Sad powszechny, I Ns 515/09

(1)i jej mężem Z. G.

(2). Motywem takiej decyzji była okoliczność, że od czasu nabycia przedmiotowej nieruchomości od Skarbu Państwa całą nieruchomością zajmował się wyłącznie wnioskodawca. W roku 1986 r. zmarła F. N. . Dalej zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu Z. G.

(1)aż do swojej śmierci w 2000 r. Mimo to nadal samoistnym posiadaczem nieruchomości był wnioskodawca. Uczestnicy postępowania R. V. , R. N. , J. E. , H. E. , W. E. oraz J. B. nie sprzeciwili się wnioskowi P. N. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 6 listopada 1968 r. P. N. oraz M. N. nabyli w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego repertorium Al (...) prawo własności lokalu mieszkalnego nr (...) znajdującego się w budynku przy ul. (...) w K. , dla którego prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej księga wieczysta KW nr (...) wraz z udziałem 1/2 w częściach wspólnych budynku mieszkalnego oraz prawo użytkowania wieczystego ½ części działki nr (...) o pow. 0,1380 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej księga wieczysta KW nr (...) . Jednocześnie przedmiotowym aktem notarialnym F. N. – matka wnioskodawcy – nabyła prawo własności lokalu mieszalnego nr (...) znajdującego się w budynku przy ul. (...) w K. , dla którego prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej księga wieczysta KW nr (...) wraz z udziałem 1/2 w częściach wspólnych budynku mieszkalnego oraz prawo użytkowania wieczystego ½ części działki nr (...) o pow. 0,1380 ha, dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej księga wieczysta KW nr (...) . Dowody: akt notarialny repertorium Al nr (...) - k. 5-8 odpis księgi wieczystej nr KW (...) – k. 9 odpis księgi wieczystej nr KW (...) – k. 12 Od czasu zawarcia umowy sprzedaży w dniu 6 listopada 1968 r. wnioskodawca mieszkał w zakupionym przez siebie lokalu mieszkalnym nr (...) znajdującym się w budynku przy ul. (...) w K. wraz z żoną M. N. oraz synami, którzy wyprowadzili się po usamodzielnieniu. Lokal mieszkalny nr (...) znajdujący się w przedmiotowym budynku był zaś zajmowany przez jego właścicielkę – F. N. oraz przez Z. G.

(1)i Z. G.

(2). Dowody: zeznania świadka J. J. k. 92 odw. zeznania świadka D. N. k.92 odw. przesłuchanie wnioskodawcy – k. 108 przesłuchanie uczestnika postępowania J. E. – k. 109 przesłuchanie uczestnika postępowania R. N. – k. 137 przesłuchanie uczestniczki postępowania J. B. – k. 153 Nieruchomością wspólną w porozumieniu z F. N. zarządzał wnioskodawca. Wnioskodawca wykonywał czynności fatyczne związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w należytym stanie oraz dokonywał ulepszeń i remontów. Remontował również oba lokale mieszkalne jednak wszelkie remonty w lokalu nr (...) przeprowadzane były po konsultacji z F. N. . Każdy z właścicieli lokali mieszkalnych ponosił opłaty związane z ich użytkowaniem oraz opłaty za użytkowanie wieczyste i podatki od nieruchomości. Wnioskodawca gdy zachodziła taka potrzeba pomagał finansowo mamie. Dowody: zeznania świadka W. G. k. 91-92 zeznania świadka J. P. k. 92 zeznania świadka J. J. k. 92 odw. zeznania świadka D. N. k.92 odw. zeznania świadka J. G. k. 92-93 przesłuchanie wnioskodawcy – k. 108 przesłuchanie uczestnika postępowania J. E. – k. 109 przesłuchanie uczestnika postępowania W. E. – k. 109 przesłuchanie uczestnika postępowania R. N. – k. 137 W dniu 12 lipca 1984 r. zmarła F. N. , pozostawiając po sobie spadek, który nabyły jej dzieci: wnioskodawca – P. N. , uczestniczka postępowania – R. V. , A. E. , Z. G.

(1)oraz B. N. po 1/5 części każdy z nich. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I Ns 68/10 – w aktach tut. Sądu I Ns 68/10 Po śmierci F. N. wnioskodawca nadal zamieszkiwał w będącym jego własnością lokalu mieszkalnym nr (...) znajdującym się w budynku przy ul. (...) w K. . Lokal mieszkalny nr (...) zajmowała Z. G.

