Sygn. akt I Ca 125/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Edward Panek (spr.) Sędziowie: SSO Marek Syrek SSR (del.) Zbigniew Miczek Protokolant: sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. w Tarnowie na rozprawie sprawy z powództwa J. S. przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 301/11
- oddala apelację;
- zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt I Ca 125/13 Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 27 czerwca 2013 roku Powód J. S. wystąpił z pozwem przeciwko (...) SA z siedzibą w S. i domagał się zasądzenia od strony pozwanej na swoją rzecz kwoty 11.018,27 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 2 lipca 2010 roku zawarł z pozwaną umowę tzw. Auto Casco samochodu osobowego marki L. (...) , (...) , (...) o nr rej. (...) . Dalej podał, że w dniu 25 lutego 2011 roku w wyniku krytycznego zdarzenia przedmiot umowy ubezpieczenia został uszkodzony, a w toku likwidacji szkody pozwany wypłacił mu kwotę 20.645,47 zł. W ocenie powoda wypłacona mu kwota odszkodowania nie odpowiadała powstałej w wyniku krytycznego zdarzenia szkodzie. Powód podniósł , że w celu ustalenia rzeczywistych kosztów przywrócenia przedmiotu umowy do stanu sprzed zdarzenia zlecił rzeczoznawcy samochodowemu sporządzenie oceny technicznej, z której wynika, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wynosi 40.590,91 zł. Następnie wskazał, że w kalkulacji naprawy nr (...) z dnia 17 marca 2011 roku stawka roboczogodziny przyjęta została w wysokości 130 zł, a zgodnie z postanowieniami ogólnych warunków umów stawka roboczogodziny ustalona została przez strony w wysokości 60 zł. Przyjmując więc bazę czasową według kalkulacji oraz koszt roboczogodziny w wysokości 60 zł, koszt robocizny powód oszacował na kwotę 1.146 zł i mając na uwadze pozostałą treść w/w kalkulacji rzeczywisty koszt naprawy przedmiotu umowy wyniósł w jego ocenie netto 31.663,74 zł. W związku z powyższym powód dochodził od pozwanej wypłaty odszkodowania w kwocie 11.018,27 zł stanowiącej różnicę pomiędzy w/w kwotą 31.663,74 zł, a kwotą wypłaconego odszkodowania w wysokości 20.645,47 zł. Powód nadto podał, że pismem z dnia 12 września 2011 roku wezwał pozwaną do zapłaty kwoty pieniężnej dochodzonej w niniejszym postępowaniu. Referendarz Sądu Rejonowego w Bochni w dniu 4 października 2011 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym ( sygn. akt: I Nc 460/11) , w którym powództwo w całości uwzględnił. Strona pozwana (...) SA z siedzibą w S. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa. Pozwany przyznał fakt zawarcia z powodem umowy ubezpieczenia Auto Casco pojazdu marki L. (...) oraz dokonania wypłaty odszkodowania w wysokości 20.645,47 zł z tytułu uszkodzenia tego pojazdu w dniu 25 lutego 2011 roku , ale podniósł, że decyzję o wypłacie odszkodowania we wskazanej kwocie należy uznać za uzasadnioną w świetle zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia. Pozwany zarzucił, że zgodnie z zapisem na polisie przedłożonej przez powoda podstawę umowy ubezpieczenia stanowią OWU pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (AUTOCASCO) należących do klientów indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw o symbolu (...) . Pozwany podniósł, że powód zawarł z nim umowę w wariancie serwisowym i odwołał się do treści § 20 ust. 1 OWU, zgodnie z którym w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z (...) kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy, w oparciu o: 1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie A. , 2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego, 3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie A. , nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową. Następnie pozwany podał, że powód nie przedłożył faktur za naprawę pojazdu, a w przypadku potraktowania przedłożonego przez powoda kosztorysu jako wniosku o rozliczenie szkody w wariancie kosztorysowym zastosowanie znalazłby zapis § 20 ust. 2 OWU . Stosownie do tego zapisu , na wniosek ubezpieczonego - pomimo przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego - (...) może dokonać ustalenia rozmiaru szkody częściowej w oparciu o wariant kosztorysowy, zgodnie z zasadami określonymi w § 19, z zastrzeżeniem postanowień § 20 ust.
