Sad powszechny, I Ca 188/13

(1)i H. K. z udziałem W. W.

(1)i K. W. o rozgraniczenie na skutek apelacji W. W.

(1)od postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 29 kwietnia 2013r. sygn. akt VI Ns 27/13 postanawia: apelację oddalić. Sygn. akt I Ca 188/13 UZASADNIENIE Wnioskodawcy W. K.

(1)i H. K. w piśmie z dnia 05.07.20l0r. skierowanym do Burmistrza Miasta W. wnosili o dokonanie rozgraniczenia działki o numerze geodezyjnym (...) położonej w W. M. z działką o numerze geodezyjnym (...) położoną w W. M. . Burmistrz Miasta W. decyzją z dnia 14.03.201l r. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe w odniesieniu do granicy działek położonych w obrębie miasta W. oznaczonej numerem (...) z działką oznaczoną numerem (...) i przekazał sprawę do rozpatrzenie sądowi. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem rozgraniczył nieruchomość położoną w W. M. oznaczoną w ewidencji gruntów pod nr (...) o powierzchni 0, (...) będą współwłasnością H. i W. K.

(1)z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów pod nr (...) o powierzchni 0,0304 ha stanowiącą własność W. W.

(1)i K. W. wzdłuż linii wyznaczonej punktami 0040-0138, które to punkty zostały wykreślone na mapie sytuacyjnej biegłego sądowego W. K.

(2), stanowiącej załącznik do opinii. Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z wnioskiem z dnia 5.07.2010r., złożonym przez W. K.

(1)i H. K. , skierowanym do Burmistrza Miasta W. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe, celem ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr geodezyjnych: (...) i (...) , położonymi w mieście W. . Współwłaścicielami działki o nr geodezyjnym (...) są W. W.

(1)i K. W. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Własność nabyli umową sprzedaży z dnia 17.07.1993r. Współwłaścicielami działki o nr geodezyjnym (...) są H. K. w udziale 1/2 części i W. K.

(1)w udziale Vi części. Udziały we własności nabyli oni zgodnie z decyzją z dnia 24.05.1999r. Burmistrza M. W. o przekształceniu przysługującego im dotychczas prawa użytkowania wieczystego we własność, przy czym H. K. była użytkownikiem wieczystym od 26.01.1961r., natomiast W. K.

(1)nabył udział w tym prawie (w wyniku spadkobrania) w dniu 18.06.1981 r. po swoim poprzedniku prawnym S. K. , któremu przysługiwało użytkowanie wieczyste od 26.01.1961 r. Po wykonaniu czynności w rozgraniczeniowym postępowaniu administracyjnym decyzją z dnia 14.03.2011 r. Burmistrz Miasta W. umorzył to postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że jedna ze stron postępowania-właściciele działki nr (...) nie podpisali protokołu granicznego. Granica pomiędzy wskazanymi działkami przebiega wg linii oznaczonej punktami 0040-0138 wyznaczonymi na mapie przez biegłego W. K.

(2)i jest to granica zgodna z granicą ewidencyjną. Aktualnie na działce nr (...) (w głąb tej działki za granicą ewidencyjną) jest postawiony płot z siatki metalowej. Został on wybudowany przez W. N. K. i postawiony w miejsce płotu, który stał tam kilkadziesiąt lat. Z części działki (...) - w obszarze od granicy do linii płotu, zawierającej się pomiędzy punktami 45- 46-47, wskazanej w sprawie przez biegłego sądowego - korzystają obecni właściciele działki nr (...) , a wcześniej korzystali z tego pasa gruntu ich poprzednicy prawni. Sąd Rejonowy dokonując rozgraniczenia pomiędzy działkami (...) oparł się na opinii biegłego geodety. Z opinii tej wynikało, że granica ewidencyjna pomiędzy działkami przebiega według linii przebiegającej pomiędzy punktami 0040-0139 naniesionymi na mapę przez biegłego. Właśnie w oparciu o przebieg tej granicy ewidencyjnej, zdaniem Sądu I instancji, strony postępowania nabyły przysługujące im prawa własności do swoich działek (do tej linii sięga ich prawo). Sąd Rejonowy rozważał możliwość zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu przez obecnych właścicieli działki (...) , uznał jednak, że z uwagi na to, że graniczące ze sobą działki miały odmienny stan prawny ( działka nr (...) znajdowała się w użytkowaniu wieczystym) nie mogło dojść do zasiedzenia użytkowania wieczystego. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł uczestnik postępowania W. W.

