Sad powszechny, I C 381/11

(1)przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego; III. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt I C 381/11 UZASADNIENIE Pozwem z 10 maja 2011 roku B. S.

(1)wniosła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. kwoty 150.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 18 lutego 2011 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych oraz kosztów procesu według norm prawem przepisanych ( pozew k. 2-4). W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 11 stycznia 2008 roku w dodatku (...) (...) , zamieszczony został artykuł pt. „ (...) ”. Wśród szesnastu fotografii przestępców, ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości, gazeta zamieściła również jej zdjęcie ze skazaniem imienia i nazwiska, daty urodzenia, miejsca zamieszkania oraz rodzaju przestępstwa, za które była poszukiwana mimo, że przed publikacją wskazanego artykułu, został uchylony wobec niej Europejski Nakaz Aresztowania. W ocenie powódki „została artykułem oszkalowana, przyczyniło się to również do utraty pracy, spowodowało podejrzenia ze strony rodziny i znajomych mieszkańców niewielkiego miasta K. oraz kłopoty ze znalezieniem nowej pracy”, co jednoznacznie prowadzi do wniosku, że Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. naruszył jej dobra osobiste w postaci czci, godności, wizerunku i dobrego imienia (uzasadnienie pozwu k. 3-4). W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. nie uznał powództwa, wnosząc o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że dane dotyczące powódki w dniu 9 stycznia 2008 roku zostały usunięte ze strony internetowej KWP w L. , z uwagi na odwołanie jej poszukiwań. W dniu publikacji artykułu dane B. S.

(1)nie figurowały już na stronie internetowej KWP w L. (odpowiedź na pozew k. 32-33). W toku postępowania strony podtrzymywały stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: 30 czerwca 2004 roku Prokuratura Rejonowa Lublin – Północ w Lublinie skierowała do Sądu Rejonowego w Kraśniku przeciwko B. S.

(1)i jej mężowi A. S. akt oskarżenia o to że, w dniu 20 listopada 2003 roku w L. , działając wspólnie i w porozumieniu w chwili zawierania umowy o kredyt dewizowy o nr (...) na kwotę 89.723,76 zł z przedstawicielem Banku (...) S.A. we W. na zakup samochodu marki I. (...) o wartości 122.200 zł, przedłożyli stwierdzające nieprawdę i podrobione zaświadczenia ZUS-u Inspektorat w K. o nie zaleganiu z opłatą składek na ubezpieczenie społeczne i inne, tj. dotyczące okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania kredytu, a zatem o popełnienie czynu z art. 297 § 1 k.k. (dowód: akt oskarżenia, k. 187-193 akt sygn. III K 360/04; okoliczność bezsporna). Wówczas B. S.

(1)przebywała od piętnastu lat poza granicami kraju - we Włoszech. Pacowała jako steward na statku u włoskiego armatora. Rzadko przyjeżdżała do Polski, w związku z czym nie odbierała kierowanej do niej korespondencji. Korespondencji nie odbierał również jej mąż A. S. , z uwagi na brak do dokonania tych czynności upoważnienia (dowód: zeznania powódki B. S.

(2)k. 51v-52, 273v i 288v-289v; akta I C 834/09, k. 89v-90 i 132v-133; zeznania świadka A. S. , k. 95-98). Postanowieniem z 7 marca 2006 roku w sprawie o sygn. akt IV Kop 36/06 Sąd Okręgowy w Lublinie IV Wydział Karny wydał europejski nakaz aresztowania przeciwko B. S.

(1), w stosunku do której, Sąd Rejonowy w Lublinie, w sprawie o sygn. akt III K 360/04, w dniu 10 czerwca 2005 roku, wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu na okres 3 miesięcy od dnia zatrzymania oraz zarządził poszukiwania listem gończym (dowód: postanowienia k. 233-234 i 275, europejski nakaz aresztowania k. 229-232, list gończy k. 273 akt o sygn. III K 360/04). W piśmie z 16 września 2005 roku Sąd Rejonowy w Lublinie III Wydział Karny, w odpowiedzi na pismo Komendy Powiatowej Policji w K. z 31 sierpnia 2005 roku, wyraził zgodę na publikację danych oskarżonej B. S.

(1), zam. K. , ul. (...) – na stronie internetowej KWP w L. (dowód: pisma k. 223, 224 akt o sygn. III K 360/04). B. S.