- Wyliczenie w takiej sytuacji winno zostać dokonane w oparciu o E. bez podatku VAT (§ 19 ust. 1 OWU), stawki roboczogodziny winny zostać ustalone na poziomie 60 zł (§ 19 st. 1 pkt 2 OWU), winna zostać uwzględniona amortyzacja stosownie do § 19 ust. 2 OWU ( w przypadku pojazdu powoda w wysokości 15 % ) , ceny części winny odpowiadać średnim cenom sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników) oraz materiałów zawartych w systemie E. (§ 19 ust. 1 pkt 3). Pozwany podniósł, iż powód nie wykazał zasadności swoich roszczeń, albowiem przedłożony przez niego kosztorys jako dokument prywatny ma jedynie walor twierdzeń strony, a nadto nie może znaleźć w sprawie zastosowania, ponieważ nie uwzględnia postanowień umowy ubezpieczenia, z której powód wywodzi swoje roszczenia. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Bochni uwzględnił jedynie w części żądanie pozwu i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.207,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty , a w pozostałym zakresie powództwo oddalił . Tym samym orzeczeniem Sąd I instancji rozstrzygnął o kosztach procesu , zasądzając z tego tytułu od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.695 zł . Jako okoliczności niesporne Sąd Rejonowy przyjął następujące fakty : ⚫ Powód J. S. jest właścicielem samochodu marki L. (...) o nr rej. (...) . ⚫ Powód w dniu 2 lipca 2010 roku zawarł z pozwanym (...) SA z siedzibą w S. umowę ubezpieczenia auto casco samochodu marki L. (...) o nr rej. (...) , co zostało potwierdzone wydaniem polisy numer (...) z okresem ubezpieczenia od dnia 2 lipca 2010 roku do dnia 1 lipca 2011 roku. ⚫ W dniu 25 lutego 2011 roku przedmiotowy samochód powoda został uszkodzony. ⚫ Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił powodowi odszkodowanie w wysokości 20.645,47 zł dokonując jego wyliczenia według wariantu kosztorysowego. ⚫ Powód nie przedłożył ubezpieczycielowi faktur za naprawę przedmiotowego pojazdu. Ponadto Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy : Powód J. S. dokonał w umowie auto casco wyboru wariantu serwisowego ustalenia wysokości odszkodowania. W polisie - numer (...) , potwierdzającej zawarcie przez powoda J. S. w dniu 2 lipca 2010 roku między innymi umowy ubezpieczenia auto casco z (...) SA z siedzibą w S. znajduje się oświadczenie ubezpieczającego, że przed zawarciem umowy otrzymał tekst Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wraz z klauzulami dodatkowymi, na podstawie których umowę zawarto i ubezpieczający zapoznał się z nimi i zaakceptował ich treść. Nadto z polisy wynika, że umowę ubezpieczenia zawarto na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia o symbolach: (...) (tj. ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (autocasco) należących do klientów indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw) zmienionych aneksem nr (...) (tj. ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków kierowcy i pasażerów). Z polisy wynika również, że ubezpieczony samochód marki L. (...) o nr rej. (...) pochodzi z 2008 roku , a sumę ubezpieczenia w zakresie ubezpieczenia auto casco ustalono na kwotę 181.547 zł brutto. Stosownie do treści § 22 ust. 1 OWU (...) w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego przy sumie ubezpieczenia brutto ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z (...) kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy, w oparciu o: 1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie A. , 2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego, 3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie A. , nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową. Zgodnie z zapisem § 22 ust. 2 OWU na wniosek ubezpieczonego - pomimo przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego - (...) może dokonać ustalenia rozmiaru szkody częściowej w oparciu o wariant kosztorysowy, zgodnie z zasadami określonymi w § 25, z zastrzeżeniem postanowień § 22 ust.