(1). Zaskarżając je w całości zarzucił mu naruszenie art. 172 w związku z art. 153 kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że niemożliwe jest nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie w przypadku gdy uczestnik (nie będący wcześniej użytkownikiem wieczystym nieruchomości) jest posiadaczem samoistnym nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy jak również wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oceny i wnioski prawne, jako prawidłowe i znajdujące należyte oparcie w zebranym materiale dowodowym. Przepis art. 153 k.c. przewiduje trzy kryteria rozgraniczenia oraz następującą kolejność ich stosowania:

1. aktualny stan prawny,
2. ostatni spokojny stan posiadania,
3. uwzględnienie wszelkich okoliczności. Waga kolejnych kryteriów i ich wzajemne wyłączanie czyni niedopuszczalnym dokonanie rozgraniczenia przy zastosowaniu drugiego czy trzeciego kryterium, dopóki można ustalić granice na podstawie aktualnego stanu prawnego (por. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 listopada 2006r., IV CSK 206/06, Lex nr 1100083 i z dnia 5 grudnia 2003r., IV CK 255/02, Lex nr 602078). Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia w oparciu o pierwsze kryterium wskazane w powołanym przepisie skoro stan prawny wynikający z ujawnionych w toku postępowania dowodów na to pozwalał. W rozpoznawanej sprawie uczestnicy podnieśli zarzut zasiedzenia spornego pasa działki nr (...) . Orzeczenie w przedmiocie zasiedzenia ma charakteru wyłącznie deklaratywny (nie tworzy prawa, a tylko je potwierdza), a więc bez względu na chwile orzekania przez sąd w tym przedmiocie, posiadacz samoistny staje się z mocy prawa właścicielem nieruchomości na podstawie przepisów prawnych obowiązujących w chwili, w które nabycie własności nastąpił. Dlatego w sprawach o rozgraniczenie możliwe jest powołanie się na zasiedzenie pasa granicznego bez konieczności uprzedniego uzyskania orzeczenia sądowego w przedmiocie tego zasiedzenia. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 1998r., II CKN 43/98 (Lex nr 9891118) wprost stwierdził, że przez „stan prawny”, o którym mowa w art. 153 k.c. , rozumie się również zasiedzenie przygranicznych pasów ziemi. Przepis art. 172 k.c. stanowi z kolei, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność przez zasiedzenie, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 1). Po upływnie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze ( § 2 ). Wbrew zarzutowi skarżącego nie było podstawy do dokonywania korekty granicy w następstwie stwierdzenia zasiedzenia przez uczestników własności spornego pasa gruntu, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie wystarczał do ustalenia, że pas ten znajdował się w samodzielnym posiadaniu uczestników, przez okres czasu wymagany w ustawie do upływu zasiedzenia. Sporny pas gruntu został przekształcony w prawo własności dopiero w 1999 r. zatem jak słusznie podniósł Sąd I instancji do dnia wyrokowania nie mógł upłynąć żaden z terminów przewidzianych w art. 172 k.c. Poprzednio grunty te znajdowały się w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców a zatem do momentu przekształcenia prawa we własność można było mówić o zasiadywaniu użytkowania wieczystego. Dopuszczalne jest zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego przez posiadacza w zakresie tego prawa, wymierzone przeciwko użytkownikowi wieczystemu. Posiadania w zakresie użytkowania samoistnego nie można jednak utożsamiać z posiadaniem właścicielskim. W uchwale z dnia 23.07.2008 r III CZP 68/08 Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potencjalne niebezpieczeństwo wyrażające się w żądaniu doliczania okresów posiadania o różnym charakterze prawnym ze skutkiem nabycia prawa, do którego zasiedzenia wymagany jest odpowiednio długi czas władania rzeczą w określony sposób (jak właściciel, jak użytkownik wieczysty, jak uprawniony z tytułu służebności). Wbrew zatem zapatrywaniu apelującego Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że uczestnicy nie wykazali żadnego ustawowego okresu samoistnego posiadania przygranicznego spornego pasa gruntu, a tym samym nie zachodzi podstawa do rozgraniczenia nieruchomości według linii, która według wskazań uczestników obrazuje faktyczny stan posiadania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.385 k.p.c w zw. z art.13§2 k.p.c orzekł jak w sentencji postanowienia podzielając w całości i przyjmując za własne ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego.