,00 (sześćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łasku 70,00 (siedemdziesiąt) złotych tytułem brakującej części opłaty od pozwu.”; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 400,00 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I Ca 322/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Łasku w sprawie o sygn. akt I C 96/13 oddalił powództwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko A. C. o zapłatę kwoty 2.234,45 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Sąd ustalił, że w dniu 16 września 2004 r. między Wyższą Szkołą (...) w Ł. i A. C. została zawarta umowa, na mocy której uczelnia zobowiązała się m.in. do prowadzenia zajęć dydaktycznych na kierunku politologia, a A. C. , wpisany na listę studentów zaocznych zobowiązał się wnieść opłaty, w tym czesne. Stosownie do zarządzenia Kanclerza Wyższej Szkoły (...) w Ł. z dnia 27 maja 2007 r., obowiązującym od dnia 1 października 2007 r., miesięczna rata czesnego za niestacjonarne studia I stopnia na kierunku politologia wynosiła 290 zł. A. C. nie zapłacił na rzecz Wyższej Szkoły (...) w Ł. czesnego za październik 2007 r. w wysokości 230 zł, za listopad, grudzień 2007 r. w kwotach po 290 zł oraz za styczeń i luty 2008 r. w kwotach po 290 zł. W dniu 26 kwietnia 2012 r. między Akademią (...) w (...) Sp. z o.o. w W. została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności, obejmująca m.in. wierzytelność zbywcy wobec A. C. . Oddalając powództwo Sąd Rejonowy uznał za zasadny podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, powołując się na dyspozycję art. 751 pkt 2 k.c. , stanowiącego, że z upływem lat dwóch przedawniają się roszczenia z tytułu nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego apelacją zaskarżył pełnomocnik powoda w całości, zarzucając:

1. a)obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 750 k.c. i art. 751 pkt 2 k.c. poprzez ich wadliwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i uznanie, że umowa o odpłatności za studia (umowa o świadczenie usług edukacyjnych zawarta pomiędzy studentem a uczelnią wyższą) stanowi umowę o świadczeniu usług, która nie jest regulowana innymi przepisami, podczas gdy treść stosunku prawnego pomiędzy studentem a uczelnią wyższą w całości definiowana jest przez przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym , co wyklucza stosowanie do tego stosunku prawnego przepisów o zleceniu, w tym terminu przedawnienia określonego w art. 751 pkt 2 k.c. ;
2. b)obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 160 ust. 3. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niezastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i wadliwe przyjęcie, że umowa o odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, którą zawarł pozwany z cedentem, stanowi umowę o świadczeniu usług, do której zastosowanie mają odpowiednio przepisy o zleceniu ( art. 750 k.c. ), podczas gdy charakter tej umowy, jej umiejscowienie w systemie prawa i reżim prawny ją regulujący przesądza, iż umowa o odpłatności za studia lub usługi edukacyjne jest materialnie wyodrębniona i nie mają do niej zastosowania przepisy o zleceniu. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.234,45 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany domagał się oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że trafny jest zarzut apelującego, iż Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie oddalając powództwo, niesłusznie zastosował przepisy art. 750 k.c. i art. 751 pkt 2 k.c. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, dwuletni termin przedawnienia wskazany w art.751 k.c. nie znajdował w sprawie zastosowania, ponieważ umowa zawarta przez pozwanego przewidująca odpłatność za studia nie jest umową, do której z mocy art.750 k.c. należy stosować przepisy o zleceniu. Świadczenie przez uczelnie wyższe usług edukacyjnych uregulowane jest obecnie w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012r. Nr 572 ze zm.), a w dacie zawarcia umowy z pozwanym w sprawie przedmiotowej – 16 września 2004r. – regulowane było ustawą o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. (Dz. U. z 1990r. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Obie ustawy określały wymogi, jakie muszą spełniać podmioty świadczące usługi (uczelnie) i pobierające naukę (studenci), ich główne obowiązki i prawa i samą treść świadczeń ( w tym wysokość opłat – art. 23 ust. 2 pkt 2 , art. 141 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r., art.99 ust.1 i art.160 ust. 3 ustawy z 2005r.). Elementem stosunku prawnego łączącego uczelnię i studenta były również postanowienia regulaminu studiów, którego treść podlegała również regulacji w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (art. 160 – 162 ustawy z 2005r., art. 143 i następne ustawy z 1990 r.). Zatem świadczenie usług edukacyjnych przez uczelnię jest i było w dacie zawierania umowy z pozwanym kompleksowo uregulowane w ustawie, a wykluczone jest zastosowanie przepisów o umowie zlecenia na skutek odesłania z art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, gdy są one uregulowane odrębnymi przepisami (por. uchwałę SN z dnia 7.05.2009 r., III CZP 20/09, OSNC 2010/1/12 oraz wyrok SN z dnia 12.01.2007r, IV CSK 267/06). Nie może być również w niniejszej sprawie mowy o krótszym, trzyletnim okresie przedawnienia, ponieważ zgodnie z art.106 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym, prowadzenie przez uczelnię działalności dydaktycznej, naukowej, badawczej, doświadczalnej, artystycznej, sportowej, rehabilitacyjnej lub diagnostycznej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej . Przewidziana w umowie z pozwanym możliwość zapłaty czesnego w miesięcznych ratach nie nadaje mu charakteru świadczenia okresowego, ponieważ poszczególne raty składały się na z góry określoną całość obejmującą należność za jeden rok akademicki. Zatem roszczenie powoda o zapłatę czesnego podlega ogólnemu, dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu w art. 118 in principio k.c. Uznając wszystkie zarzuty apelującego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 505 12 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok zgodnie z żądaniem pozwu oraz obciążył pozwanego kosztami procesu. O kosztach procesu za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. , § 6 pkt 3, § 12 ust. 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. 490), obciążając nimi stronę przegrywającą.