Sad powszechny, I Ca 321/13

(1)o wydanie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt I C 984/13 I. apelację oddala; II. zasądza od pozwanego M. R.

(1)na rzecz powódki B. N. kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. akt I Ca 321/13 UZASADNIENIE Powódka - B. N. wniosła pozew przeciwko M. R.

(1)domagając się wydania jej przez pozwanego piwnicy nr 4 położonej w budynku nr (...) przy ul. (...) w Ł. wraz z rzeczami należącymi do powódki oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że mieszka w bloku przy ul (...) w Ł. w lokalu mieszkalnym nr (...) , stanowiącym przedmiot odrębnej własności, który nabyła aktem notarialnym w dniu 22.12.1999r. na podstawie §3 tegoż aktu wraz z przynależną do lokalu piwnicą nr (...) o pow. 1,5 m 2 . Powódka objęła w posiadanie zarówno lokal mieszkalny jak też piwnicę, która była zamknięta na kłódkę i powódka składowała w niej różne przedmioty, w tym wannę łazienkową, drzwi, płytki, panele, terakotę. Piwnicę tę zajął pozwany, który nabył lokal nr (...) przy ul. (...) . Przywłaszczył sobie także znajdujące się w niej się rzeczy. Pozwany nie dostosował się do wezwań powódki o wydanie piwnicy i zwrot jej rzeczy. Ostatecznie w zakresie wydania rzeczy należących do powódki powódka cofnęła powództwo (k. 90)., z uwagi na fakt, że rzeczy te zostały przez pozwanego wyrzucone. Pozwany M. R.

(1)wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Wskazał, że przedmiotowe pomieszczenie piwniczne, w trakcie wydawania lokali mieszkalnych przez sprzedającego R. T. w grudniu 1999r. zostało wydane pierwotnemu właścicielowi lokalu mieszkalnego nr (...) - W. B. i taki numer został naniesiony na drzwi pomieszczenia piwnicznego. Z przedmiotowej piwnicy korzystali od roku 2005 najemcy mieszkania nr (...) - małżonkowie A. i C. D. . Następnie, w wyniku sprzedaży lokalu nr (...) przez S. i W. małżonków B. na rzecz M. i M. małżonków R. w dniu 9 września 2008r., nabywcy weszli w posiadanie spornego pomieszczenia piwnicznego. Wyrokiem z dnia 28 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Łomży nakazał, aby pozwany M. R.

(1)wydał powódce B. N. lokal użytkowy (piwnicę) numer 4 (aktualnie oznaczony na drzwiach numerami 4 i 11) przynależny do lokalu mieszkalnego numer (...) w budynku numer (...) przy ulicy (...) w Ł. stanowiącego przedmiot odrębnej własności B. N. na podstawie Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży z 22.12.1999 r., sporządzonej w Kancelarii Notarialnej w Ł. przed Notariuszem B. P. , Repertorium A Numer (...) - w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Zasądził także od pozwanego M. R.