(1)podjęła decyzję o powrocie do kraju z zamiarem uczestniczenia w procesie karnym. Jej obrońca wystąpił o zmianę środka zapobiegawczego z tymczasowego aresztowania na poręczenie majątkowe (dowód: postanowienie k. 255 akt K III 360/0, zeznania powódki B. S.

(2), k. 51v-52; 273v; 288v-289v). Postanowieniem z 10 grudnia 2007 roku, Sąd Rejonowy w Lublinie III Wydział Karny, odwołał poszukiwanie oskarżonej listem gończym (pkt 2 postanowienia), uchylił wobec niej środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, stosując jednocześnie wobec niej środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 5.000 zł (pkt 3 postanowienia) (dowód: postanowienie k. 255-256 akt o sygn. III K 360/04). Postanowieniem z 8 stycznia 2008 roku Sąd Okręgowy w Lublinie IV Wydział Karny odwołał wobec B. S.

(1)europejski nakaz aresztowania, uznając go za zbędny (dowód: postanowienie k. 317 akt o sygn. III K 360/04). Pismem z 8 stycznia 2008 roku, doręczonym 10 stycznia 2008 roku, Komenda Powiatowa Policji w K. poinformowała Sąd Rejonowy III Wydział Karny, że zakończyła czynności poszukiwawcze za osobą B. S.

(1)(…), poszukiwaną listem gończym (…), zgodnie z postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 roku (dowód: pismo k. 272 akt o sygn. III K 360/04). W dniu 8 stycznia 2008 roku, do Wydziału Kryminalnego KWP w L. wpłynął nadany przez Komendę Powiatową Policji w K. telefonogram (...) , z prośbą o odwołanie wszystkich czynności dotyczących B. S.

(1)z uwagi na anulowanie podstawy poszukiwań (dowód: telefonogram k. 42; okoliczność bezsporna). Komenda Wojewódzka Policji w L. dane wraz z wizerunkiem B. S.

(1), umieszczone pod pozycją (...) rejestru osób poszukiwanych przez nią prowadzonego, usunęła ze strony internetowej KWP w dniu 9 stycznia 2008 roku (dowód: spis zawartości teczki k. 36-36v). Podstawę wykreślenia stanowił informacja z jednostki, która uprzednio wystosowała komunikat o dokonanie wpisu na stronie internetowej KWP w L. - Komendy Powiatowej w K. . Fax wpłynął do KWP w L. 8 stycznia 2008r., następnie podlegał dekretacji przez naczelnika, po czym został przekazany sekretariatowi, gdzie jego kierownik przydzielił go odpowiedniemu funkcjonariuszowi policji – P. M. , która dokonała wykreślenia danych B. S.

(1)ze strony internetowej KWP w L. w dniu 9 stycznia 2008r.. Pisma, będące podstawą wykreślenia danych osoby poszukiwanej ze strony internetowej KWP w L. , którą w styczniu 2008 roku obsługiwała (...) Sp. z o.o. , archiwizowane są po upływie roku, tzn. zakwalifikowane zostają do zniszczenia (dowód: zeznania świadka P. M. , k. 53; zeznania świadka M. P. , k. 53v-54; zeznania świadka E. M. , k. 100). W dniu 11 stycznia 2008 roku, w dodatku (...) (...) , którego wydawcą jest (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , zaś redaktorem naczelnym (...) , zarówno w dacie publikacji artykułu, jak i obecnie jest K. W. , zamieszczony został artykuł pt. „ (...) ”. Wśród szesnastu fotografii przestępców, pokazane zostało również zdjęcie B. S.

(1)z opisem: „ B. S.

(1)ur. (...) , zam. K. , poszukiwana za przestępstwo gospodarcze”. Osobą prowadzącą (...) był R. W.

(1), zaś autorem tekstu był D. J. . Tekst artykułu planowany był do opublikowania kilka dni wcześniej, jednak z uwagi na jego objętość i wagę informacji został przewidziany do wydania weekendowego. Bezpośrednio przed wysłaniem do druku, co miało miejsce w środę 8 stycznia 2008 roku, redaktor prowadzący poprosił autora artykułu D. J. o przygotowanie zdjęć. Wszystkie informacje niezbędne do publikacji, dziennikarz uzyskał ze strony internetowej Komendy Wojewódzkiej w L. (dowód: artykuł: k. 8-9; zeznania świadka D. J. k. 100-101; zeznania świadka R. W.

