Sygn. akt I C 357/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2012 roku Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSR Irena Minkisiewicz Protokolant: st.sekr. sąd. Barbara Budzynowska po rozpoznaniu w dniu 16.10.2012 r. na rozprawie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. przeciwko (...) w O. o zapłatę 1.zasądza solidarnie od pozwanego (...) w O. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 2.000,00 zł (dwóch tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 26.08.2011 r. do dnia zapłaty, której płatność jest solidarna z płatnością kwoty 2.000,00 zł (dwóch tysięcy złotych) zasądzonej od (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 14.02.2012 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I Nc 219/12; 2.zasądza solidarnie od pozwanego (...) w O. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 617 zł (sześćset siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, której płatność jest solidarna z płatnością co do kwoty 617,00 zł (sześćset siedemnaście złotych) zasądzonej od (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 14.02.2012 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I Nc 219/
- Sygn. akt I C 357/12 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 21.02.2012r. skierowanym przeciwko (...) w O. oraz (...) S.A. z siedzibą w W. powódka spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z pośrednictwem pełnomocnika wniosła o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym o zapłatę solidarnie przez pozwanych na jej rzecz kwoty 2.000,00 zł wraz odsetkami ustawowymi od dnia 26.08.2011r do dnia zapłaty oraz zapłatę poniesionych kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 25 lipca 2011 r. E. C. – Wiceprezes jej Zarządu, poruszał się samochodem osobowym marki B. o nr rej. (...) drogą nr (...) pomiędzy zjazdami G. – Ł. z P. w kierunku R. i najechał prawą strona pojazdu na nie oznakowany ubytek w jezdni. Ubytek ten posiadał wymiary ok. 40 cm na 40 cm oraz głębokość ok. 20 cm. Kierujący pojazdem i jego pasażer Ł. C. po zdarzeniu dokonali oględzin pojazdu oraz ubytku w jezdni. Oględziny wskazały na ubytek powietrza i uszkodzenie felgi w tylnym kole. Na miejsce zdarzenia został wezwany patrol Policji, który sporządził notatkę urzędową nr (...) wskazując w niej opis i przyczynę zdarzenia. Po zmianie uszkodzonego koła i przejechaniu do miejsca zamieszkania E. C. po dokonaniu szczegółowych oględzin pojazdu stwierdził uszkodzenie felgi prawego przedniego koła. Miejsce zdarzenia i uszkodzenia pojazdu zostały udokumentowane fotograficznie. Na skutek opisanego zdarzenia uszkodzeniu w pojeździe uległy przednia i tylna felga kół z prawej strony pojazdu, amortyzatory, łożyska kół oraz została przestawiona geometria kół. Kolejne sprawdzenie pojazdu wykazało konieczność wymiany wahacza tylnego i przedniego prawego oraz ustawienia zbieżności osi tylnej i przedniej. W dniu 26.07.2011r. powódka zgłosiła powstałą szkodę ubezpieczycielowi zarządcy drogi, którym jest (...) tj. (...) S.A. z siedzibą w W. , która nie uznała roszczenia i odmówiła wypłaty odszkodowania. Powódka wyceniła szkodę na kwotę 2.000,00 zł. Sąd Rejonowy w Kędzierzynie –Koźlu nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 14.02.2011r. sygn. I Nc 219/12 orzekł zgodnie z żądaniem pozwu . Powyższego nakazu zapłaty nie zaskarżył pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. . Pozwany (...) Oddział w O. w ustawowym terminie złożył sprzeciw z dnia 12.03.2012 r. zaskarżając nakaz w całości, wnosząc o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zaprzeczył temu, że powódka doznała szkody w dniu 25 lipca 2011 r. w samochodzie osobowym marki B. o nr rej. (...) na drodze nr (...) , na skutek najechania w nie znakowany ubytek w jezdni. Strona pozwana podnosiła, że nie można jej zarzucić zaniedbań w zakresie utrzymania drogi, wywiązywania się z obowiązków zarządcy drogi określonych w art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych . Droga krajowa nr (...) , na której doszło do zdarzenia jest zaliczana do klasy G, na których objazdy i kontrola stanu dróg powinna być wykonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami dwa razy w tygodniu. Pozwany dokonywał regularnie kontrolę stanu powierzchni drogi nr (...) na odcinku, na którym doszło do uszkodzenia nawierzchni jezdni z częstotliwością większą od wymaganej zarządzeniem (...) . Zarządca drogi z uwagi na występujące na spornym odcinku drogi ubytki w nawierzchni wprowadził oznakowanie informujące o ich występowaniu w dniu 04.01.2011 r. umieszczając znak ostrzegawczy A-30 wraz z tablicą informującą o ubytkach nawierzchni drogi nr (...) od km 33+500 do km 41=800 tj. na długości 9 km. Umieszczenie znaku miało na celu ostrzeżenie kierowców o występujących utrudnieniach w ruchu i obligowało ich do zachowania szczególnej ostrożności oraz dostosowania prędkości jazdy do warunków panujących na drodze. Niezależnie od umieszczenia oznakowania zarządca na bieżąco wykonywał pilne remonty cząstkowe drogi, w szczególności usuwał ubytki w nawierzchni zagrażające bezpieczeństwu ruchu, potwierdzając to wpisami w dzienniku objazdu dróg. Ostatni objazd przedmiotowej drogi był wykonany w dniu 25.07.2011 r. tj. w dniu zdarzenia . W czasie tego objazdu zarządca nie stwierdził ubytku w nawierzchni jezdni zagrażającego bezpieczeństwu ruchu. Dnia następnego na odcinku drogi krajowej nr (...) w km 36+960 zarządca stwierdził ubytek o głębokości ok. 5 cm, który został wyremontowany. Zdaniem pozwanego Skarb Państwa reprezentowany przez (...) Oddział w O. jako stationes fisci może odpowiadać wobec osób trzecich za szkodę jedynie na zasadzie art. 417 k.c. , a więc za zawinione działanie lub zaniechanie noszące znamiona czynu zabronionego i pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z zaistniała szkodą. W przedmiotowej sprawie zadaniem pozwanego nie można mu przypisać winy, gdyż w sposób należyty wykonywał swoje obowiązki przewidziane ustawą o drogach publicznych. Zdaniem pozwanego za szkodę ponosi odpowiedzialność powódka, gdyż kierujący pojazdem poruszał się z nadmierną prędkością po oznakowanej drodze znakiem ostrzegawczym A-30 i nie zachował należytej ostrożności, do której był zobowiązanych. Strony w dalszych pismach podtrzymywały dotychczasowe stanowisko procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Prezesem powodowej spółki (...) z o.o. z siedzibą w P. jest E. C. . W dniu 25 lipca 2011r. E. C. wraz z Ł. C. poruszali się samochodem osobowym marki B. o nr rej. (...) drogą nr (...) pomiędzy zjazdami G. – Ł. w kierunku P. - R. . Pojazd najechał prawą strona na nie oznakowany ubytek w powierzchni jezdni. Ubytek ten posiadał wymiar ok. 40 cm na 40 cm oraz głębokość ok. 20 cm. E. C. i Ł. C. po zdarzeniu dokonali oględzin pojazdu oraz ubytku w jezdni. Oględziny wskazały na ubytek powietrza w tylnym kole i uszkodzenie felgi w tymże kole. E. C. wezwał patrol Policji. Na miejsce zdarzenia przybyło dwóch funkcjonariuszy Policji, w tym funkcjonariusz M. W. , który sporządził notatkę urzędową wskazując w niej, że w dniu 25.07.2011 r. o godz. 17:30 na trasie P. – R. , droga nr (...) , na 37 km doszło do najechania przez samochód B. nr rej. (...) stanowiący własność powódki w dziurę. Przyczyną kolizji był stan nawierzchni. Pojazdem kierował E. C. , zaś pasażerem był Ł. C. . Kierowca pojazdu był trzeźwy. Na skutek zdarzenia w samochodzie została uszkodzona obręcz koła tylnego po prawej stronie . Miejsce zdarzenia i uszkodzenia pojazdu bezpośrednio po zdarzeniu zostały udokumentowane fotograficznie przez Ł. C. . Po zmianie uszkodzonego koła i przejechaniu do miejsca zamieszkania E. C. dokonał szczegółowych oględzin pojazdu i stwierdził uszkodzenie felgi prawego przedniego koła. Na skutek opisanego zdarzenia uszkodzeniu w pojeździe uległy przednia i tylna felga kół z prawej strony pojazdu, amortyzatory, łożyska kół oraz ostała przestawiona geometria kół. Kolejne sprawdzenie pojazdu wykazało konieczność wymiany wahacza tylnego i przedniego prawego oraz ustawienia zbieżności osi tylnej i przedniej. Szkoda w pojeździe według powódki wynosiła 2.000 zł. Dowód: zeznania św. Ł. C. k. 73 akt , zeznania św. E. C. k.85 akt , zeznania św. M. W. k.89 akt ocena