(1)na rzecz powódki B. N. kwotę 2.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższy wyrok Sąd Rejonowy w Łomży oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: W dniu 12 października 1999r. pomiędzy B. N. a R. T. , prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) Handel (...) z siedzibą w Ł. , została zawarta Przedwstępna Umowa sprzedaży, w której sprzedający zobowiązał się wybudować za środki finansowe kupującej B. N. lokal mieszkalny wraz z przynależną do niego piwnicą. Powódka B. N. w dniu 22.12.1999r. umową notarialną nabyła od R. T. , prowadzącego działalność gospodarczą pod ww. firmą, odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku mieszkalnym przy ul. (...) wraz z przynależną do lego lokalu piwnicą nr (...) o pow. 1,5 m 2 . Budynek ten został przez sprzedającego R. T. wybudowany, jest trzykondygnacyjny, częściowo – czerokondygnacyjny, całkowicie podpiwniczony, obejmuje 14 lokali mieszkalnych, dwa lokale handlowe, jeden garaż oraz wolnostojący zespół boksów garażowych. W budynku tym jest więcej mieszkań niż piwnic. W segmencie, w której zamieszkują strony postępowania mieszkań jest 12, a piwnic 10. Powódka B. N. wprowadziła się do bloku jako pierwsza w dniu 04.12.1999r. Jako druga, 06.12.1999r., wprowadziła się G. K. , właścicielka lokalu nr (...) . Sprzedawca R. T. wydając mieszkania przyjął zasadę przydziału piwnic polegającą na wybraniu piwnicy przez właściciela lokalu w obecności jego asystentki, która następnie nanosiła niebieską farbą na drzwiach piwnicy numer odpowiadający numerowi porządkowemu mieszkania. W taki sposób piwnicę nr 4 obrała B. N. i G. K. . R. T. nie schodził do piwnicy z nabywcami i nie okazywał, który lokal piwniczny przynależy do danego mieszkania. Spowodowało to chaos w numeracji piwnic. Powódka swą piwnicę nr 4 obrała na końcu korytarza i umieściła na drzwiach kłódkę. Do czasu obejmowania piwnic przez mieszkańców pomieszczenia te pozostawały otwarte. Powódka po wprowadzeniu się do mieszkania prowadziła jego prace wykończeniowe i w piwnicy oznaczonej nr 4, składowała potrzebne do tego materiały. W 2008 r. wykonała kolejny remont mieszkania i w piwnicy złożyła pozostałości terakoty, drzwi, wannę i panele, nie przechowywała tam słoików z przetworami. Do sierpnia 2012 r. powódka bez przeszkód korzystała z piwnicy z wyłączeniem innych osób. Do dnia 09.09.2008r. lokal nr (...) był własnością małżonków S. i W. B. , którzy nigdy w nim nie zamieszkali, nigdy też nie objęli w posiadanie żadnej z piwnic położonych pod budynkiem (ani pod klatką schodową, w której znajdowało się mieszkanie nr (...) , ani pod drugą klatką schodową). Nigdy też nie ustalili, które z pomieszczeń piwnicznych , opisanych jako przynależna do lokalu mieszkalnego nr (...) w akcie notarialnym, odpowiada w rzeczywistości temu lokalowi. Mieszkanie nr (...) od daty jego zakupu zostało wynajęte lokatorom, tj. m.in. od 2006 r. A. D. , siostrze W. B. , która mieszkała tam do czasu sprzedaży mieszkania drugiej siostrze W. M. R. i jej mężowi M. R.

(1)- pozwanemu. Gdy mieszkanie nr (...) wynajmowała A. D. , znajdowały się już w piwnicy, noszącej wówczas nr 4 resztki płytek terakotowych, wanna, pozostałości paneli stanowiące własność powódki B. N. . Kłódka zawieszona przez powódkę, otwierana była, według twierdzeń pozwanego kluczem, który otrzymał od poprzednich właścicieli. Zatem do jednej kłódki od piwnicy nr 4 pasowały różne klucze. W dniu 09.09.2009 r. S. i W. małżonkowie B. lokal nr (...) wraz z przynależną do tego lokalu piwnicą nr (...) o pow. 1,5 m 2 sprzedali pozwanemu M. R.

(1)i jego żonie M. R.

(2)( W. B. i M. R.

(2)to rodzeństwo). W grudniu 2008r. M. R.

(1)otworzył piwnicę oznaczoną nr 4, twierdząc, iż jest to piwnica opisana w jego akcie notarialnym jako nr 11. Pozwany opróżnił piwnicę z rzeczy powódki w 2008 r. W sierpniu 2012 r. powódka wraz z bratem I. N. chciała zabrać z piwnicy składowane tam materiały, ale przedmiotów pozostałych po remoncie w piwnicy nie było. Znajdowały się tam natomiast przetwory w słoikach. M. R.

