Sygn. akt II AKa 435/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2014r. Sąd Apelacyjny w Warszawie Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Jan Krośnicki (spr.) Sędziowie: SA – Ewa Plawgo SA – Marzanna A. Piekarska-Drążek Protokolant: – st. sekr. sąd. Anna Grajber przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej - Tomali po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy A. D. oskarżonego z art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k. na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 23 września 2013 r. sygn. akt V K 31/13 - uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego A. D. przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania; - zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. L. S. z Kancelarii adwokackiej w W. kwotę 738 zł, obejmującą 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt V K 31/13 uznał oskarżonego A. D. za winnego tego, że w dniu 23 sierpnia 2012 r. w W. w mieszkaniu nr (...) przy ul. (...) , działając umyślnie, z zamiarem ewentualnym, poprzez stosowanie przemocy, polegającej na przynajmniej dwukrotnym silnym uderzeniu S. K. w obrębie twarzy i bocznej strony głowy oraz polegającej na wielokrotnym kopaniu nogami ww. ze znaczną siłą, spowodował u pokrzywdzonego obrażenia w postaci m. in. zasinień, otarć naskórka, podbiegnięć krwawych i wylewów podskórnych w obrębie głowy oraz tułowia i kończyn, złamania wyrostka kolczystego w piersiowym odcinku kręgosłupa, poprzecznego złamania mostka oraz żeber po obu stronach klatki piersiowej, a ponadto rozerwania nerki podkowiastej z następowym krwotokiem wewnętrznym do przestrzeni zaotrzewnowej, które to obrażenia w zakresie obrażeń narządów jamy brzusznej stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu pokrzywdzonego w postaci choroby realnie zagrażającej życiu i w konsekwencji doprowadziły do zgonu S. K. w godzinach nocnych dnia 23/24 sierpnia 2012 r. i tak opisany czyn kwalifikując z mocy art. 156 § 1 pkt 2 i § 3 k.k. skazał oskarżonego, zaś na podstawie art. 156 § 3 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności, z zaliczeniem na jej poczet w oparciu o art. 63 § 1 k.k. okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 31 sierpnia 2012 r. do dnia 23 września 2013 r. Ponadto Sąd orzekł o dowodach rzeczowych. Od powyższego wyroku apelacje złożyli obrońca oskarżonego A. D. oraz prokurator. Apelacja obrońcy oskarżonego zarzuciła wyrokowi: - obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu art. 391 § 1 k.p.k. wobec odczytania w odpowiednim zakresie protokołów zeznań świadka A. W.
(1), złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji gdy obiektywnie nie zachodziła okoliczność niemożliwości doręczenia wyżej wskazanej osobie wezwania; - obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu art. 7 k.p.k. przez dokonanie dowolnej oceny zeznań świadka A. W.
(1), z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania i wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, poprzez uznanie tych zeznań za całkowicie wiarygodne. Na rozprawie apelacyjnej obrońca oskarżonego dodatkowo podniósł zarzut obrazy art. 148 § 1 k.p.k. przez wpisanie do protokołu zeznań świadka A. W. (k. 47 - 50) jako biorącego udział w tej czynności procesowej biegłego z zakresu znajomości języka rumuńskiego, bez podania jego bliższych danych osobowych. W konkluzji apelacji obrońca oskarżonego wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I –szej instancji. Natomiast apelacja Prokuratora zarzuciła wyrokowi rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu nieadekwatnej do jego winy, wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu wyrażającego się m. in. w sposobie działania oskarżonego, jego motywacji, rodzaju i charakteru naruszonego dobra oraz nie realizującej celów kary w zakresie wymogów prewencji ogólnej i szczególnej. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu A. D. kary 9 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelację obrońcy oskarżonego A. D. w zakresie podniesionego zarzutu obrazy przepisu art. 391 § 1 k.p.k. oraz zgłoszonego na rozprawie apelacyjnej możliwości naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.k. , należy podzielić. Świadek A. W.
(1)uczestniczyła w libacji alkoholowej, wspólnie z oskarżonym A. D. oraz pokrzywdzonym S. K. od początku aż do jej zakończenia. Była jedyną osobą obserwującą zachowanie obu mężczyzn oraz zachodzące między nimi w trakcie spożywania alkoholu relacje. Stąd jej zeznania stanowiły kluczowy dowód w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, kiedy wyjaśnienia oskarżonego wskazywały na to, że śmierć pokrzywdzonego nastąpiła poza mieszkaniem oskarżonego i nie z powodu jego przestępczych działań. Wobec tego Sąd winien dążyć ze wszech miar do przeprowadzenia dowodu z zeznań A. W.