- Stosownie do § 25 OWU ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje na podstawie wyceny dokonanej przez (...) w oparciu o zasady zawarte w systemie A. , bez uwzględnienia podatku VAT, tzn. według: 1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu i ujętych w systemie A. , 2) stawki roboczogodziny w wysokości 60 zł (netto) za prace blacharskie, mechaniczne i lakiernicze, 3) zawartego w ocenie technicznej wykazu części (zespołów) zakwalifikowanych do wymiany, według średnich cen części sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników) oraz materiałów zawartych w systemie A. , z tym, że w przypadku braku w przywołanym systemie cen części sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników), do rozliczenia przyjmuje się zawarte w systemie A. ceny części pochodzących od producenta pojazdu (części oryginalne), pomniejszonych o zużycie eksploatacyjne, zależne od okresu eksploatacji pojazdu, tj. wynoszące przy okresie eksploatacji pojazdu do 3 lat włącznie – 15 % (§ 25 ust. 2 OWU). W dniu 2 marca 2011 roku powód dokonał u pozwanego ubezpieczyciela zgłoszenia szkody z dnia 25 lutego 2011 roku . W tym samym dniu został sporządzony protokół szkody w pojeździe , w którym szczegółowo opisano zakwalifikowane do wymiany części . W protokole ustalono również, że pozwany ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie za naprawę uszkodzeń tylko tych zespołów i części pojazdu, które zostały wymienione w protokole, a jeżeli w czasie naprawy zostaną ujawnione dalsze uszkodzenia mające związek przyczynowy ze szkodą , to przed rozpoczęciem ich naprawy należy powiadomić pozwane Towarzystwo w celu sporządzenia dodatkowego protokołu oględzin. Protokół szkody z dnia 2 marca 2011 roku został podpisany przez właściciela pojazdu. Ze sporządzonej w dniu 17 marca 2011 roku na zlecenie powoda J. S. przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. J. M. kalkulacji naprawy w systemie A. wynika, że koszty naprawy przedmiotowego samochodu w związku ze zdarzeniem z dnia 25 lutego 2011 roku wynoszą 40.590,91 zł brutto, przy czym w kalkulacji naprawy nr (...) z dnia 17 marca 2011 roku stawka roboczogodziny przyjęta została w wysokości 130 zł. Rzeczoznawca J. M. zakwalifikował do wymiany poza częściami wymienionymi w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku : osłonę górną akumulatora, aparat sterujący ustawienie siedzenia, wykładzinę dachu oraz felgę przednią prawą. Pismem z dnia 12 września 2011 roku powód J. S. wezwał pozwanego (...) SA z siedzibą w S. do zapłaty kwoty 11.018,27 zł w terminie do dnia 17 września 2011 roku Żądanie zapłaty oparł na wyliczeniach wynikających z kalkulacji naprawy sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. J. M. w dniu 17 marca 2011 roku . Wartość szkody w samochodzie L. (...) o nr rej. (...) w związku z uszkodzeniami powstałymi w dniu 25 lutego 2011 roku wynosi 22.852,94 zł netto, przy czym w/w kwota została wyliczona przy zastosowaniu reguł przewidzianych w § 25 OWU (...) wraz z aneksem nr (...) , tj. w szczególności przy uwzględnieniu stawek roboczogodzin 60/60 i przy zastosowaniu części zamiennych pochodzących od producenta pojazdu (z uwagi na brak zamienników do marki L. (...) ) i 15 % korekty z uwagi na okres eksploatacji pojazdu. W rozważaniach prawnych Sąd I instancji wskazał , iż strony niniejszego sporu były związane umową ubezpieczenia auto – casco, której integralną część stanowiły OWU o symbolu: (...) (tj. ogólne warunki ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (autocasco) należących do klientów indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw) zmienione aneksem nr (...) . Wprawdzie powód w toku postępowania podnosił , że na polisie nie widnieje jego podpis, ale nie zdołał on wykazać tej okoliczności . Należało zatem ustalić należne powodowi odszkodowanie zgodnie z regułami zapisanymi w OWU, a co za tym idzie wniosek powoda o rozliczenie szkody na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego nie podlegał uwzględnieniu. Sąd I instancji podkreślił , że powód wybrał w polisie jeden z zaproponowanych przez ubezpieczyciela wariantów ubezpieczenia auto casco, tj. wariant serwisowy. Zgodnie z zapisami OWU w takiej sytuacji ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z (...) kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy. Niespornym w niniejszej sprawie było to, że powód nie przedłożył ubezpieczycielowi faktur dokumentujących naprawę przedmiotowego samochodu L. (...) . Żądanie zaś przez powoda wypłaty wyższej kwoty odszkodowania wynikało z faktu sporządzenia na jego zlecenie kosztorysu , który wskazywał na wyższą wartość kosztów naprawy . Sąd