(2)k. 287v-288v; akta I C 834/09 k. 90-91). Do domu małżonków S. , MAGAZYN (...) przyniósł A. K. , znajomy ich syna. Mąż B. S.

(2), po przeczytaniu omawianego artykułu, poinformował żonę o jego treści. B. S.

(1)po przyjeździe do Polski w dniu 18 stycznia 2008 roku próbowała wyjaśniać sytuację. Kłopoty spowodowały, że powódka załamała się, co skutkowało koniecznością podjęcia przez nią terapii psychologicznej i psychiatrycznej. Wstydziła się wychodzić z domu, nawet do sklepu, czy do kościoła, aby nikogo nie spotkać. Stała się skryta, nerwowa, płakała. Żaliła się, że zwariuje, że nie ma pieniędzy, została bez grosza” (dowód: zeznania powódki B. S.

(2), k. 51v-52, 273v, 288v-289v; zeznania świadka K. K. k. 94-95; zeznania świadka A. S. , k. 95-98; zeznania świadka E. B. k. 98-99; zeznania świadka A. K. k. 99, zeznania świadka Z. S. k. 99-100). Po publikacji w sklepie, na poczcie, na ulicy ludzie komentowali zakwalifikowanie B. S.

(1)do przestępców i bandytów. B. S.

(1)utraciła dobrze płatną pracę we Włoszech, z której część dochodów przesyłała rodzinie. Jednocześnie nie mogła znaleźć zatrudnienia w kraju, mimo że wyrokiem z 27 lutego 2009 roku Sąd Rejonowy w Lublinie III Wydział Karny uniewinnił B. S.

(1)od popełnienia zarzucanego jej czynu (dowód: wyrok k. 481-482 akt o sygn. III K 360/04; okoliczność bezsporna). Za granicą pokazywała znajomym opublikowane w prasie przeprosiny w okresie późniejszym, ale oni mówili, „że skoro (ją) opisali, to coś było”. W miejscu zamieszkania „ludzie mówili, że nakradła”. Okoliczność ta była bolesna dla B. S.

(2). Małżonkowie S. byli osobami znanymi w K. . A. S. od 1989 roku był dyrektorem (...) , B. S.

(2)zajmowała się działalnością charytatywną. B. S.

(1)pozostaje z mężem od 2008 roku w rozdzielności majątkowej. Mieszkają u matki powódki, która pomaga im finansowo. Pomaga też syn. Oboje są bezrobotni. Wcześniej – od 1991 roku - A. S. prowadził działalność gospodarczą, polegającą na przewozie busem osób w okolicach K. . Do tej działalności zaciągnął kredyt (dowód: zeznania powódki B. S.

(2), k. 51v-52, 273v, 288v-289v; zeznania świadka K. K. k. 94-95; zeznania świadka A. S. k. 95-98; zeznania świadka E. B. k. 98-99; zeznania świadka A. K. k. 99; zeznania świadka Z. S. k. 99-100). 1 lutego 2011 roku, pełnomocnik B. S.

(1), wystosował do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania. Wezwanie zostało doręczone 3 lutego 2011 roku (dowód: ostateczne wezwanie do zapłat, k. 10-12; zwrotne potwierdzenie nadania i odbioru k. 13). W odpowiedzi na powyższe wezwanie 11 lutego 2011 roku L. Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia roszczenia, gdyż w dniu publikacji materiału prasowego w dodatku MAGAZYN (...) , wizerunek B. S.

(1)nie był już umieszczony na stronie internetowej KWP w L. (dowód: pismo k. 14). W dniu 21 lipca 2009 roku do tut. Sądu wpłynął pozew B. S.

(1), w którym domagała się zasądzenia od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. M. (...) z siedzibą w W. , K. W. i R. W.

