Sad powszechny, III AUa 1208/12

Sygn.akt III AUa 1208/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Elżbieta Zarzecka (spr.) Sędziowie: SO del. Piotr Prusinowski SA Bożena Szponar - Jarocka Protokolant: Barbara Chilimoniuk po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. w Białymstoku sprawy z wniosku L. M. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość świadczenia na skutek apelacji wnioskodawcy L. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt III U 609/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1208/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 września 2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił miesięczne potrącenia z emerytury rolniczej L. M. od dnia 1 października 2012r., na podstawie art. 139 w granicach ustalonych art. 140 i 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) i w zw. z art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.). Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 23 października 2012r. oddalił odwołanie L. M. od w/w decyzji. Sąd ten ustalił, że wnioskodawca pobiera emeryturę rolniczą z KRUS. W dniu 6 września 2012r. do tej placówki wpłynęło wezwanie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Augustowie do dokonywania potrąceń z emerytury wnioskodawcy, na wniosek wierzyciela – Urzędu Gminy w A. i na podstawie tytułu wykonawczego z wyroku Sądu Rejonowego w Augustowie w sprawie sygn. akt II K 313/11 z klauzulą wykonalności tego sądu z dnia 12 lipca 2012r. Dlatego też została wszczęta egzekucja z emerytury wnioskodawcy, celem zaspokojenia należności głównej – 7.600,00 zł, opłaty egzekucyjnej – 608,00 zł oraz wydatków gotówkowych – 45,37 zł. Sąd pierwszej instancji, mając na uwadze treść art. 139 i 140 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz wysokość miesięcznej emerytury wnioskodawcy w kwocie 937,54 zł brutto uznał, że zaskarżoną decyzją Prezes KRUS ustalił zgodnie z prawem wysokość miesięcznych potrąceń od 1 października 2012r. w kwocie 234,38 zł. Sąd Okręgowy podkreślił, że zarówno organ rentowy, jak i sąd, nie są uprawnione do rozstrzygania zasadności dokonywanego zajęcia komorniczego wynikającego z sądowego tytułu wykonawczego. Apelację od powyższego wyroku wniósł L. M. . Nie precyzując wniosków apelacyjnych zakwestionował tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja. Podniósł, iż wyrok został napisany miesiąc przed rozprawą oraz, że otrzymywał świadczenie w wysokości 803 zł a obecnie 568 zł, którego jednak nie odbiera z uwagi na postawę wójta. Chciałby spokojnie się leczyć. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Zawarty w apelacji zarzut sporządzenia wyroku przed rozprawą jest gołosłowny. Nie znajduje bowiem potwierdzenia w aktach sprawy. Z treści protokołu sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego przebieg rozprawy k. 21, jak też z treści skróconego protokołu pisemnego k. 20-20odw. wynika, że wyrok został sporządzony i ogłoszony bezpośrednio po zamknięciu rozprawy. Sąd Okręgowy trafnie uznał, iż ustalone w zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z dnia 7 września 2012r. miesięczne potrącenia emerytury należnej wnioskodawcy odpowiadają zasadom określonym w art. 139 i 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sąd Apelacyjny w pełni podziela i akceptuje te ustalenia oraz argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 139 ust. 1 i 3 w/w ustawy ze świadczenia emerytalnego, po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, wymienione w tym przepisie wierzytelności. Według art. 139 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy potrąceniu podlegają sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, czyli takie jak w niniejszej sprawie. Według art. 140 ust. 3 w/w ustawy potrącenia z innych egzekwowanych należności mogą być dokonywane do wysokości 25% świadczenia. Według art. 141 ust. 1 pkt c w/w ustawy emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2, w części odpowiadającej: 50 % kwoty najniższej emerytury, przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi. Prezes KRUS nie może badać zasadności egzekucji należności wynikających z tytułów wykonawczych. Nie pełni on bowiem roli organu egzekucyjnego, którym jest, zgodnie z art. 758 k.p.c. , komornik sądowy. Organ rentowy występuje jedynie w charakterze podmiotu upoważnionego i zobowiązanego do wstrzymania dłużnikowi tej części świadczenia pieniężnego, która podlega potrąceniu i przekazaniu na rzecz wierzyciela widniejącego w tytule wykonawczym. Takie stanowisko zajął również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 września 2007r. sygn. akt III AUa 810/2007. Potrąceń z emerytury zakład rentowy dokonuje już jako dłużnik zajętej wierzytelności, zgodnie bowiem z art. 896 § 1 k.p.c. do egzekucji z wierzytelności komornik przystępuje przez jej zajęcie wzywając dłużnika wierzytelności (organ rentowy), aby należnego świadczenia nie uiszczał dłużnikowi, lecz złożył je komornikowi (podobnie w uzasadnieniu wyroku SA w Warszawie w sprawie sygn. akt III AUa 810/2007. Zajęcie jest skuteczne z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności ( art. 900 §1 k.p.c. ). Organ rentowy nie ma uprawnień do weryfikowania czynności komornika w postaci zajęcia wierzytelności. Może to uczynić jedynie Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w ramach skargi na czynność komornika zgodnie z art. 676 § 1 k.p.c. Organ rentowy nie ma również uprawnień do kontroli samego długu stwierdzonego w tytule wykonawczym, który skarżący neguje. Takich uprawnień nie posiada również sąd ubezpieczeń społecznych, prowadzący kontrolę decyzji organów rentowych wydanych w przedmiocie świadczeń. Możliwości kontroli egzekwowanego długu są przewidziane w innym postępowaniu w ramach powództwa przeciwegzekucyjnego ( art. 840 §1 k.p.c. ). Wezwaniem z dnia 3 września 2012r. (k. 159 akt ZUS) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Augustowie wezwał organ rentowy, do dokonywania potrąceń ze świadczeń emerytalno-rentowych wnioskodawcy. Komornik sądowy wszczynając egzekucję, w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, działał na wniosek wierzyciela Gminy A. , na podstawie tytułu wykonawczego, tj. wyroku Sądu Rejonowego w Augustowie z dnia 18 października 2011r. sygn. akt II K 313/11 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 12 lipca 2012r. Komornik zajął emeryturę skarżącego, celem zaspokojenia wierzytelności wynikającej z w/w tytułu wykonawczego. Zajęcie emerytury skutkowało wydaniem przez Prezesa KRUS zaskarżonej decyzji. W decyzji tej Prezes KRUS dokonał pomniejszenia wypłaty emerytury wnioskodawcy z tytułu potrąceń, o kwotę 234,38 zł począwszy od dnia 1 października 2012r. Kwota potrąceń stanowiła 25% wysokości świadczenia tj. kwoty 937,54 zł. Zatem odpowiadała granicom przewidzianym w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Po odjęciu kwot potrąceń (234,38 zł.), podatku i składek na ubezpieczenia społeczne, do wypłaty za październik 2012r. przysługiwała wnioskodawcy kwota 569,16 zł. Decyzja Prezesa KRUS respektowała zatem warunek zakreślony art. 141 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, odnoszący się do kwoty świadczenia wolnej od egzekucji i potrąceń, tj. odpowiadającej 50% kwoty najniższej emerytury lub renty. Zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. z dnia 28 lutego 2011 r.), wydanym na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia 1 marca 2011r. kwoty najniższej emerytury i renty wynosiły 728,18 zł miesięcznie. Stąd jej połowa stanowiła kwota 364,09 zł. W związku z powyższym apelację jako bezpodstawną należało oddalić, na zasadzie art. 385 k.p.c.