(1)drzwi piwniczne przemalował na kolor jasnobrązowy i zamalował cyfrę

1. W październiku 2012 r. brat powódki ponownie naniósł na drzwi piwnicy numer 4, poniżej numeru
2. Rozstrzygnięcie w sprawie Sąd Rejonowy w Łomży oparł na przepisie art. 222 § 1 k.c. Powódka B. N. , wywodząc swe prawo z tytułu własności lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w Ł. , domagała się wydania przez pozwanego, zajętego samowolnie, pomieszczenia przynależnego do jej lokalu, tj. piwnicy nr
3. Pozwany twierdził, że piwnica ta przynależy do nabytego przez niego lokalu mieszkalnego nr (...) . W sprawie istniał zatem spór co do własności piwnicy oznaczonej do sierpnia 2009r. numerem 4, a następnie nr 11.Sąd Rejonowy ocenił, że rację ma powódka twierdząc, że przedmiotowy lokal piwniczny został wraz z mieszkaniem nr (...) nabyty na własność właśnie przez nią na mocy aktu notarialnego z dnia 22.12.1999r. W akcie tym R. T. ustanowił odrębną własność lokalu mieszkalnego nr (...) wraz z przynależną do tego lokalu piwnicą nr (...) , a następnie zbył go powódce. Sporne zatem było faktyczne usytuowanie w piwnicy pod klatką schodową, w której zamieszkują obie strony, tego konkretnego lokalu piwnicznego o pow. 1,5 m 2 . Wątpliwości te Sąd Rejonowy rozstrzygnął w oparciu o czynności faktyczne każdej ze stron. Powódka po wprowadzeniu się do mieszkania, objęła w faktyczne posiadanie piwnicę nr
4. Na drzwiach piwnicy został umieszczony farbą niebieską przez asystentkę R. T. numer 4 i zawieszona kłódka. Sąd I instancji uznał za udowodnione twierdzenia powódki i zeznania jej brata I. N. , że nigdy R. T. nie wskazywał konkretnych pomieszczeń piwnicznych lokatorom. Wynika to także z zeznań świadka G. K. , która zeznała także, że powódka wybrała piwnicę na końcu korytarza. Potwierdził to w pewnej mierze również W. J. , były członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Wolność ul. (...) . Świadek też przyznał, że w budynku nr (...) piwnic jest mniej niż lokatorów. Zaprzeczył też, aby lokatorzy z klatki, w której mieszkają strony, posiadali piwnice pod drugą klatką, do której można wejść tylko z zewnątrz i trzeba mieć osobny klucz. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy uznał, że jako pierwsza wprowadziła się do bloku przy Pięknej 3 i objęła w posiadane właścicielskie lokal piwniczny nr (...) przynależny do mieszkania w sposób zgodny z wolą sprzedawcy. Natomiast M. i M. małżonkowie R. po zakupie mieszkania od S. i W. B. zorientowali się, że brakuje wolnej piwnicy. Z kolei po zwróceniu się do W. B. pozwanemu został wskazany jako przynależny do lokalu nr (...) lokal piwniczny powódki. Dopiero jednak w sierpniu 2009r. W. B. jako wykonawca budynku miał prawo sobie wybrać piwnicę, z tym, że nigdy nie mieszkał w zakupionym mieszkaniu nr (...) i nigdy nie korzystał z piwnicy. Dopiero w sierpniu 2009r. z drzwi piwnicznych usunięto nr 4 i naniesiono nr 11 dokonując samowolnej eksmisji powódki z zajętej przez nią w 1999r. piwnicy. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. O kosztach sądowych orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją pozwany M. R.

(1). Zaskarżanemu wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie oceny dowodów bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, tj. zeznań świadków W. B. , R. T. , I. N. , A. D. , G. K. , W. J. , zeznań powódki w zakresie korzystania przez nią z rzeczonej piwnicy, jej wiedzy czy sąsiedzi posiadali podobny problem z przynależnością piwnicy oraz zeznań pozwanego w zakresie jego wiedzy o istniejącej numeracji piwnicy i wskazania przez niego podstawy własności piwnicy nr 11- w sposób nasuwający zastrzeżenia z punktu widzenia logicznego rozumowania oraz sprzecznie z treścią zebranego materiału dowodowego, - art. 195 § 1 k.p.c. w zw. z art. 72 § 2 k.p.c. , art. 222 § 1 k.c. i art. 31 § 1 k.r. i o. poprzez jego niezastosowanie i wydanie wyroku wobec pozwanego M. R.

(1)mimo uprzedniego braku wezwania strony powodowej do oznaczenia osób biorących udział w sprawie w charakterze pozwanych, w sytuacji, gdy pozwany nabył lokal nr (...) wraz z małżonką, wobec czego piwnica ta stanowi ich wspólność majątkową małżeńską i oboje małżonkowie nią władają; 2. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. a)art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez jogo niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy nic sposób jest stwierdzić, ażeby powódce przysługiwało skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą, czego nie wykazała ona w procesie,
2. b)art. 5 k.c. poprzez jego nieuwzględnienie przy ocenie możliwości wytoczenia przez powódkę powództwa na podstawie roszczenia windykacyjnego. Skarżący wniósł o: - zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania za I i II instancję z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie o: - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji wraz z wnioskiem o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje (k. 107-115). Powódka w złożonej w sprawie odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k.120-121). Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w kontekście mającego zastosowanie w sprawie art. 222 k.c. , w szczególności okoliczność do którego lokalu mieszkalnego należy sporne pomieszczenie piwniczne oraz fakt naruszenia przysługującego powódce prawa własności przez pozwanego. Postępowanie dowodowe, wbrew twierdzeniom apelacji, zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami przepisu art. 233 k.p.c. Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość. Ocena istotnych z punktu widzenia art. 222 k.c. ww. okoliczności, dokonana została prawidłowo. Nie znajdują potwierdzenia podniesione w apelacji pozwanego zarzuty, że Sąd I instancji dokonał błędnej, sprzecznej z logiką oceny dowodów w postaci zeznań świadków, tj. W. B. , A. D. , W. J. , G. K. , R. T. i I. N. . Analiza zeznań tych świadków przez Sąd Okręgowy doprowadziła do wniosków tożsamych z tymi wyciągniętymi przez Sąd I instancji. W szczególności w sprawie nie ma wątpliwości co do sposobu przydzielania piwnic poszczególnym, nabywającym mieszkania właścicielom. Zeznania świadka R. T. są w tej mierze niewiarygodne, gdyż zawierają sprzeczności co do osoby schodzącej do piwnicy i wyznaczającej dla danego lokatora pomieszczenie piwniczne. Natomiast G. K. , osoba obca dla stron, mająca przy tym dobrą wiedzę w zakresie sposobu przydzielania piwnic mieszkańcom, udzieliła w tej kwestii wiarygodnych informacji. Sama natomiast A. D. z jednej strony twierdzi, że od roku 2006 przedmiotowa piwnica była użytkowana przez nią jako najemczynię lokalu mieszkalnego nr (...) , z drugiej zaś przyznaje, że w momencie korzystania przez nią z piwnicy była ona zajęta przez osobę, która przetrzymywała w niej materiały budowlane takie jak wanna, płytki, resztki paneli. Niewiarygodne są przy tym zeznania zainteresowanego przecież pośrednio w sprawie świadka W. B. . Jak sam przyznaje nigdy nie mieszkał w zakupionym przez siebie w celach inwestycyjnych mieszkaniu. Jednocześnie twierdzi, że zajął wybraną przez siebie piwnicę, na której R. T. osobiście naniósł numer czerwoną farbą. Nadto, że składowane w przedmiotowym pomieszczeniu materiału budowlane należały do wykonującego w budynku instalację elektryczną świadka. Zeznania takie nie są zgodne z zeznaniami pozostałych świadków oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Świadek nie pamięta w którym roku kupił mieszkanie od R. T. , ale pamięta, że naciskał na niego w kwestii oznakowania piwnic. Zeznania takie są niezgodne z twierdzeniami zeznającymi w tej mierze tak samo świadków I. N. , G. K. oraz powódki B. N. . Wszyscy oni zeznają zgodnie, że piwnice były przez wprowadzających się mieszkańców bloku obierane dowolnie i znakowane przez asystentkę R. T. niebieską, a nie – jak twierdzi świadek W. B. czerwoną - farbą. Świadek W. J. stwierdził, że posiadaną przez niego piwnicę zajął zgodnie z umieszczonym na jej drzwiach przez nieznaną osobę numerem. W świetle powyższego oczywistym jest, że podawana przez powódkę jej wersja zdarzeń w kwestii sposobu zajmowania piwnic jest prawdziwa. Odmienne w tym względzie zeznania W. B. nie zasługują na uwzględnienie, co słusznie zauważył Sąd Rejonowy. Z powyższego wynika istotny w sprawie fakt przynależności spornej piwnicy do będącego własnością powódki lokalu nr (...) i będący tego konsekwencją fakt naruszenia przez pozwanego wynikającego z prawa własności uprawnienia powódki do jego posiadania z wyłączeniem innych osób. Powyższe – jak wyjaśnił Sąd I instancji - przesądzało o uwzględnieniu powództwa, a następnie – o oddaleniu wniesionej w sprawie apelacji. Kontrola instancyjna nie doprowadziła do stwierdzenia wskazywanych w apelacji uchybień. Skarżący powołując się w istocie na naruszenie art. 233 k.p.c. nie wskazał konkretnych uchybień Sądu, które w istocie mogłyby zostać ocenione jako pozostające w sprzeczności z ugruntowanymi na tle tego przepisu kryteriami oceny dowodów. Podjęta polemika – przeciwstawiająca ocenie Sądu własną interpretację zeznań świadków i samych stron, jest wyrazem dążenia pozwanego do uchylenia się od zaspokojenia uzasadnionego roszczenia powódki, jakim jest wydanie jej przedmiotowej piwnicy. W sprawie nie naruszono także przepisów o współuczestnictwie koniecznym pozwanych, w tym wskazanych przez skarżącego przepisów art. art. 195 § 1 k.p.c. w zw. z art. 72 § 2 k.p.c. , art. 222 § 1 k.c. i art. 31 § 1 k.r. i o. Pozwany jest bez wątpienia współwłaścicielem lokalu nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) i pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej ze swoją żoną M. R.

