Sygn. akt II AKa 25/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Olszewski (spr.) Sędziowie: SA Andrzej Mania SA Andrzej Wiśniewski Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Jerzego Masierowskiego po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy B. B. oskarżonej z art.258 § 1 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 k.k. z powodu apelacji, wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt III K 150/09 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1) uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności (pkt. III wyroku Sądu Okręgowego), 2) uchyla pkt. I wyroku Sądu Okręgowego i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt. 4 k.k. i art. 102 k.k. oraz art. 632 pkt. 2 k.p.k. , postępowanie karne przeciwko B. B. o czyn z art. 258 § 1 k.k. – umarza, a kosztami procesu w tej części obciąża Skarb Państwa, 3) z czynu przypisanego oskarżonej w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego, a opisanego w pkt. 2 cytowanego wyroku, eliminuje wyrażenie „działając w ramach grupy przestępczej opisanej w pkt. I”, 4) uchyla pkt. IV wyroku Sądu Okręgowego i na podstawie art. 69 § 1 i 3, art. 70 § 2 i art. 73 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności wobec B. B. warunkowo zawiesza, tytułem próby, na okres 3 (trzech) lat, a w okresie próby oddaje ją pod dozór kuratora, 5) z treści pkt. V cytowanego wyroku eliminuje nazwisko „ K. B. ”, II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze i wymierza jej 1300,- (jeden tysiąc trzysta) złotych opłaty za obie instancje. Andrzej Wiśniewski Andrzej Olszewski Andrzej Mania sygn. akt. II AKa 25/14 UZASADNIENIE B. B. została oskarżona o to, że: 1 . w okresie od sierpnia 2002 r. do sierpnia 2003 r. w S. , P. , Z. , W. , W. , O. , K. , K. , K. , L. , R. , K. , G. , G. , T. , B. , Ł. , W. , K. , C. , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, brała udział w grupie przestępczej kierowanej przez P. K. , J. K.
(1)i R. R. , do której należeli również K. B. , P. T. , która to grupa mającą na celu popełnianie przestępstw polegających na doprowadzaniu szeregu osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci opłat przygotowawczych lub prowizji oraz rat za kontrakt wpłacanych na konta spółki (...) sp. z o. o. z siedzibą w S. ul. (...) , prowadzone przez (...) Oddział S. (...) Bank (...) S.A. w celu uzyskania kredytu, przy czym: - rola P. K. , J. K.
(1)i R. R. polegała na organizacji całość działalności i podejmowania kluczowych decyzji co do funkcjonowania grupy, wydawaniu poleceń K. B. , P. T. i B. B. - rola K. B. i P. T. , stanowiących zarząd spółki (...) polegała na organizacji sieci osób wprowadzających pokrzywdzonych w błąd co do warunków i możliwości uzyskania kredytu, występujących i zatrudnionych jako przedstawiciele spółki, podejmowaniu decyzji w zakresie działalności spółki, - rola B. B. zatrudnionej jako Kierownik Działu Administracji polegała na prowadzeniu szkoleń pracowników spółki jak też mającym na celu nadanie pozorów legalności i rzeczywistej działalności grupowaniu klientów spółki (...) w grupy przydziałowe, organizowaniu posiedzeń rezydualnych, na których formalnie typowano osoby, którym należy przydzielić produkt umowy, określaniu zabezpieczeń ewentualnych przydziałów przedmiotów umowy, prowadzeniu w tym zakresie korespondencji z klientami, wiedząc, iż czynności te są czynnościami fikcyjnymi i w rzeczywistości żadne należności dla klientów spółki nie są przyznawane, a całość działalności jest skierowana na doprowadzanie klientów spółki do niekorzystnego rozporządzania pieniędzmi wpłacanymi jako opłata przygotowawcza, tj. o czyn z 258 § 1 kk ; 2 . w okresie od sierpnia 2002 r. do sierpnia 2003 r. w S. , P. , Z. , W. , W. , O. , K. , K. , K. , L. , R. , K. , G. , G. , T. , B. , Ł. , W. , K. , C. , działając w ramach grupy przestępczej opisanej w pkt. I, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, w ramach realizacji z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, przy czym jej rola jako Kierownika Działu Administracji polegała na prowadzeniu szkoleń pracowników spółki oraz na mającym na celu nadanie pozorów legalności i rzeczywistej działalności grupowaniu klientów spółki (...) w grupy przydziałowe, organizowaniu posiedzeń rezydualnych, na których formalnie typowano osoby, którym należy przydzielić produkt umowy, określaniu zabezpieczeń ewentualnych przydziałów przedmiotów umowy, prowadzeniu w tym zakresie korespondencji z klientami, wiedząc iż czynności te są czynnościami fikcyjnymi i w rzeczywistości żadne należności dla klientów spółki nie są przyznawane, a całość działalności jest skierowana na doprowadzanie klientów spółki do niekorzystnego rozporządzania pieniędzmi wpłacanymi jako opłata przygotowawcza, działając wspólnie i w porozumieniu z P. K. , J. K.