(2)solidarnie kwoty 50.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 2 kwietnia 2009 roku do dnia zapłaty za naruszenie jej dóbr osobistych – „szkody moralnej i materialnej”, czci, dobrego imienia, godności, utrata dobrze płatnej, atrakcyjnej pracy, w związku z publikacją artykułu prasowego „ (...) ”, zamieszczonym w dodatku MAGAZYN (...) wschodniego” (pozew k. pozew k. 6-9 akt o sygn. I C 834/09). Wyrokiem z 17 listopada 2010 roku, sygn. akt I ACa 495/10, Sąd Apelacyjny w Lublinie I Wydział Cywilny, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 9 lipca 2010 roku oddalający powództwo w pkt I w ten sposób, że: nakazał pozwanym opublikowanie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w weekendowym wydaniu Dziennika Wschodniego przeproszenia o następującej treści: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. jako wydawca (...) , K. W. jako jego redaktor naczelny i R. W.

(1)jako redaktor wydania Magazynu (...) z dnia 11 stycznia 2008 roku, w którym w tejże dacie ukazał się tekst „ (...) ”, przepraszają powódkę B. S.

(1)za zamieszczenie w tej publikacji nieprawdziwych informacji o niej”. Ponadto, Sąd zasądził solidarnie od (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. , K. W. i R. W.

(3)na rzecz B. S.

(1)kwotę 5.000 zł z ustawowymi odsetkami od 2 kwietnia 2009 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia (dowód: wyrok k. 179-179v akt o sygn. I C 834/09). Sąd Apelacyjny uznał, że w dacie publikacji B. S.

(2)nie była osobą poszukiwaną. Szczególna staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych nakazywała sprawdzić aktualność informacji o jej poszukiwaniach. A zatem, najprawdopodobniej wystarczyłoby zasięgnięcie chociażby telefonicznej informacji w Komendzie Powiatowej Policji w K. . W przedmiotowej sprawie jednak, taka czynność nie miała miejsca, wobec czego naruszone zostały dobra osobiste powódki, bowiem sporna publikacja spowodowała negatywny wydźwięk w jej środowisku oraz stała się dla niej źródłem znacznego stresu, a także utrudniła znalezienie pracy (uzasadnienie wyroku k. 184-205 akt o sygn. I C 834/09). W sprawie niniejszej wywołana została opinia biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, z której wynika, że:

1. część zapisu o brzmieniu „ S. B. – KPP w K. ”, wykonano jedną pastą długopisową;
2. część zapisu o brzmieniu: „usunięto dnia 09.01.08 r.”, wykonano drugą pastą długopisową;
3. przekreślenie części zapisu o brzmieniu: „ S. B. – KPP w K. ”, wykonano trzecią pastą długopisową;
4. pasta długopisowa, którą dokonano adnotacji o usunięciu osoby dokonana w pozycji „10”, ma zbliżoną barwę pigmentu do dowodowej części zapisu o brzmieniu: „usunięto dnia 09.01.08 r.” i prawdopodobnie została nakreślona przy pomocy tego samego długopisu, co zapis dowodowy;
5. tusz długopisowy, którym poczyniono pozostałe adnotacje, będące w zakresie objętym postawionymi pytaniami, wykonano przy pomocy długopisów o odmiennej barwie pigmentu, niż część spornego zapisu o brzmieniu: „usunięto dnia 09.01.2008 r.” (dowód: opinia sądowa z zakresu badania pisma ręcznego, k. 255-261). Ustaleń Sąd dokonał w oparciu o wskazane powyżej dowody. Odnośnie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, należy wskazać, że żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń, co do ich prawdziwości. Sąd z urzędu również nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich mocy dowodowej. Podnoszona przez powódkę okoliczność, że dokonano wykreślenia jej danych z listy osób poszukiwanych i usunięcia ze strony internetowej KWP w L. z datą późniejszą, niż faktycznie wpisana 9 stycznia 2008r., nie została w żaden sposób udowodniona. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków: K. K. (k. 94-95); A. S. (k. 95-98), E. B. (k. 98-99), A. K. (k. 99) i Z. S. (k. 99-100), odnoszące się do okoliczności skutków, jakie wywołało opublikowanie w MAGAZYNIE (...) wschodniego” artykułu pt. „ (...) ”, zarówno w życiu powódki, jak również, jej postrzeganie powódki przez społeczność lokalną. Jednakże należy mieć na uwadze, że kłopoty powódki wynikały nie tylko z samej publikacji (ujawnienia), ale z faktu, że była oskarżona w procesie karnym i poszukiwana przez policję. Sąd uznał za wiarygodne w części zeznania powódki B. S.