(1). Wnioskodawca przeprowadził remont dachu, rynien, kanalizacji, pomalował elewacje, wymienił ogrodzenie, bramę i przerobił budynek gospodarczy na garaż. Faktyczna zmiana nastąpiła w kwestii regulowania opłat publicznoprawnych związanych z całą nieruchomością, które zaczął finansować wyłącznie wnioskodawca. Dowody: zeznania świadka W. G. k. 91-92 zeznania świadka J. P. k. 92 zeznania świadka J. J. k. 92 odw. zeznania świadka D. N. k.92 odw. zeznania świadka J. G. k. 92-93 przesłuchanie wnioskodawcy – k. 108 przesłuchanie uczestnika postępowania – J. E. – k. 109 przesłuchanie uczestnika postępowania – W. E. – k. 109 przesłuchanie uczestniczki postępowania – J. B. – k. 153 dowody wpłat podatku od nieruchomości oraz z użytkowanie wieczyste od 2001 r. do 2009 r. – k. 10 W dniu 17 maja 1997 r. zmarł B. N. , a do dziedziczenia po nim powołani zostali z mocy ustawy żona J. N. oraz syn R. N. po 1/2 części każdy z nich. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z dnia 30 grudnia 1997 r. sygn. akt: I Ns 154/97 – w aktach tut. Sądu I Ns 154/97 W dniu 22 stycznia 2000 r. zmarła A. E. , a do dziedziczenia po niej powołani zostali z mocy ustawy synowie J. E. , W. E. i H. E. po 1/3 części każdy z nich. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt: I Ns 443/00 – w aktach tut. Sądu I Ns 443/00 W dniu 12 listopada 2000 r. zmarła Z. G.

(1), a do dziedziczenia po niej powołani zostali z mocy ustawy wnioskodawca – P. N. oraz uczestnicy postępowania R. V. i R. N. po 3/12 części spadku każdy z nich oraz uczestnicy postępowania – J. E. , W. E. i H. E. po 1/12 części spadku każdy z nich. Po śmierci Z. G.