(1), R. R. , K. B. i P. T. , kierowała wykonaniem czynu zabronionego przez inne osoby zatrudnione w tej spółce na stanowiskach dyrektorów regionalnych i doradców finansowych, w tym D. T. , J. S. , G. R. , K. S.
(1), W. P. , I. K.
(1), B. O.
(1), S. R. , P. G. , R. C. , M. T.
(1), P. W.
(1), M. K.
(1), M. B. , D. B. , R. O.
(1), P. S. , R. B.
(1), T. P. , I. S. , E. T. , M. D.
(1), M. K.
(2), A. S.
(1), P. M. , S. K. , A. F. , A. D. , K. C. , A. C. , A. G.
(1), Z. K. , P. W.
(2), A. B. , S. H. , A. M.
(1), Ł. B. , B. S. , J. K.
(2), A. S.
(2), A. K. , E. G. , O. N. , M. T.
(2), R. B.
(2), J. Ł. , W. N. , B. K. , Ż. W. , J. G.
(1), E. Z. , A. G.
(2), B. O.
(2), E. O. , J. P.
(1), J. B. , D. K. , A. S.
(3), M. A. , M. K.
(3), wprowadzających inne osoby w błąd w ten sposób że: ⚫ podawały nieprawdziwe informacje co do rzeczywistej działalności spółki (...) informując, że nie jest to podmiot działający w tak zwanym „systemie argentyńskim” a przydzielenie środków finansowych na Przedmiot Inwestycyjny oprocentowane jest na poziomie kredytów Unii Europejskiej przy minimum formalności, bez opłat wstępnych, bez losowań twierdząc jednocześnie, że podmiot posiada rekomendację (...) Funduszu (...) , ⚫ informowały o tym, iż spółka (...) udziela kredytów gotówkowych przelewem na konto klienta w szybkim terminie realizacji tj. do 14 dni od daty zawarcia kontraktu, gdzie w rzeczywistości „Przedmiotem inwestycyjnym” wg warunków kontraktu nie mogła być gotówka, ⚫ informowały, że udzielenie kredytu nie jest obwarowane dodatkowymi zabezpieczeniami w postaci poręczycieli, opłat wstępnych, i nie mając zamiaru wywiązania się z podanych ustnie jak też pisemnie warunków informując jednocześnie, iż dla uzyskania kredytu konieczne jest wpłacenie opłaty przygotowawczej lub prowizji za kontrakt w wysokości 4% i 4,8% wartości kredytu, doprowadziła w ten sposób T. L. i 1594 innych pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy wpłacanych przez te osoby jako opłaty za wniosek wraz z opłatami przygotowawczą lub prowizją za kontrakt w łącznej kwocie nie mniejszej niż 1.999.635,75 zł, oraz 275 osoby w łącznej kwocie 5062 zł tytułem opłat za rozpatrzenie wniosku, przy czym żaden z pokrzywdzonych nie otrzymał w rzeczywistości kredytu, jak też jakichkolwiek innych świadczeń czy korzyści tj. o czyn z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 kk Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 22 października 2013 r., oskarżoną B. B. uznano za winną popełnienia czynu zarzuconego jej w pkt. 1 z tym ustaleniem, że rola R. R. w tym przestępstwie polegała na braniu udziału w założeniu grupy, zaś z opisu czynu wyeliminowano rolę K. B. i P. T. polegającą na realizowaniu poleceń R. R. , i za to przestępstwo, na podstawie art. 258 § 1 kk , wymierzono jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Nadto, uznano oskarżoną za winną popełnienia czynu zarzuconego jej w pkt 2 i za to przestępstwo, na podstawie art. 294 § 1 kk w zw. z art. 65 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 maja 2004 r., wymierzono jej karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 33 § 2 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r., wymierzono jej karę grzywny w rozmiarze 100 (stu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 (pięćdziesiąt) złotych, Na podstawie art. 85 kk , art. 86 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r., połączono orzeczone wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności i wymierzono jej karą łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk , wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 2 (dwóch) lat próby. Na podstawie art. 46 § 1 kk orzeczono wobec oskarżonej częściowo obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej czynem opisanym w pkt. 2 wyroku poprzez zapłatę solidarnie z P. K. , J. K.