(1)(k. 51v-52v, 273v, 288v-289v) , w jakiej były zgodne z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Okoliczność, że jej dane zostały usunięte ze stron internetowej z datą późniejszą niż 9 stycznia 2008r., że została wykreślona po stycznia 2008 roku, że dane były na stronie internetowej nie tylko w dacie publikacji, ale również w okresie późniejszym (15 stycznia 2008r.) nie została w żaden wiarygodny sposób wykazana. Zeznania powódki pozostają w tej części w sprzeczności z treścią rejestru prowadzonego przez KWP w L. (spis zawartości teczki k. 36-36v) oraz w zeznaniami świadków: P. M. (k. 53) , M. P. (k. 53v-54) oraz E. M. (k. 100), którym to zeznaniom, Sąd nie odmówił wiarygodności z uwagi na ich wzajemne uzupełnianie się. Sąd obdarzył także wiarygodnością zeznania świadków: D. J. (k. 100-101) oraz R. W.

(2)(k. 287v-288v), bowiem w istotnej dla sprawy kwestii, tj. daty figurowania danych i wizerunku powódki na stronie internetowej KWP w L. , zeznania te, nie tylko ze sobą korelują, ale również znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, odnoszącym się również do tejże okoliczności. Sąd nie znalazł podstaw by kwestionować wywołaną w sprawie opinię z zakresu badania pisma ręcznego sporządzoną przez biegłego W. P. . Opinię wywołano w celu ustalenia faktycznej daty wykreślenia B. S.

(1)z dokumentu „Spis zawartości teczki” oraz daty naniesienia przy nazwisku powódki adnotacji „usunięto dnia 09.01.2008r.” (k. 255-261). W ocenie Sądu, wywołana w sprawie opinia, opracowana przez wyżej wymienionego biegłego, spełnia wymagania stawiane jej przez przepisy proceduralne, jest bowiem zupełna, jasna i niesprzeczna, a wyrażone w niej wnioski stanowcze i wyważone. Powyższe argumenty pozwoliły Sądowi uznać ją za opinię przekonującą. Nie udowodniono by wpis pochodził z daty późniejszej niż data faktycznie wpisana. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy pełnomocnika powódki o dopuszczenie dowodu z opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji Instytut Badawczy Zakładu Badań Dokumentów i Technik Audiowizualnych w W. , ponieważ w oparciu o dotychczas przeprowadzone dowody i czynności w sprawie datę ustalono, a ten dowód nie pozwoliłby ustalić czy faktycznie wykreślenia dokonano 9 stycznia 2008r., czy też kilka dni później (opinia biegłego j.w., notatka urzędowa) . A zatem, dopuszczenie kolejnego dowodu na tę okoliczność prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie jest zasadne i w całości podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sporną pomiędzy stronami postępowania była okoliczność, w jakiej dacie, powódka B. S.