przyjął , iż na tej podstawie strona pozwana mogła uznać , że pozwany wystąpił z wnioskiem o rozliczenie szkody według wariantu kosztorysowego . Strony w umowie ubezpieczenia określiły jednak szczegółowo kryteria dokonywania wyceny szkody według wariantu kosztorysowego. Kierując się tymi kryteriami z § 25 OWU Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o opinię biegłego sądowego , że wysokość szkody w przedmiotowym pojeździe powoda na skutek zdarzenia z dnia 25 lutego 2011 roku wyniosła 22.852,94 zł. Sąd I instancji stwierdził , iż nie było podstaw do uwzględnienia przy określaniu wysokości szkody w pojeździe powoda tych części , które nie zostały wymienione w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku , tj.: osłony górnej akumulatora, aparatu sterującego ustawienie siedzenia, wykładziny dachu oraz felgi przedniej prawej . Pozwany na powyższe nie wyraził bowiem zgody , a nadto nie został powiadomiony o ujawnieniu się dalszych uszkodzeń w pojeździe ponad te opisane w protokole . Tymczasem z zapisu protokołu szkody wynikało jednoznacznie, że w wypadku ujawnienia dalszych uszkodzeń , ubezpieczający powinien powiadomić ubezpieczyciela, który dokonuje dodatkowych oględzin pojazdu . Mając na względzie to, że powód nie dowiódł, by wywiązał się z obowiązku powiadomienia ubezpieczyciela o dalszych uszkodzeniach - pomimo przyjęcia na siebie takiego obowiązku poprzez złożenie podpisu pod protokołem szkody - Sąd stwierdził, iż nieuzasadnione było domaganie się przez powoda uwzględnienia przy ustalaniu wysokości szkody wymiany w/w części. Strony co do rodzaju uszkodzeń były związane wspólnymi ustaleniami zawartymi w protokole szkody. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że roszczenie powoda jest częściowo uzasadnione i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.207,47 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy wyliczoną przez biegłego - zgodnie z postanowieniami OWU AC - kwotą odszkodowania w wysokości netto 22.852,94 zł a wypłaconą powodowi przez ubezpieczyciela przed wszczęciem procesu kwotą odszkodowania
- 645,47 zł . W pozostałym zakresie powództwo oddalono jako niezasadne . Sąd I instancji od kwoty 2.207,47 zł zasądził – zgodnie z żądaniem pozwu - odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia 19 września 2011 roku (tj. daty wyznaczonej w wezwaniu do zapłaty) do dnia zapłaty. Mieściły się one bowiem w ramach czasowych wyznaczonych ubezpieczycielowi w OWU AC do wypłaty odszkodowania. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu powoda dotyczącego sprekludowania dowodu w postaci aneksu nr (...) do OWU . Przede wszystkim Sąd Rejonowy uznał , iż strona pozwana przedstawiając tenże dowód po upływie wyznaczonego terminu nie naruszyła przepisu art. 217 § 1 k.p.c. i tym samym z tego faktu nie można wywodzić negatywnych skutków procesowych dla strony pozwanej . Sąd I instancji zauważył , iż w niniejszej sprawie to powód w pozwie swoje roszczenie oparł na postanowieniach umowy auto – casco i powinien w sposób należyty dowieść jaka jest treść tej umowy. Działania Sądu prowadzone z urzędu wywołane były załączeniem do pozwu niewłaściwych OWU oraz niezałączeniem do odpowiedzi na pozew aneksu nr (...) do OWU nr (...) i zmierzały tylko i wyłącznie do ustalenia rzeczywistej treści łączącego strony stosunku prawnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd I instancji powołał przepis art. 100 zd. 1 k.p.c. Uwzględniając ostateczny wynik procesu Sąd rozdzielił stosunkowo pomiędzy strony poniesione koszty procesu , przedstawiając szczegółowe wyliczenia w tym zakresie . Powyższy wyrok w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach : II i III zaskarżył apelacją powód J. S. zarzucając w niej : - naruszenie prawa procesowego , tj. przepisu art. 217 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie , które to uchybienie miało istotny wpływ na treść orzeczenia , - naruszenie prawa procesowego , tj. art. 232 zd. 2 k.p.c. poprzez jego zastosowanie , co również miało wpływ na ostateczny wynik sprawy . Formułując tej treści zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w punkcie II poprzez zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 8.810,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu . W uzasadnieniu środka odwoławczego