techniczna z dn. 25.07.2011 r. k. 13 akt faktura VAT nr (...) k. 14 akt fotografie k. 9-12 akt notatka urzędowa z kolizji drogowej k. 24 akt Droga krajowa nr (...) , na której doszło do zdarzenia jest zaliczana do klasy G na których objazdy i kontrola stanu dróg powinna być wykonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami dwa razy w tygodniu. Pozwany jest zobowiązany dokonywać kontroli drogi nr (...) na odcinku od miejscowości P. do skrzyżowania z drogą krajową nr (...) , w tym odcinek drogi między P. a R. . Pozwany dokonywał regularnie kontroli stanu powierzchni drogi nr (...) na odcinku, na którym doszło uszkodzenia nawierzchni drogi z częstotliwością dwa razy w tygodniu w godzinach między godzinami 7 i 15 –tą. Kontrole stanu drogi były odnotowywane w dzienniku objazdów. W przypadku stwierdzenia ubytku zagrażającego bezpieczeństwu ruchu prawnicy zarządcy drogi stawili znak pionowy typu „U” lub stawiali przed ubytkiem gumowy pachołek. Pracownicy zarządcy drogi do niebezpiecznych ubytków zaliczają ubytki w jezdni o głębokości większej niż 4 cm i o powierzchni powyżej 0,5 mkw. Zarządca drogi z uwagi na występujące na w.w. odcinku ubytki w nawierzchni jezdni w dniu 04.01.2011r. ustawił znaki informujące o ich występowaniu, umieszczając znak ostrzegawczy A-30 wraz z tablicą informującą o ubytkach w nawierzchni drogi nr (...) od km 33+500 do km 41=800 tj. na długości 9 km. Ostatni objazd przedmiotowej drogi przed zdarzeniem z udziałem pojazdu powódki był wykonany w dniu 25.07.2011 r. ( w poniedziałek ). tj. w dniu zdarzenia, po tym dniu objazd był wykonany w dniach 26,27,28 lipca 2011 r. Zapisy w dzienniku objazdu w powyższych dniach wskazują na prawidłowość oznakowania drogi, nie wskazują na stwierdzenie ubytków lub ubytku w jezdni. Dowód:- zarządzenie nr 1 (...) z dn. 02.01.2008 r. w sprawie ustalenia klas istniejących dróg krajowych k.54 -58 - zarządzenie nr 1 (...) z dn. 08.11.2007 r. w sprawie wytycznych dokonywania objazdów i kontroli dróg krajowych k.59- 60 akt -58 , - dziennik objazdu dróg n r. (...) k. 39-53 - zeznania św. C. W. k.71 -zeznania św. R. R. k.73 akt , - zeznania B. P. k. 86 W dniu 26.07.2011r. powódka zgłosiła powstałą szkodę zarządcy drogi i ubezpieczycielowi zarządcy drogi oraz (...) S.A. z siedzibą w W. , który pismem z dnia 26.08.2011 r. nie uznał roszczenia i odmówił wypłaty odszkodowania. Dowód: - zeznania św. E. C. k.85 akt , - potwierdzenie zawarcia umowy OC k. 21 - zgłoszenie szkody z dn. 26.07.2011r k. 17-20 akt - pismo (...) S.A. z dn. 26.
- 20111r. k. 15 akt Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 25 lipca 2011 r. ok. godz. 17:30 na drodze krajowej nr (...) na odcinku pomiędzy miejscowościami P. - R. na skutek najechania na ubytek w jezdni doszło od uszkodzenia samochodu osobowego marki B. należącego do powodowej spółki, którym kierował E. C. . Na okoliczności te wskazują zeznania świadków E. C. , Ł. C. oraz M. W. - funkcjonariusza Policji wezwanego ma miejsce zdarzenia, który w tym samym dniu sporządził notatkę urzędową wskazując w niej fakt uszkodzenia pojazdu, którego przyczyną był zły stan jezdni. Fakt, że ubytek w jezdni na odcinku drogi nr (...) wskazanym przez powoda istniał w dniu 26 lipca 2011 r. i tego dnia został wyremontowany potwierdzili świadkowie C. W. i R. R. - pracownicy pozwanego. Powyższym zeznaniom Sąd nie mógł odmówić waloru wiarygodności, gdyż są logiczne, wzajemnie spójne i korelują z dowodami z dokumentów zgromadzonymi w sprawie takimi jak: notatka służbowa dot. kolizji drogowej, opinia techniczna dot. pojazdu z dnia 25.07.2011r. oraz fotografiami z miejsca zdarzenia. Zarówno osobowe źródła dowodowe jak i dowody z dokumentów potwierdzają, że samochód powódki został uszkodzony na skutek najechania w dziurę w jezdni na drodze krajowej, której zarządcą jest pozwany. Fakt, że pozwany jest zarządcą drogi krajowej nr (...) na przedmiotowym odcinku przyznał sam pozwany. Jak wynika z treści art. 1, art. 2 i art.19 ust 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2007.19.115 j.t. ) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych ( art. 1 ).Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne ( art.2 ), których zarządcami są odpowiednio Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zarząd województwa, zarząd powiatu i wójt /burmistrz, prezydent miasta/ ( art. 19 ust.2 ). Do obowiązków zarządcy między innym należy utrzymanie nawierzchni drogi w należytym stanie ( art. 20). Mając na uwadze treść wyżej powołanych przepisów Sąd Rejonowy rozstrzygając niniejszą sprawę stanął na stanowisku, że na pozwanym jako zarządcy drogi nr (...) ciążył obowiązek utrzymania jej w należytym stanie, w tym dbanie o stan jezdni. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska pozwanego, który twierdził, że nie ponosi on odpowiedzialności za szkodę w pojeździe powódki, gdyż w sposób prawidłowy realizował obowiązki zarządcy nałożone na niego w ustawie o drogach publicznych, a tym samym nie można przypisać mu winny za zaistniałe zdarzenie. Jak wynika ze stanowiska doktryny art. 417 k.c. po nowelizacji przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą władzy publicznej za jej własne działania i zaniechania. Przy określeniu zasady odpowiedzialności podstawowe znaczenie ma treść art. 77 ust. 1 Konstytucji RP , zgodnie z którym odpowiedzialność za niezgodne z prawem działania organów władzy publicznej nie wymaga zawinienia sprawcy szkody. Tę regułę przejął przepis art. 417 k.c. , który również uniezależnia od winy władz publicznych przypisanie im obowiązku naprawienia szkody. W piśmiennictwie, przypisanie odpowiedzialności za sam skutek bezprawnego zachowania, a więc niezależnie od oceny strony podmiotowej, określane jest mianem odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Przeciwne stanowisko, uwzględniające przesłankę winy, nie zapewnia minimalnego standardu ochrony określonego w art. 77 ust. 1 Konstytucji RP , który wskazuje jedynie przesłankę bezprawności i nie różnicuje postaci szkody. Zatem skoro doszło do uszkodzenia pojazdu na skutek złego stanu nawierzchni, zatem istnieje związek przyczynowy pomiędzy szkodą w pojeździe powódki, a złym stanem jezdni na odcinku drogi nr (...) , co do którego na pozwanym jako zarządcy ciążył obowiązek utrzymania jej w należytym stanie, pozwany ma obowiązek naprawić powódce szkodę. Obowiązek ten wynika z treści art. 361 (§1, § 2) k.c. , zgodnie z którym przepisem, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Powód wykazał zakres szkody i jej wartość, zaś pozwany tej okoliczności w toku procesu nie kwestionował. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Udowodnienie faktu, na którym strona opiera swe żądanie tzw. dowód główny, zwykle wywołuje reakcję strony przeciwnej, która może podjąć dowód przeciwieństwa albo dowód przeciwny, a tego pozwany nie zrobił. Zatem Sąd uznał tę okoliczność za przyznaną i zasądził na rzecz powódki kwotę 2.000 zł. Wobec faktu, że nakaz zapłaty z dnia 14.02.2011r. sygn. I Nc 219/12 wydany przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. jest prawomocny, Sąd zasądził od pozwanego w niniejszej sprawie dochodzoną kwotę 2.000 zł solidarnie z obowiązkiem zapłaty przez pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe. Zgodnie z treścią art. 455k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W przedmiotowej sprawie pozwany został wezwany do spełnienia świadczenia w dniu następnym po zdarzeniu tj. w dniu 26.07.2011r, zatem roszczenie w zakresie odsetek ustawowych od dnia 26.08.2011 r. było uzasadnione. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego , że za szkodę ponosi odpowiedzialność powódka, gdyż kierujący pojazdem poruszał się z nadmierną prędkością po oznakowanej drodze znakiem ostrzegawczym A-30 i nie zachował należytej ostrożności, do której był zobowiązanych. Okoliczności te nie zostały wykazane przez pozwaną, do czego ją obligował przepis art. 6 kc. Nadto zarzutowi temu przeczą zeznania świadka E. C. , Ł. C. i zapis notatki urzędowej patrolu Policji, który jako przyczynę zdarzenia drogowego wskazał stan jezdni, nie wskazując by kierujący pojazdem naruszył jakiekolwiek zasady ruchu drogowego. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony tj. koszty procesu.