(1)wykreślona została ze strony internetowej KWP w L. , na której umieszczane były dane oraz wizerunki osób w stosunku, do których zarządzono wszczęcie poszukiwań listem gończym. W niniejszej sprawie, powódka domagała się ochrony prawnej z powodu naruszenia przez pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. jej dóbr osobistych. Wobec powyższego, podstawę prawną ewentualnej odpowiedzialności pozwanego z tegoż tytułu, stanowić będzie art. 417 § 1 k.c. , według którego, za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Z treści powyższego przepisu wynika, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli zaistnieją łącznie następujące przesłanki: - wystąpiła szkoda, - jej wyrządzenie jest następstwem niezgodnego z prawem wykonania czynności z zakresu władzy publicznej, - pomiędzy powstaniem szkody, a niezgodnym z prawem wykonaniem czynności z zakresu władzy publicznej istnieje normalny (adekwatny) związek przyczynowy. Przez szkodę należy w przedmiotowym przypadku rozumieć, zarówno uszczerbek o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Przesłanką odpowiedzialności jest zarówno bezprawność działania, tj. działanie z naruszeniem prawa, jak i zaniechanie, w przypadku, gdy przepis prawa określa obowiązek podejmowania określonych czynności. Z kolei pojęcie związku przyczynowego oceniane jest na zasadach ogólnych wynikających z art. 361 § 1 k.c. , a więc Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Istotne jest jednak również, że odpowiedzialność na wskazanej powyżej podstawie jest niezależna od winy konkretnego podmiotu. Wina nie stanowi bowiem przesłanki odpowiedzialności z art. 417 k.c. Podkreślić należy, że w orzecznictwie i doktrynie prawa, występują, na gruncie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej władzy publicznej, dwojakie poglądy odnoszące się do możliwości zarzucenia bezprawności. Według wąskiego rozumienia bezprawności mamy do czynienia wyłącznie z niezgodnością zachowania z konstytucyjnie określonymi źródłami prawa, co może być poszerzone, według doktryny, na zasady współżycia społecznego tylko w przypadku odesłania do tychże zasad przez przepisy prawa. Szerokie znaczenie bezprawności natomiast występuje w prawie cywilnym pod postacią niezgodności zachowania z porządkiem prawnym, do którego zalicza się naruszenie przepisów prawa i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, coraz częściej utożsamianych z dobrymi obyczajami. Szerszy punkt widzenia na rozumienie bezprawności jest dość powszechny w doktrynie oraz obecny w orzecznictwie. Powódka domagała się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na jej rzecz kwoty 150.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych. Roszczenie to znajduje uzasadnia treścią art. 23 i 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. I tak, zgodnie z przepisem art. 23 k.c. , dobra osobiste człowieka, jak w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie zaś do treści przepisu art. 24 § 1 k.c. , ten czyje dobro zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia ich skutków. W szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie, może on również żądać również zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z cytowanego powyżej przepisu wynika, że niezbędne jest stwierdzenie trzech przesłanek odpowiedzialności z art. 24 § 1 k.c. w związku z art. 448 kc , a mianowicie: naruszenia dóbr osobistych, bezprawności działania (tj. działania bądź zaniechania sprzecznego z normami prawnymi, a także z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia społecznego) i zawinienia. Dokonując oceny, że określone zachowanie dotknęło sfery dóbr osobistych osoby żądającej ochrony, Sąd ma na uwadze nie tylko punkt widzenia osoby żądającej ochrony i jej indywidualną wrażliwość (kryterium subiektywne), ale przede wszystkim kryterium wzorców obiektywnych, w tym także odczucia szerszego grona osób oraz powszechnie przyjmowane i zasługujące na akceptację normy postępowania. W orzecznictwie została przesądzona kwestia obiektywnej koncepcji naruszenia dóbr osobistych – to jest ocenianej z punktu widzenia reakcji i odczuć społeczeństwa, a nie tylko bezpośrednio zainteresowanego. Z kolei art. 448 k.c. stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (…). Ubocznie należy wskazać, że roszczenie z art. 448 k.c. jest samodzielnym instrumentem ochrony dóbr osobistych, zajmującym pozycję pośrednią między zadośćuczynieniem, stanowiącym majątkowy środek ochrony, a roszczeniami niemajątkowymi. W dotychczasowej linii orzeczniczej Sąd Najwyższy przyjął, że przesłanką odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego, przy czym w grę może wchodzić zarówno wina umyślna, jak i nieumyślna. Powódka dochodziła roszczenia zgłoszonego w pozwie, bowiem „jest wina Policji, dlatego, że zostałam późno skreślona z listy”. „Naruszyli moje dobra, bo poszukiwali mnie dłużej. Ja przypuszczam, że wykreślili mnie później, niż jest adnotacja”. Powódka zarzucała, że Komenda Wojewódzka Policji w L. nie dokonywała stosownej aktualizacji strony internetowej zawierającej dane i wizerunki osób poszukiwanych. Kwestią, istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była zatem okoliczność, w jakiej dacie, informacja o B. S.