apelujący podniósł , iż Sąd I instancji dopuścił się rażącego naruszenia powołanych w zarzutach przepisów prawa procesowego . Strona pozwana nie dołączyła bowiem do sprzeciwu od nakazu zapłaty aneksu nr (...) do UWU . Następnie w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie strona pozwana przesłała do Sądu niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię niepodpisanego przez uprawnione do reprezentacji spółki osoby aneksu nr (...) . Kserokopia dokumentu , niepoświadczona za zgodność z oryginałem , nie zawierająca podpisu określonych osób nie mogła stanowić dowodu z dokumentu . Sąd Rejonowy pomimo upływu terminu wezwał jednak ponownie stronę pozwaną o przedłożenie dokumentu w postaci aneksu nr (...) poświadczonego za zgodność z oryginałem . Takie działanie Sądu I instancji stanowiło – w ocenie skarżącego – rażące naruszenie zasady bezstronności , równości stron oraz kontradyktoryjności procesu cywilnego . Sąd Rejonowy postawił bowiem w uprzywilejowanej pozycji jedną ze stron, tj. stronę pozwaną , która była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika , z ewidentnym naruszeniem interesu drugiej strony – konsumenta . Prawidłowym działaniem Sądu winno być pominięcie przedstawionego po upływie wyznaczonego terminu dokumentu , a nie podejmowanie czynności z urzędu. Powód odwołując się do poglądów orzecznictwa wskazał , iż Sąd może podejmować inicjatywę dowodową w oparciu o przepis art. 232 z d.2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach . Działania Sądu z urzędu w żadnym razie nie mogą służyć usuwaniu skutków uchybień procesowych stron , a w szczególności Sąd nie może zastępować własnym działaniem bezczynności strony . W konkluzji apelujący stwierdził , iż gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował powołane przepisy , to w sprawie zapadłoby orzeczenie uwzględniające w całości żądanie pozwu . Powód podniósł , iż w sytuacji załączenia do pozwu innych niż wskazane w polisie OWU oraz niedołączenia przez stronę pozwaną do sprzeciwu właściwych OWU , Sąd powinien uznać , iż strony nie były związane OWU złożonymi przy pozwie i poprzestać na samej polisie , ustalając jednocześnie odszkodowanie w oparciu o zasady wyrażone w kodeksie cywilnym . Podejmując działania w kierunku ustalenia OWU Sąd I instancji postąpił wbrew zasadzie bezstronności . Oto bowiem doszło do ustalenia odszkodowania w oparciu o OWU , których treść była – w stosunku do regulacji kodeksowych – niekorzystna dla powoda . W odpowiedzi na apelację powoda strona pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego . Na uzasadnienie tego stanowiska strona pozwana podniosła , iż powód nie jest konsekwentny w swoich twierdzeniach . W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2011 roku sam bowiem przyznał , że strony umowy ubezpieczenia były związane postanowieniami OWU oraz aneksem . Później zaś podawał , iż postanowienia OWU jednak go nie wiążą . Strona pozwana podała , iż stosownie do treści art. 6 k.c. na powodzie spoczywał obowiązek wykazania zasadności odszkodowania w kwocie dochodzonej pozwem . To również powód obowiązany był przedłożyć właściwe OWU . Sąd I instancji żądając właściwych OWU od strony pozwanej nie naruszył więc wskazanych w apelacji przepisów , lecz jedynie wyręczył powoda w zakresie dowodzenia , pomimo że był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika . Dodatkowo strona pozwana podała , że : - powód był związany treścią aneksu nr (...) do OWU nie na podstawie ustalenia Sądu , ale z mocy przepisu art. 384 k.c. , - powód utracił prawo kwestionowania dopuszczenia przez Sąd I instancji dowodu z aneksu nr (...) , a to w oparciu o przepis art. 162 k.p.c. , - zachowała wyznaczony przez Sąd termin do przedłożenia aneksu nr (...) , - nawet przeprowadzenie przez Sąd dowodu z urzędu dla ustalenia rzeczywistej treści łączącego strony stosunku prawnego nie stanowi naruszenia prawa . W dniu 20 czerwca 20013 roku powód złożył pismo procesowe , w którym odniósł się do stanowiska strony pozwanej zawartego w odpowiedzi na apelację . Sąd Okręgowy rozważył , co następuje : Apelacja powoda jako bezzasadna podlegała oddaleniu . Powód zarzucając w apelacji naruszenie przepisów prawa procesowego , tj. art. 217 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c. wskazywał jednocześnie