(2). Zgodnie jednak z art. 209 k.c. każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Jeśli tak, to nawet jeden tylko współwłaściciel może dochodzić od osoby trzeciej roszczenia windykacyjnego oraz roszczeń uzupełniających (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., I ACa 243/12, LEX nr 1267417). W niniejszej sprawie takie roszczenie windykacyjne jest dochodzone od pozwanego, co nie zmienia tego, że w kontekście ww. przepisu w sprawie nie zaszło przewidziane w art. 195 k.p.c. współuczestnictwo konieczne małżonków R. jako współwłaścicieli łącznych lokalu mieszkalnego nr (...) . Sąd Okręgowy nie podzielił też poglądu apelacji, że w sprawie naruszono art. 5 k.c. poprzez jego nieuwzględnienie przy ocenie możliwości wytoczenia przez powódkę powództwa na podstawie roszczenia windykacyjnego. Unormowanie art. 5 k.c. przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej (uzasadnieniu wyr. SN z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 290/09, Lex nr 560607). W związku z tym art. 5 k.c. może być stosowany tylko jako szczególny wyjątek. W sprawie ustalono, że sporny lokal piwniczny przynależy do będącego własnością powódki lokalu nr (...) i brak było podstaw aby zasłaniając się przewidzianymi w ww. przepisie zadami współżycia społecznego, stwierdzić niedopuszczalność po stronie powódki dochodzenia jej praw w procesie cywilnym. Przeciwnie – to pozwany naruszył wynikający z prawa własności stan posiadania powódki i wynikające z tego normy społeczne. Odmienne w tym względzie twierdzenia apelacji nie mają oparcia w obowiązującym systemie prawa. Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z §6 pkt 5 w zw. z §12 ust.1pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490).