(1)została usunięta ze strony internetowej KWP w L. . Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, że jedynym wiarygodnym dowodem wykazującym datę wykreślenia danych oraz wizerunku powódki ze strony internetowej KWP w L. jest rejestr, prowadzony przez tę K. (k. 36-36v). W toku niniejszego postępowania, Komenda Wojewódzka Policji w L. , pismem z 29 sierpnia 2011 roku, zwróciła się do firmy obsługującej w styczniu 2008 roku stronę internetową (...) o informację, czy w dniu 9 stycznia 2008 roku z serwisu usunięte zostały dane powódki (pismo, k. 42). W odpowiedzi na powyższe, firma (...) Sp. z o.o. w L. jednoznacznie wskazała, że nie posiada logów serwisu (...) z roku 2008 roku (k. 43). Ponadto, jak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Łączności i (...) w L. nie ma możliwości uzyskania informacji na temat połączeń oraz logowania się w dniu 9 stycznia 2008 roku z poprzednią wersją strony internetowej www.kwp. (...) .pl. Wersja strony ze stycznia 2008 roku nie istnieje. Obecnie strona wygląda i funkcjonuje inaczej, niż w 2008 roku (pismo k. 111). Co więcej, KWP w L. nie posiada kopii bezpieczeństwa tejże trony, publikowanej na serwerze firmy (...) Sp. z o.o. na dzień 9 stycznia 2008 roku i do końca stycznia 2008 roku. Nie posiada nadto dysku zawierającego informacje ze stycznia 2008 roku w zakresie strony internetowej (pismo k. 129). Okoliczność tę potwierdził świadek E. M. , która zeznała, że na serwerze spółki była umieszczona strona (...) . Nie ma jednak możliwości by wejść dzisiaj na tę stronę i uzyskać informacje, jaka była jej treść w styczniu 2008 roku. Na stronie tej znajdują się tylko te informacje, które aktualnie są udostępnione przez administratora. Świadek ten zeznał nadto, że: „jeżeli coś zostanie skasowane z tej strony, to nie można tego wyświetlić” (k. 100). W przedmiotowej sprawie, Sąd dopuścił dowód z opinii sądowej biegłego z zakresu informatyki. Biegły kategorycznie wskazał, że z uwagi na brak materiału dowodowego, który mógłby być badany pod kątem możliwości odzyskania danych ze strony (...) , nie może stwierdzić, czy istnieje taka możliwość. Brak archiwalnych nośników danych zawierających dane prezentowane na stronie (...) w praktyce uniemożliwia wydanie takiej opinii (pismo k. 174). Strona powodowa domagała się wywołania opinii sądowej z zakresu badania pisma ręcznego, w celu wskazania przypuszczalnej daty wykreślenia B. S.

(1)z dokumentu „Spis zawartości teczki” oraz przypuszczalnej daty naniesienia przy nazwisku powódki adnotacji „usunięto dnia 09.01.2008r.”. Taka opinia została w sprawie sporządzona. Niemniej jednak również i z niej wynika, że nie jest możliwe stwierdzenie, czy zapisy zostały sporządzone jednego dnia, czy nawet jednego miesiąca. Proces starzenia się środków kryjących w ciągu kilku – czy kilkunastu lat jest z reguły niedostrzegalny i zależy od wielu zmiennych czynników, tj. rodzaju papieru, składu fizykochemicznego, warunków przechowywania, itp. (opinia k. 255-261). Wobec powyższego, należy uznać, że powódka nie wykazała, aby wykreślenie jej ze strony internetowej KWP w L. nastąpiło w innej dacie, niż 9 stycznia 2008 roku, a zatem tym bardziej w dacie po publikacji artykułu pt. „ (...) ”. Podkreślić należy, że do 8 stycznia 2008 roku, B. S.

(1)była osobą poszukiwaną, bowiem dopiero w tymże dniu odwołany został wobec niej europejski nakaz aresztowania. Działania pozwanego odnośnie umieszczenia jej na liście osób poszukiwanych były legalne. Zdaniem powódki, wykreślenie jej danych ze strony internetowej KWP w L. powinno nastąpić jeszcze w tym samym dniu, gdy przyszła informacja z Komendy Policji w K. . Żadne uregulowania i wewnętrzne regulaminy nie określały terminu usunięcia danych. Powódka powołała się na § 11 pkt 9 Instrukcji wykonywania czynności służbowych w zakresie przetwarzania informacji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, stanowiącej załącznik do decyzji nr (...) Komendanta Głównego Policji z 22 grudnia 2006 roku, według którego, informacje o odwołaniu poszukiwań osoby rejestruje się niezwłocznie po zatrzymaniu osoby lub ustalenia miejsca jej pobytu, nie później, niż w ciągu trzech godzin od wpływu dokumentu do rejestracji będącego podstawą odwołania poszukiwań. Jak słusznie wskazał jednak pozwany, przytoczona instrukcja dotyczy centralnych zbiorów danych tworzących Krajowy System Informacyjny Policji, który działa w ramach wewnętrzne sieci policji odseparowanej od sieci ogólnodostępnej przez Internet. W przypadku natomiast sieci internetowej, brak jest jakichkolwiek regulacji w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, że do dnia 8 stycznia 2008 roku B. S.

(1)była osobą poszukiwaną. Wykreślenia powódki ze strony internetowej KWP w L. dokonano 9 stycznia 2008 roku i należy uznać za dokonanie tejże czynności niezwłocznie. Jak wynika z zeznań świadka R. W.

(2)(k. 287v-288v), które Sąd w pełni uznał za wiarygodne : „o ile pamiętam, ten dodatek – magazyn jechał w środę”. Odpowiedzialność wydawcy i redaktora naczelnego „Dziennika wschodniego” i jego dodatku oraz autora artykułu „ (...) ”, była przedmiotem rozważań Sądu w postępowaniu o sygn. akt I C 834/09, w którym Sąd zasądził od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. , K. W. i R. W.

(2)na rzecz powódki kwotę 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 2 kwietnia 2009 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Gdyby pozwany dokonał wykreślenia danych powódki ze strony internetowej KWP jeszcze w dniu 8 stycznia 2008 roku, to zapewne dziennikarze dodatku MAGAZYN (...) wschodniego” pobierając informację aktualną w dniu 9 stycznia 2008r. nie opublikowaliby wizerunku powódki w przedmiotowym artykule. Pozwany nie decydował jednak o publikacji danych powódki w (...) (jakkolwiek umieszczając dane na stronie internetowej udostępniał je również dziennikarzom) i o treści samego artykułu. Za działania bezprawne – publikację nieprawdziwych danych (w dacie 11 stycznia 2008r. nie była już osobą poszukiwaną), a z publikacji w prasie wywodzi dla siebie negatywne skutki, powódka otrzymała już zadośćuczynienie w sprawie I C 834/

1. Za zdarzenie mające miejsce w dniu 11 stycznia 2008 roku, a polegające na zamieszczeniu nieprawdziwych informacji o powódce i jej wizerunku wśród osób poszukiwanych w przedmiotowym artykule, powódce naprawiona została szkoda, którą z tego tytułu poniosła. W toku postępowania, powódka wskazała również, że jeszcze w dniu 15 stycznia 2008 roku jej dane widniały na stronie internetowej KWP w L. . Informację tę uzyskała rzekomo od znajomych. Niemniej jednak, jak zeznała następnie: „ja nie mogę ich podać za świadków, bo wyjechali do Ameryki” (…) „Żadnych wydruków, dowodów na to nie mam” (k. 289). Z powyższych względów i na podstawie powołanych przepisów Sąd powództwo oddalił nie znajdując podstaw do uzasadnienia odpowiedzialności pozwanego w zakresie żądanego zadośćuczyniwenia. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treść art. 102 k.p.c. . Przepis ten przewiduje odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W piśmiennictwie podnosi się, że art. 102 k.p.c. urzeczywistnia zasadę słuszności i jako przepis wyjątkowy – stanowiący wyłom w zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu – nie podlega wykładni rozszerzającej. Nie konkretyzuje on pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”. Ich kwalifikacja należy do Sądu, który uwzględniając całokształt okoliczności konkretnej sprawy – powinien kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości. W postanowieniu z 14 stycznia 1974 roku Sąd Najwyższy wyraził podgląd, który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że: „zastosowanie przez Sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu takich okoliczności należą, zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (vide: sygn. II CZ 223/73, Lex nr 7379). Powódka wytaczając powództwo, znajdowała się w przekonaniu o jego zasadności, mając również na uwadze wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie w sprawie I C 834/
2. Za odstąpieniem od obciążenia powódki B. S.

(1)kosztami niniejszego postępowania, przemawiały również okoliczności wynikające z treści oświadczenia majątkowego (k. 6-7). Powódka obecnie nie osiąga żadnych dochodów, korzysta z pomocy rodziny. Nieuiszczone koszty sądowe, na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 roku, Nr 90, poz. 594 ze zm.), Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa, wobec braku podstaw do obciążenia którejkolwiek ze stron, z uwagi na wynik procesu. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, powyższe rozważania i na podstawie wyżej powołanych przepisów, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.