na wadliwe w jego ocenie posłużenie się przez Sąd postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia zmienionych aneksem nr (...) i ustalenie na ich podstawie należnego mu odszkodowania . Wobec tak postawionego zarzutu w pierwszej kolejności należało odpowiedzieć na pytanie , czy strony były związane ogólnymi warunkami ubezpieczenia , w tym postanowieniami aneksu nr (...) , w którym określone zostały zasady ustalania rozmiaru szkody w wariancie kosztorysowym . Formalne przesłanki związania wzorcem umowy ( postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów auto casco zalicza się do kategorii tzw. kwalifikowanych wzorców nienormatywnych ; zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 19 lutego 2004 roku , IVCK 69/03 , Lex nr 175953 ) zostały określone w przepisie art. 384 k.c. , który w § 1 jako przesłankę podstawową związania wzorcem statuuje wymóg doręczenia tegoż wzorca przed zawarciem umowy . Jeżeli ten wymóg jest spełniony, to postanowienia wzorca ( ogólnych warunków ubezpieczenia ujętych w polisie ) określają treść wiążącego strony stosunku zobowiązaniowego . Z kolei brak doręczenia wzorca powoduje , że strony będą związane jedynie samą umową , a w sprawach w niej nieuregulowanych znajdą zastosowanie przepisy prawa , zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje ( zob. M. Bednarek : System prawa prywatnego , Prawo zobowiązań – część ogólna , tom 5 , Wyd. C.H. Beck INP PAN Warszawa 2006 , str. 595 ) . W polisie ubezpieczeniowej zawarte jest oświadczenie powoda jako ubezpieczającego , że przed zawarciem umowy otrzymał tekst ogólnych warunków ubezpieczenia wraz z klauzulami dodatkowymi , na podstawie których umowę zawarto oraz , że zapoznał się z nimi i zaakceptował ich treść . W polisie podano również jakie konkretnie ogólne warunki ubezpieczenia stanowiły podstawę zawartej umowy ubezpieczenia poprzez odwołanie się do symbolu (...) i aneksu nr (...) . Powód w kwestii związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia prezentował zmienne stanowisko przed Sądem I instancji . W uzasadnieniu pozwu powód wprost odwołał się do ogólnych warunków ubezpieczenia , korygując stosownie do postanowień w nich zawartych wyliczenia rzeczoznawcy zawarte w dołączonej do pozwu kalkulacji naprawy , poprzez obniżenie kosztów robocizny do kwoty 1.146 zł z zastosowaniem stawki roboczogodziny na poziomie 60 zł . Ponadto powód żądał odszkodowania odpowiadającego kosztom naprawy obliczonym w wartości netto . W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2011 roku powód również potwierdził , że strony były związane postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia o symbolu (...) wraz z aneksem nr (...) i tylko z tego powodu , że strona pozwana nie załączyła do sprzeciwu od nakazu zapłaty wymienionych warunków wnioskował o ustalenie odszkodowania w oparciu o regulacje kodeksu cywilnego . Na dalszym etapie postępowania skarżący wskazywał na brak związania stron postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia i to nie tylko z tego powodu , że strona pozwana właściwym dokumentem nie wykazała ich treści , ale i z uwagi na niedopełnienie przez stronę pozwaną przy zawieraniu umowy ubezpieczenia obowiązków wynikających z przepisu art. 384 § 1 k.c. ( pisma powoda z dnia 30 marca 2012 roku i z dnia 16 kwietnia 2012 roku ) . Powód negował nawet , by to jego podpis miał znajdować się na polisie . Jak już wcześniej sygnalizowano , naruszenie obowiązków z art. 384 k.c. prowadzi do braku związania stron ( ubezpieczającego ) postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia . Istotnie samo pokwitowanie doręczenia wzorca nie sanuje braku doręczenia , jeżeli do takiego doręczenia w rzeczywistości nie doszło . Podobnie złożenie podpisu pod tzw. klauzulą fikcji , czyli klauzulą , w której strona potwierdza , że zapoznała się z treścią wzorca i wyraża zgodę na włączenie go do treści umowy nie przesądza jeszcze o spełnieniu wymogów z art. 384 k.c. , które decydują o związaniu wzorcem. . To jednak strona , która powołuje się na naruszenie przepisu art. 384 k.c. - wbrew treści polisy , na której własnoręcznym podpisem potwierdziła fakt doręczenia jej ogólnych warunków ubezpieczenia przed zawarciem umowy - obowiązana jest udowodnić, że w rzeczywistości nie miała możliwości