(1), R. R. , K. B. i P. T. na rzecz: - M. K.
(4)kwoty 1.423,70 zł, - R. P. kwoty 962,76 zł, - W. B. kwoty 770 zł, - J. G.
(2)kwoty 5.000 zł, - C. P. kwoty 2.457,95 zł, - W. K. kwoty 1.015 zł, - J. O. kwoty 1.869,45 zł, - W. D. kwoty 2.300 zł, - I. K.
(2)kwoty 1.000 zł, - W. J. kwoty 975 zł, - T. O. kwoty 1.215 zł, - J. P.
(2)kwoty 1.435 zł, - K. Ł. kwoty 695,55 zł, - R. O.
(2)kwoty 2.594,61 zł, - H. T. kwoty 1.455 zł, - Z. Z. kwoty 415 zł, - I. K.
(3)kwoty 200 zł, - M. S. kwoty 1.200 zł, - F. P. kwoty 8.000 zł, - E. S.
(1)kwoty 8.000 zł, - J. R. kwoty 1.020 zł, - A. S.
(4)kwoty 735 zł, - D. Z. kwoty 400 zł, - K. S.
(2)kwoty 2.400 zł, - E. S.
(2)kwoty 415 zł, - S. G. kwoty 495 zł, - J. T. kwoty 1.215 zł, - C. D. kwoty 1.000 zł, - A. R. kwoty 2.412,95 zł, - J. W. kwoty 1.500 zł, - M. P. kwoty 515 zł, - A. O. kwoty 600 zł, - E. S.
(3)kwoty 215 zł, - G. P. kwoty 215 zł, - D. N.
(1)kwoty 1.015 zł, - L. K. kwoty 215 zł, - J. C. kwoty 3.045 zł, - A. M.
(2)kwoty 1.000 zł, - A. J. kwoty 815 zł, - K. S.
(3)kwoty 2.015 zł, - M. K.
(5)kwoty 640 zł, - M. D.
(2)kwoty 230 zł, - T. S. kwoty 16.015 zł, - Z. W. kwoty 2.000 zł, - M. K.
(6)kwoty 215 zł, - E. P. kwoty 1.000 zł, Na podstawie art. 63 § 1 kk , na poczet orzeczonej wobec B. B. kary grzywny, zaliczono okres zatrzymania w dniach 3-4 listopada 2005 r.. Na podstawie art. 627 kpk oraz art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym opłatę w kwocie 800 (ośmiuset) złotych. Powyższy wyrok zaskarżyli prokurator i obrońca oskarżonej – adw. D. B. . Oskarżyciel publiczny wyrokowi zarzucił: „Na podstawie art. 438 pkt 2 kpk (…) obrazę przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść orzeczenia: - art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 4 § 1 kki art. 101 § 1 kk poprzez niesłuszne zastosowanie względem oskarżonej B. B. w zakresie przestępstwa z art. 258 § 1 kk ustawy aktualnie obowiązującej w brzmieniu wprowadzonym przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.93.889 z dnia 30 kwietnia 2004 roku), która z uwagi na wysokość ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności wynoszącą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, nie była względniejsza niż w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 10 września 1999 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks karny skarbowy (Dz.U. 1999.83.931) z dniem 17 października 1999 r., w której górna granica kary pozbawienia wolności wynosiła 3 lata, a w konsekwencji niesłuszne uznanie oskarżonej za winną popełnienia zarzucanego jej czynu określonego w punkcie I , podczas gdy przy zastosowaniu ustawy względniejszej dla oskarżonej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 maja 2004 roku z uwagi na termin przedawnienia przestępstwa upływający w dniu 1 sierpnia 2013 roku, w oparciu o treść art. 414 § 1 kpk Sąd był zobowiązany do umorzenia postępowania przeciwko B. B. w części dotyczącej czynu z art. 258 § 1 kk wobec stwierdzenia przedawnienia karalności tego czynu tj. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk ; W oparciu o art. 438 pkt 3 kpk (…): - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść tego orzeczenia wyrażający się w niesłusznym uznaniu, iż warunkowe zawieszenie wykonania kary na okres próby 2 lat jest wystarczające dla osiągnięcia wobec oskarżonej B. B. celów kary, a w szczególności zapobiegnie powrotowi do przestępstwa, podczas gdy prawidłowa ocena postawy oskarżonej, jej sposobu działania zarówno przed jak i po popełnieniu przestępstwa, właściwości i warunki osobiste wskazują, iż przy zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary nie zostaną spełnione cele zapobiegawcze, wychowawcze kary w stosunku do oskarżonej, a nadto cele w zakresie potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, ponadto kara ta nie zapobiegnie powrotowi oskarżonej do przestępstwa; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść tego orzeczenia wyrażający się w niesłusznym przyjęciu, że za przestępstwo opisane w punkcie II zaskarżonego wyroku prawomocnie skazano również K. B. i w konsekwencji wadliwe rozstrzygnięcie w zakresie oskarżonej B. B. , iż obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody winna naprawić solidarnie również z K. B. , podczas, gdy z uwagi na treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20.04.2011 roku w sprawie V KK 20/10 uchylającego prawomocne skazanie K. B. , na dzień wydania zaskarżonego niniejszą apelacją wyroku nie był on prawomocnie skazany za ten czyn, co uniemożliwiało orzeczenie wskazanego środka karnego; W oparciu o art. 438 pkt 1 kpk (…) obrazę przepisów prawa materialnego: - art. 70 § 1 i 2 kk , poprzez niesłuszne orzeczenie względem B. B. warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat, podczas gdy przy przyjęciu kwalifikacji z art. 65 § 1 kk , minimalny okres zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wynosił 3 lata ( art. 70 § 2 kk ); - art. 73 § 2 kk , poprzez niesłuszne niezastosowanie przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności dozoru kuratora, podczas gdy przy przyjęciu kwalifikacji z art. 65 § 1 kk zgodnie z treścią art. 73 § 2 kk orzeczenie dozoru kuratora było obowiązkowe.” Podnosząc powyższe zarzuty, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: „- umorzenie postępowania w zakresie czynu I kwalifikowanego z art. 258 § 1 kk wobec oskarżonej B. B. ; - wyeliminowanie z punktu V wyroku obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody przez B. B. solidarnie z K. B. ; - uchylenie rozstrzygnięcia w zakresie kary łącznej tj. punktu III zaskarżonego wyroku; - uchylenie rozstrzygnięcia w zakresie warunkowego zawieszenia wykonania kary tj. punktu IV zaskarżonego wyroku; - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uchylenie punktu IV zaskarżonego wyroku, (…) zmianę wyroku w zakresie okresu warunkowego zawieszenia wykonania kary, poprzez ustalenie okresu próby w wymiarze 4 lat, a nadto w oparciu o treść art. 73 § 2 kk oddanie oskarżonej pod dozór kuratora.” Natomiast obrońca oskarżonej, skarżąc wyrok w całości, wniósł o: „1. zmianę tak zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzuconych i przypisanych Jej czynów, a to dlatego, że Sąd dopuścił się obrazy wskazań przepisów art. 4 KPK w zw. z art. 5 § 2 KPK oraz w związku ze wskazaniami przepisu art. 7 KPK poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez dowolną ocenę wyjaśnień B. B. oraz innych osób przesłuchanych w sprawie, w tym i „pokrzywdzonych", a w konsekwencji podnoszę zarzut: a) obrazy wyżej wymienionych przepisów, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż w przypadku właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie doszłoby do skazania B. B. , przy czym, szerzej o stawianych zarzutach będzie mowa w uzasadnieniu b) błędnych ustaleń faktycznych w części ustalającej sprawstwo i winę oskarżonej 2. uchylenie skarżonego wyroku na tej podstawie, że: a) Sąd oddalił wnioski dowodowe oskarżonej i Jej obrońcy, mimo że dowód z zeznań D. N.
(2)jak i dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości miał znaczenie dla możliwości zweryfikowania istnienia po stronie B. B. świadomości co do legalności prowadzonej przez spółkę z o.o. (...) działalności oraz możliwości faktycznych wywiązywania się przez Spółkę z zaciągniętych zobowiązań w przypadku wywiązywania się ze swoich zobowiązań przez kontrahentów wskazanej Spółki, a w konsekwencji podnoszę zarzut obrazy przepisów regulujących prawo oskarżonej do dowodzenia okoliczności ekskulpujących Ją od odpowiedzialności, przy czym, naruszenia tych przepisów, a tym i art. 6 KPK , miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku b) Sąd w sposób zbiorczy (strona 63 - 64 uzasadnienia zwalczanego wyroku) ocenił zeznania „pokrzywdzonych”, a nie uczynił tego indywidualnie, i to z premedytacją (Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonych, których z uwagi na ilość nie sposób wymienić w tym miejscu z imienia i nazwiska) 1 , co mogło mieć wpływ na treść wyroku wobec przypisywania, w sposób zbiorczy, cech (niezaradność życiowa, trudna sytuacja materialna) mających rzutować na ocenę zachowań B. B. , a która nie miała żadnej styczności z „pokrzywdzonymi", a w konsekwencji podnoszę zarzut obrazy przepisu art. 424 § 1 pkt. 1 KPK w zw. z art. 7 KPK i art. 5 § 2 KPK 3. uchylenie punktu I zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 KPK wobec przedawnienia karalności czyn przypisywanego w ramach działania art. 258 § 1 KK , a w konsekwencji, podnoszę zarzut obrazy przepisów art. 101 § 1 pkt. 4 KK i art. 102 KK w zw. z art. 4 KK , przy czym, obraza tych przepisów miała wpływ na treść wyroku, gdyż w przypadku nie naruszenia wskazanych przepisów, nie doszłoby do skazania B. B. za przypisywany Jej czyn z art. 258 § 1 KK , przy czym, uwzględnienie powyższego wniosku wymusza wnioskowaną - na korzyść B. B. - zmianę pozostałych rozstrzygnięć, w tym i co do kosztów procesu.” Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Obie apelacje częściowo zasługiwały za uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów obrońcy wskazujących na niezasadne oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka D. N.
(2)i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Zasadność oddalenia tych wniosków dowodowych była już oceniana przez Sąd Odwoławczy, a to w uzasadnieniu do wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt IV Ka 1454/08). Słusznie cyt. Sąd uznał, że posiadanie obsługi prawnej – r. pr. D. N.
(2), nie może uwolnić B. B. (i innych oskarżonych) od odpowiedzialności karnej. Radca prawny mógł bowiem zapewnić o legalności zawierania danych umów, ich zgodności z obowiązującymi przepisami, ale nie o legalności „wprowadzania klientów w błąd co do warunków umowy”. Nadto, okoliczności na jakie miałby zeznawać ten świadek nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jego zeznania dotyczyłyby kwestii obsługi prawnej spółki „ (...) ”, a nie działalności grupy przestępczej i bezprawnych działań poszczególnych członków tej grupy. Drugi wniosek dowodowy, zgłoszony przez obrońcę oskarżonej także w uzasadnieniu apelacji, miał na celu wykazanie czy spółka (...) mogła faktycznie wykonać zawierane umowy. Jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego, podobnie zresztą, jak wcześniej rozstrzygających w tej sprawie innych sądów, w świetle stawianych oskarżonej zarzutów wprowadzania w błąd pokrzywdzonych (wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami), co do okoliczności, iż na podstawie zawieranych umów zostanie im wypłacony kredyt w formie gotówkowej, a więc rozstrzyganie czy tzw. system argentyński jest wydolny, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaś ponawianie tego wniosku kilkakrotnie, przed różnymi sądami, które wcześniej przedstawiły swoje stanowisko, w oczywisty sposób zmierzało do przedłużenia postępowania. Co do bezzasadności opisanych wyżej wniosków wypowiedział się także Sąd Najwyższy, w uzasadnieniu do wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt V KK 20/10). Wobec powyższych rozważań, całkowicie chybiony jest zarzut obrońcy B. B. obrazy art. 4 k.p.k. Przy czym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, należy go ocenić wspólnie z kolejnym zarzutem apelacji obrońcy – obrazy art. 424 § 1 k.p.k. . Wbrew twierdzeniom skarżącego, zdaniem Sądu Odwoławczego, pisemne uzasadnienie w przedmiotowej sprawie zostało sporządzone w sposób prawidłowy i zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 424 k.p.k. . Sąd Okręgowy w przejrzysty sposób przedstawił swoje ustalenia faktyczne, wskazał na których dowodach się oparł i dlaczego, a których nie uwzględnił. Swoje stanowisko odpowiednio uzasadnił, a analiza sposobu oceny dowodów, i na ich podstawie czynienia ustaleń faktycznych, w żaden sposób nie prowadzi do stwierdzenia, że wykracza ono poza granice zakreślone art. 7 k.p.k. . Oceny Sądu pierwszej instancji są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, nie ma w nich żadnej dowolności. Zbędne było indywidualne ocenianie zeznań 1595 osób pokrzywdzonych, bo ani nigdy nie mieli bezpośredniego kontaktu z oskarżoną, nie z nią podpisywali konkretne umowy, i co najważniejsze – nie wiedzieli o tych działaniach B. B. , które składały się na ciąg przestępczej działalności całej grupy. A zatem zarzut obrońcy, że sąd rozstrzygający uchybił art. 424 § 1 k.p.k. , bo nie ocenił indywidualnie każdego z tych zeznań, a zrobił to kompleksowo, w celu opisania mechanizmu przestępstwa oszustwa, jest chybiony. Niezrozumiały jest także zarzut obrazy art. 6 k.p.k. Oskarżona aktywnie prezentowała swoje stanowisko i korzystała z pomocy dwóch adwokatów. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób naruszono, i na jakim etapie postępowania, jej prawo do obrony. Sąd Apelacyjny uznał, że ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji jest oceną wszechstronną, logiczną i wsparta została zasadami doświadczenia życiowego. Dlatego odwołując się do odpowiednich fragmentów uzasadnienia Sądu Okręgowego, Sąd Odwoławczy w pełni akceptuje dokonaną ocenę dowodów i poczynione przez sąd rozstrzygający ustalenia faktyczne. Niejako uzupełniająco należy wskazać, że nie da się pogodzić z zasadami logicznego myślenia i doświadczenia życiowego twierdzeń B. B. , iż nie wiedziała o przestępczej działalności innych, już prawomocnie skazanych osób w sytuacji, gdy oskarżona ta wcześniej pracowała w podobnej spółce, która oszukiwała inne osoby, przez wiele miesięcy, prywatnie żyła z jednym z głównych oskarżonych, posiadała też wiedzę, że nigdy żadnej osobie nie wypłacono pieniędzy (albo umożliwiono zakup odpowiednich produktów). Działanie oskarżonej stanowiło element przestępczego działania grupy osób. I zdaniem Sądu Apelacyjnego, sąd rozstrzygający to w odpowiedni sposób wykazał. Tym samym sprawstwo oskarżonej, i to w zakresie obu stawianych jej zarzutów, zostało udowodnione. To zaś oznacza, ze apelacja obrońcy oskarżonej kwestionująca jej zawinienie, okazała się bezzasadna. Natomiast trafne były zarówno zarzuty apelacji prokuratora, jak i obrońcy, wskazujące na obrazę art. 101 § 1 pkt. 4 i art. 102 k.k. w zakresie skazania B. B. za czyn kwalifikowany z art. 258 § 1 k.k. . Przestępstwo to miało zakończyć się w sierpniu 2003 r., a obowiązujący wtedy przepis art. 258 § 1 k.k. był względniejszy (korzystniejszy) niż w chwili orzekania. Przewidywał bowiem zagrożenie karą do 3 lat pozbawienia wolności, a nie jak wprowadzono poniżej od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. A więc, sąd rozstrzygający, zgodnie z zasadą wyrażaną w art. 4 § 1 k.k. , winien zastosować przepis względniejszy, obowiązujący w chwili popełnienia tego przestępstwa. To zaś prowadziło do wniosku, iż zgodnie z art. 101 § 1 pkt. 4 i art. 102 k.k. , z dniem 1 sierpnia 2013 r. ustała karalność za przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. . Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej, postępowanie karne przeciwko B. B. , o czyn kwalifikowany z art. 258 § 1 k.k. – umorzył, a kosztami procesu w tej części obciążył Skarb Państwa. Skutkiem tej zmiany była też kolejna zmiana dokonana przez Sąd Odwoławczy. Z opisu czynu przypisanego oskarżonej w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego należało usunąć stwierdzenia, że oszustwo zostało dokonane w ramach działania w grupie przestępczej. Zasadny był także zarzut apelacji prokuratora, że z treści pkt. V wyroku Sądu Okręgowego należy wyeliminować nazwisko K. B. . Prawomocny wyrok wobec tego oskarżonego, ze względów proceduralnych, został uchylony przez Sąd Najwyższy, na skutek kasacji jego obrońcy. Przeciwko K. B. toczy się obecnie ponowne postępowanie pierwszoinstancyjne przed Sądem Okręgowym w S. . A więc nie można było B. B. zobowiązywać do solidarnego naprawienia szkody z osobą, która nie została jeszcze prawomocnie osądzona (i skazana). Natomiast, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie zasługiwała na uwzględnienie ta część apelacji oskarżyciela publicznego, w której postulowano orzeczenie wobec B. B. bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Oskarżona nie była pomysłodawcą, głównym organizatorem i głównym wykonawcą opisanego w zarzucie przestępczego działania. Choć jej rola była istotna, to jednak nie udowodniono, że z przestępstwa oszustwa czerpała znaczne korzyści majątkowe dla siebie. Główną korzyścią dla oskarżonej było to, że otrzymywała stałe wynagrodzenie (i związane z tym świadczenia). Przy czym jest oczywiste, że gdyby oskarżona nie chciała realizować przypisanych jej przestępczych działań, które stanowiły element oszustwa popełnionego na szkodę prawie 1600 osób, to pracę by straciła. A więc wynagrodzenie za pracę było równocześnie zapłatą za jej współdziałanie z innymi oskarżonymi i stałym źródłem dochodu. To zaś dawało podstawy do stosowania nadal art. 65 § 1 k.k. , mimo wyeliminowania z opisu czynu działania w grupie przestępczej. Główni sprawcy opisywanego oszustwa zostali skazani na bezwzględne kary pozbawienia wolności od 2 lat 6 miesięcy ( P. T. ) do 4 lat i 6 miesięcy ( P. K. ) oraz znaczące kary grzywien. \ Zdaniem Sądu Apelacyjnego, skazanie B. B. na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz 100 stawek dziennych po 50 złotych grzywny za przestępstwo z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 65 k.k. wpisuje się w logikę ukarania poszczególnych sprawców. Zaś warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności uwzględnia nie tylko rolę B. B. w popełnionym przestępstwie, ale i to, że przez kolejnych 10 lat nie weszła ona w konflikt z prawem, pracuje i ma pozytywną opinię. To zaś daje podstawy do przyjęcia pozytywnej prognozy na przyszłość. Dlatego w tej części apelacji prokuratora nie uwzględniono. Natomiast, skoro oskarżona popełniła przypisane jej przestępstwo oszustwa w warunkach art. 65 k.k. , to zasadne były zarzuty oskarżyciela publicznego, iż okres zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności musi wynosić minimum trzy lata, a w okresie próby oskarżoną obligatoryjnie należało oddać pod dozór kuratora. I w tym zakresie, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok. Orzeczenia o wydatkach za postępowanie odwoławcze i opłacie za obie instancje znajdują swoje uzasadnienie w art. 636 k.p.k. i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., nr 49, poz. 223 z późn. zmianami.)