(1)na rozprawie sądowej. Wiadomo, że Sąd Okręgowy czynił wprawdzie w tym kierunku działania lecz bez przejawiania szczególnej determinacji. Sąd kilkakrotnie zwracał się do właściwej komendy policji celem poszukiwania i ewentualnego doprowadzenia świadka A. W.
(1)do Sądu na rozprawę. Pisma Sądu pozostawały bez skutku, gdyż funkcjonariusze policji mimo otrzymania informacji, że świadek nie przebywa w dotychczasowym miejscu zamieszkania tj. u oskarżonego A. D. , w dalszym ciągu pod tym adresem ją poszukiwali, mimo, że obrońca oskarżonego podawał informacje, gdzie może przebywać bezdomna A. W.
(1)(k. 350 i k. 380 ). W takiej sytuacji Sąd ponowił ponaglenia do komendy policji w celu podjęcia działań zmierzających do ustalenia miejsca pobytu i doręczenia wezwania świadkowi A. W.
(1)(k. 381, 387). Czynności podjęte przez funkcjonariuszy policji nie odniosły skutku (k. 394), co musi budzić wątpliwości, skoro członkowie rodziny oskarżonego np. świadek Z. D. , kontaktowali się z poszukiwanym świadkiem. Zgodzić się zatem należy z poglądem obrońcy oskarżonego, że skoro członkowie rodziny oskarżonego, przypadkiem, w toku codziennych czynności poruszania się po mieście mogli spotykać się z A. W.
(1), to niezrozumiałe jest że wykwalifikowane służby nie miały możliwości odnalezienia świadka. Dlatego też bez zintensyfikowania działań policji w kierunku ewentualnego zatrzymania i doprowadzenia świadka A. W. do Sądu, odczytanie jej zeznań w trybie art. 391 § 1 k.p.k. było przedwczesne. Konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka przed Sądem wynika także z tego powodu, że A. W.
(1)została przesłuchana w postępowaniu przygotowawczym przez funkcjonariusza policji tylko jeden raz. Jak wynika z protokołu tej czynności procesowej (k. 47 -50), poza formalnym pouczeniem świadka o odpowiedzialności karnej z art. 182 i 183 k.p.k. , przesłuchujący nie określił statusu świadka odnośnie tego czy jest ona konkubiną oskarżonego, a więc dla niego osobą najbliższą, która może odmówić zeznań. Charakterystycznym jest to, że w protokole, w rubryce stosunek świadka do stron funkcjonariusz policji wpisał „obcy”, mimo, że A. W.
(1)składając zeznania twierdziła, że od 8 lat jest w konkubinacie z oskarżonym, mieszkała u niego, wspólnie handlowali. Również oskarżony w wyjaśnieniach podawał, że A. W. jest jego konkubiną. Ponadto w tymże protokole wpisano, że w czynności przesłuchania świadka A. W.
(1)uczestniczył tłumacz języka rumuńskiego, bez podania jego danych osobowych. Brak też jego podpisu w tymże dokumencie. Okoliczność uczestniczenia tłumacza należy wyjaśnić, gdyż zaistniała możliwość naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.k. Oskarżony podał na rozprawie apelacyjnej, że świadek jest pochodzenia romskiego, osobą niewykształconą. Gdyby okazało się, że świadek ma trudności z posługiwaniem się językiem polskim obecność tłumacza byłaby konieczna, gdyż jego brak oznaczałby naruszenia przepisu art. 204 § 1 pkt 2 k.p.k. Powyższe okoliczności dodatkowo przemawiają za koniecznością przesłuchania tego świadka na rozprawie. Wskazane wyżej uchybienia procesowe, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, doprowadziły do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy. Rozpoznanie pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego a także w apelacji Prokuratora stało się nie tylko przedwczesne ale także bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania. Stąd też Sąd Apelacyjny ograniczył w myśl art. 436 k.p.k. rozpoznanie tylko apelacji obrońcy oskarżonego do niektórych podniesionych zarzutów. Z tych więc wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak we wstępnej części wyroku.