(1)lokal mieszkalny nr (...) pozostaje pusty. Dowody: zeznania świadka W. G. k. 91-92 postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt: I Ns 559/08 – w aktach tut. Sądu I Ns 559/08 Sąd zważył, co następuje: Wniosek w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 172 § 1 k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Z kolei w myśl art. 172 § 2 k.c. po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Analizując powyższą normę, należy wyinterpretować z niej dwie powiązane ze sobą przesłanki, które warunkują możliwość zasiedzenie nieruchomości. Należy do nich okoliczność samoistnego i nieprzerwanego posiadania oraz okres czasu, w którym posiadanie to powinno być realizowane, wynoszący de lege lata 20 lat w przypadku posiadania w dobrej wierze, lub 30 lat w przypadku posiadania w złej wierze. Należy przy tym pamiętać, że okresy te, mimo faktu, że zostały ustanowione ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, mają zastosowanie także do stanów faktycznych dotyczących zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia tej ustawy w życie (art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r.), to jest przed dniem 1 października 1990 r. Powyższa regulacja, dotycząca zasiedzenia prawa własności nieruchomości, ma odpowiednie zastosowanie wobec prawa użytkowania wieczystego. W postanowieniu z dnia 24 czerwca 2010 r. (IV CSK 553/09, LEX nr 885034) Sąd Najwyższy stwierdził, że „Możliwe jest nabycie przez zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego już ustanowionego na nieruchomości. Prawo takie nie może natomiast powstać w drodze zasiedzenia”. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w tym zeznania świadków oraz przesłuchanie uczestników postępowania należało przyjąć, że do faktycznego objęcia przez wnioskodawcę w samoistne posiadanie lokalu nr (...) znajdującego się w budynku przy ul. (...) w K. oraz użytkowania wieczystego ½ części działki nr (...) o pow. 0,1380 ha mogło dojść najwcześniej w dniu następującym po śmierci F. N. , to jest w dniu 13 lipca 1984 r. Wniosek ten wynika z przyjętej w obecnym porządku prawnym konstrukcji posiadania – a dokładniej posiadania samoistnego, na którą składają dwa elementy: faktyczne, choć niekoniecznie efektywnie wykonywane, władztwo nad rzeczą (corpus) oraz wola wykonywania dla siebie prawa zgodnego z prawem własności (animus). Postępowanie wnioskodawcy przed śmiercią F. N. nie cechowało się występowaniem żadnego z tych elementów. Z zeznań świadków W. G. , J. J. , J. G. , przesłuchania uczestników postępowania oraz samego wnioskodawcy wynika, że do dnia 12 lipca 1984 r. właścicielka lokalu nr (...) wykonywała władztwo nad należącym do niej lokalem mieszkalnym przy ul. (...) w K. , korzystając z niego dla zaspokajania własnych potrzeb. Zamieszkiwała w tym lokalu wspólnie z córką i jej mężem, współfinansowała i decydowała o przeprowadzanych w tym lokalu remontach oraz partycypowała w kosztach utrzymania lokalu. Przesłuchana w charakterze świadka W. G. w sposób wyraźny podkreśliła, że wnioskodawca wszelkie prace remontowe konsultował z matką i nie mogło być mowy o żadnej samowoli z jego strony. Bez wątpienia były one dokonywane na jej rzecz oraz za jej aprobatą. Brak jest dowód, na to że zarówno podatki jak i opłaty za ten lokal ponosił wyłącznie wnioskodawca. Tym bardziej, że sam wnioskodawca w trakcie przesłuchania podał, że do 1984 r. jedynie pomagał mamie w płaceniu rachunków. W myśl postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011 r. (IV CSK 642/10, LEX nr 1001334) „Zamieszkiwanie w nieruchomości przez jej właściciela lub jednego ze współwłaścicieli wyklucza stwierdzenie zasiedzenia własności przez korzystającego z tej samej nieruchomości, za zgodą i wiedzą właścicieli, posiadacza, jeśli zostanie wykazane, że właściciel lub współwłaściciel nie ustąpił ze swego animus co do całości prawa, a zamanifestowane przez posiadacza czynności faktyczne nie wskazują na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa nad rzeczą”. Nadto, o ile Sąd daje wiarę twierdzeniom wnioskodawcy, że to on wykonywał remonty i dbał o należyty stan nieruchomości wspólnej oraz pomagał w finansowaniu kosztów utrzymania lokalu jeszcze przed śmiercią F. N. o tyle nie można tej okoliczności uznać za wystarczającą przesłankę objęcia przedmiotowej rzeczy wraz z użytkowaniem wieczystym w samoistne posiadanie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 listopada 2010 r., (...) SA /Po 497/10, (...) -162). Wnioskodawca nie wykazał również aby F. N. z chwilą pogorszenia się jej stanu zdrowia już w końcu lat 70-tych w sposób nieformalny przekazała wnioskodawcy własność nieruchomości. Woli takiego rozporządzenia przysługującym jej prawem nie sposób wywieść z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków oraz uczestników postępowania. Z uwagi na powyższe wnioskodawca w ocenie Sądu objął lokal w samoistne posiadanie najwcześniej w dniu 13 lipca 1984 r., kiedy to jego działania podejmowane w stosunku do całej nieruchomości były wykonywane we własnym imieniu i na swoją rzecz. Przyjmując zaś powyższą datę za datę początkową biegu terminu zasiedzenia nieruchomości, za koniec okresów wymienionych w art. 172 k.c. należy uznać dzień 13 lipca 2004 r. w przypadku posiadania w dobrej wierze, i dzień 13 lipca 2014 r. w przypadku posiadania w złej wierze. W niniejszej sprawie wnioskodawca bez wątpienia objął posiadanie w złej wierze. Jak bowiem wskazuje sam zainteresowany, a co nie zostało wykazane F. N. , miała co najwyżej w drodze nieformalnej umowy przekazać mu przed śmiercią własność lokalu mieszkalnego. Zgodnie zaś z uchwałą Sądu Najwyższego (zasada prawna) z dnia 6 grudnia 1991 r. (III CZP 108/91, OSNC 1992/4/48) „Osoba, która weszła w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy mającej na celu przeniesienie własności, zawartej bez zachowania formy aktu notarialnego, nie jest samoistnym posiadaczem w dobrej wierze”. Nie można również uznać, że wejście w posiadanie samoistne lokalu mieszkalnego nr (...) po śmierci F. N. cechuje dobra wiara albowiem wnioskodawca miał pełną świadomość, że spadek po F. N. nabyły jej dzieci: wnioskodawca – P. N. , uczestniczka postępowania – R. V. , A. E. , Z. G.

(1)oraz B. N. po 1/5 części każdy z nich. Ze względu na powyższe, oraz z uwagi na niewystępowanie w niniejszej sprawie szczególnych okoliczności pozwalających na uznanie, że wnioskodawca objął posiadanie w dobrej wierze (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1997 r., II CKN 172/97, OSNC z 1997 r. Nr 12, poz. 196, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1998 r. III CKN 375/97, OSNC z 1998 r. Nr 10, poz. 161, Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r., II CSK 95/12, LEX nr 1231311), w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje wskazany w art. 172 § 2 k.c. 30 letni okres zasiedzenia. Ze względu na brak okoliczności przemawiających za zastosowaniem art. 520 § 2 i § 3 k.p.c. , o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji postanowienia. Zarządzenie: 1/ (...) 2/ (...) 3/ (...) 4/ (...)