łatwego zapoznania się z treścią wzorca , gdyż wzorzec nie został jej skutecznie doręczony . Powód w tym zakresie – poza twierdzeniami – nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej . Tak więc należało przyjąć – tak jak uczynił to Sąd I instancji - że strony umowy ubezpieczenia były związane postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia o symbolu (...) i aneksem nr (...) . W apelacji powód już nie powołuje się na brak związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia z uwagi na naruszenie wymogów z art. 384 k.c. , zaś podstaw do ustalenia odszkodowania na zasadach ogólnych z kodeksu cywilnego upatruje w tym , że w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie strona pozwana nie przedłożyła właściwych , wiążących strony ogólnych warunków ubezpieczenia w postaci aneksu nr (...) . Uznając , że strony były związane ogólnymi warunkami ubezpieczenia wskazanymi w polisie , powyższego stanowiska skarżącego – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – w żadnym razie nie można podzielić . Przede wszystkim nie można podzielić zapatrywania wyrażonego w apelacji , że wskutek naruszenia przepisów art. 217 § 1 k.p.c. i art. 232 zd.2 k.p.c. doszło do wydania wadliwego orzeczenia . Należy zgodzić się z Sądem I instancji , że to przede wszystkim na powodzie ciążył obowiązek dołączenia do pozwu właściwych ogólnych warunków ubezpieczenia , skoro z ich uwzględnieniem doszło do wyliczenia dochodzonego od strony pozwanej odszkodowania . W sytuacji załączenia do pozwu ogólnych warunków ubezpieczenia , odmiennych od tych wskazanych w polisie , Sąd dla ustalenia treści łączącego strony stosunku zobowiązaniowego mógł zwrócić się do strony pozwanej o przedłożenie ogólnych warunków ubezpieczenia , na podstawie których została zawarta umowa ubezpieczenia . W opisanych okolicznościach Sąd I instancji mógł również w tym zakresie podejmować działania z urzędu bez narażenia się na zarzut braku bezstronności i naruszenia zasady równowagi procesowej stron . Trzeba w tym miejscu podnieść , że w orzecznictwie wskazuje się , iż sam fakt przeprowadzenia dowodu z urzędu w oparciu o dyskrecjonalne uprawnienie Sądu przewidziane w art. 232 k.p.c. nie może być uznany co do zasady za działanie naruszające bezstronność Sądu i zasadę równości stron . Nie można więc zarzucać Sądowi naruszenia przepisów postępowania jedynie z powodu dopuszczenia dowodu z urzędu , tj. wytknąć mu , że skorzystał z przysługującego mu uprawnienia ( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 22 marca 2012 roku , IV CSK 330/11 , Lex nr 1169839). Może oczywiście zdarzyć się , że w okolicznościach konkretnej sprawy przeprowadzenie dowodu z urzędu będzie skutkować naruszeniem zasady równowagi procesowej stron . Tak się jednak nie stało w niniejszej sprawie na skutek dopuszczenia przez Sąd I instancji dowodu z aneksu nr (...) do ogólnych warunków ubezpieczenia . Uprzednio wskazywano już , że powód dochodzone pozwem odszkodowanie wyliczał z uwzględnieniem istotnych zasad ogólnych warunków ubezpieczenia obowiązujących dla wariantu kosztorysowego rozliczenia szkody . Między innymi stosował przy ustalaniu kosztów robocizny stawkę roboczogodziny na poziomie 60 zł oraz dochodził odszkodowania odpowiadającego kosztom naprawy o wartości netto. To, że ostateczna kwota odszkodowania ustalona przez Sąd I instancji była niższa wynikało z przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego sądowego , który w kosztach naprawy ujął jedynie elementy wymienione w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku . Z kolei rzeczoznawca sporządzający na zlecenie powoda kalkulację szkody załączoną do pozwu zakwalifikował do wymiany – poza częściami wymienionymi w protokole – elementy o istotnej wartości , a to : osłonę górną akumulatora , aparat sterujący ustawienie siedzeń , wykładzinę dachu oraz felgę przednią prawą . Do tych jednakże ustaleń apelacja powoda nie odnosi się . Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne jak również akceptuje przytoczone w rozważaniach argumenty prawne . Apelacja powoda pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. , które to koszty obejmowały wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ustalone w oparciu o § 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu .