Sad powszechny, I Ca 303/14

Sygn. akt I Ca 303/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Grażyna Mrozowicz Sędziowie: SO Jacek Saramaga (spr.) SO Piotr Guzy Protokolant: st. sekretarz sądowy Joanna Żygała po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddział w Z. Inspektorat w T. z udziałem J. G. o wpis w księdze wieczystej na skutek apelacji uczestnika J. G. od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 4 lipca 2014 r., Dz.Kw PR1J00004141/14 p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i wpis w księdze wieczystej nr (...) , Dz.Kw (...) z dnia 17 kwietnia 2014r., znieść w całości postępowanie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 26 lutego 2015 r. Wnioskodawca Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat T. domagał się wpisania w księdze wieczystej (...) hipoteki przymusowej z tytułu nieopłaconych składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do łącznej kwoty 293.745,83 zł na (...) nieruchomości stanowiącej własność J. G. . Do wniosku została dołączona decyzja (...) Oddziału w Z. Inspektoratu w T. oraz potwierdzenie wysłania i awizowania tej decyzji na adres J. G. w B. ul. (...) . Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Jarosławiu w dniu 17.04.2014 r. dokonał w księdze wieczystej wskazanej we wniosku wpisu uwzględniającego w całości żądanie wniosku. Uczestnik J. G. złożył skargę na powyższe orzeczenie referendarza domagając się uchylenia zaskarżonego wpisu i podnosząc wadliwość doręczenia mu odpisu decyzji ZUS. Postanowieniem z dnia 4.07.2014 r. Sąd Rejonowy w Jarosławiu utrzymał w mocy zaskarżony wpis, uznając, że doręczenie przez wnioskodawcę uczestnikowi odpisu decyzji poprzez podwójne awizowanie było prawidłowe w świetle art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego . Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się uczestnik J. G. wnosząc apelację, w której zaskarżył przedmiotowe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 293.745,83 zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. w dziale II-gim księgi wieczystej (...) , względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uczestnik po raz kolejny zarzucił wadliwe doręczenie mu decyzji przez (...) Oddział w Z. , wskazując, że nastąpiło ono na niewłaściwy adres pomimo posiadania przez ZUS pełnej wiedzy o rzeczywistym miejscu zamieszkania uczestnika. W ocenie skarżącego Sąd bezpodstawnie przyjął prawidłowość fikcji doręczenia zastępczego, którą należałoby traktować z dużą ostrożnością i odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja uczestnika J. G. jest zasadna w części w jakiej wnosi on o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Jarosławiu i wpisu do księgi wieczystej (...) , jednak z innych powodów, niż wskazane w apelacji. Zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania zachodzi między innymi wówczas, gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej ( art. 379 pkt. 2 k.p.c. ). Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. Nr 1442, z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jest W. . Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy działalnością Zakładu kieruje Prezes Zakładu, które reprezentują Zakład na zewnątrz. Na podstawie art. 67 § 1 k.p.c. osoby prawne dokonują czynności procesowych przez swoje organy, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej Wprawdzie w skład Zakładu wchodzą między innymi terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy), którymi są oddziały i podlegające im inspektoraty, jednak nie powinno ulegać wątpliwości, że oddziały te, jako jednostki organizacyjne osoby prawnej nie posiadają zdolności sądowej. Oznacza to, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie mógł być wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. , a nie jego oddział. Istnieje wprawdzie możliwość reprezentowania Zakładu (...) przez upoważnioną przez Prezesa Zakładu osobę o czym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w określonym przez niego zakresie, z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw (§ 2 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia), jednak w toku niniejszego postępowania żadne pełnomocnictwo, z którego wynikałoby uprawnienie kierownika Inspektoratu (...) Oddziału w G. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zostało przedłożone. Wniosek został złożony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat T. i podpisany przez kierownika Inspektoratu bez powoływania się na jakiekolwiek pełnomocnictwo. Analogiczne stanowisko w zakresie reprezentacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zdolności sądowej jego terenowych jednostek organizacyjnych zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. IV CSK 280/09 (LEX nr 627223). W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy w żaden sposób nie odniósł się do kwestii prawidłowej reprezentacji wnioskodawcy, a dodatkowo wadliwe oznaczenie wnioskodawcy zawarł w swych orzeczeniach. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że po stronie wnioskodawcy wystąpił brak zdolności sądowej skutkujący nieważnością postępowania w całości na podstawie przepisów powołanych powyżej oraz art. 379 § 1 pkt. 2 k.p.c. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Jarosławiu ustali, czy wnioskodawca, na podstawie znajdujących się aktach sprawy rozważy, czy wnioskodawca jest uprawniony do złożenia wniosku w formie w jakiej nastąpiło to niniejszej sprawie, mając na uwadze przepis art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c. Istotne będzie również ustalenie, czy brak zdolności sądowej po stronie wnioskodawcy jest możliwy na podstawie art. 199 § 2 k.p.c. Dopiero dokonanie tych czynności pozwoli na merytoryczne rozpoznanie wniosku. Wobec stwierdzenia nieważności postępowania Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Jarosławiu i poprzedzający je wpis do księgi wieczystej i zniósł w całości postępowanie.