Sygn. akt V U 375/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Sławińska- Klamann Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Adamczyk-Podolska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 5 marca 2012 r. znak (...) w sprawie A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o rentę oddala odwołanie. UZASADNIENIE Ubezpieczona A. S. w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 5 marca 2012 roku, znak (...) , domagała się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc że po przeprowadzeniu badań lekarskich i analizie dokumentacji medycznej lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 23 stycznia 2012 roku oraz komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 23 lutego 2012 roku orzekli, iż ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Sąd Okręgowy ustalił, następujący stan faktyczny: Ubezpieczona A. S. , lat (...) , urodzona (...) , zawód wyuczony -pielęgniarka, zawód wykonywany salowa, była uprawniona do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 16 października 2009 roku do 30 czerwca 2010 roku oraz do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 1 lipca 2010 roku do 31 maja 2011 roku. Od 16 września 2011 roku ubezpieczona przebywa na zasiłku chorobowym. Ubezpieczona legitymuje się orzeczeniem (...) w S. z dnia 5 listopada 2012 roku, którym zaliczono ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu dysfunkcji narządu ruchu –symbol 05-R i z powodu schorzeń neurologicznych-symbol 10-N. Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności umożliwia pracę w warunkach pracy chronionej w skróconym czasie pracy. Orzeczenie o niepełnosprawności nie jest przeszkodą w wykonywaniu pracy zarobkowej, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami i umiejętnościami, jako pielęgniarka, salowa, pracownik przetwórstwa rybnego na stanowisku wyznaczonym przez lekarza medycyny pracy. W dniu 10 maja 2010 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty na dalszy okres. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 23 stycznia 2012 roku rozpoznał u ubezpieczonej: zespół bólowy kręgosłupa L-S prawostronny, bez ubytków neurologicznych , bez istotnego ograniczenia sprawności ruchowej w przebiegu zmian dyskopatycznych, zaburzenia wypieracza pęcherza moczowego i orzekł, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Ubezpieczona wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia do komisji lekarskiej ZUS, która po uwzględnieniu opinii lekarza konsultanta podtrzymała opinie lekarza orzecznika i orzekła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy. Zaskarżoną decyzją odmówiono ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Dowód: akta rentowe: wniosek k.192, zaskarżona decyzja k.215 akta dokumentacji lekarskiej: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 23.01.2012r k.202, orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 23.02.2012 roku k. 211, akta sprawy orzeczenie (...) k.45, opinia uzupełniająca biegłego neurologa k.53 Sąd ustalając, czy stan zdrowia skarżącej świadczy o tym, że jest ona niezdolna do pracy częściowo lub całkowicie z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych o specjalnościach: neurolog, neurochirurg i urolog. Stwierdzone u ubezpieczonej schorzenia urologiczne tj. pęcherz moczowy nadaktywny nie powodują u ubezpieczonej niezdolności do pracy. Stwierdzone u ubezpieczonej schorzenia neurologiczne: przewlekły zespól bólowy kręgosłupa lędźwiowego, leczenie operacyjne przepukliny krążka międzykręgowego L4-L5,L5-S1-2009, przebyta rwa kulszowa prawostronna, resztkowe zaburzenia czucia w karesie korzeniowego unerwienia L5 po stronie prawej również pozostają bez wpływu na zdolność do pracy. Po zabiegu operacyjnym wykonanym w 2009 roku nastąpiła u ubezpieczonej remisja korzeniowych objawów bólowych. Badaniem neurologicznym nie stwierdzono podrażnienia, ani uszkodzenia układu nerwowego. Przewlekłe bóle okolicy lędźwiowej maja charakter mięśniowo-stawowy. W okresie nasilenie odczuwanych dolegliwości bólowych leczenie może być realizowane w ramach zwolnienia lekarskiego. Ubezpieczona jest zdolna do pracy jako pielęgniarka oraz jako salowa. Stwierdzone u ubezpieczonej schorzenia neurochirurgiczne tj. stan po stabilizacji międzytrzonowej i przeznasadowej L4S1 AD 2009, zespół segmentu pośredniego pod postacią dyskopatii L2L3L4 nie powodują u ubezpieczonej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2011 roku. Badanie MRI z dnia 15 marca 2012 roku obrazowało nasilenie radiologiczne przepuklin, jednak klinicznie w odniesieniu do zdolności do pracy zarobkowej nie wpływa na opinię o zdolności do pracy zarobkowej na dzień wydania decyzji. Zmiany dyskopatyczne wymagają dalszej aktywności fizycznej, nie stanowią wskazań do leczenia operacyjnego kręgosłupa. Przepukliny dysków są na tyle powszechne, że same w sobie nie stanowią podstawy do opiniowania o niezdolności do pracy, a jedynie z objawami korzeniowymi, leczeniem operacyjnym, okresami rekonwalescencji czy powikłaniami. Dowód: opinia sądowo – lekarska z dnia 11 maja 2012 roku k. 11-11verte as, opinia sądowo – lekarska z dnia 25 lipca 2012 roku k. 6-7, opinia sądowo – lekarska z dnia 5 kwietnia 2012 roku k14-15, opinia uzupełniająca k.28, opinia uzupełniająca k.37, Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej A. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy ubezpieczona jest niezdolna do pracy częściowo lub całkowicie. Spełnianie przez ubezpieczoną pozostałych określonych w art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz. U. 2009r., Nr 153, poz. 1227) nie było przez organ rentowy kwestionowane. Definicję niezdolności zawiera przepis art. 12 ustawy, który stanowi, że niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 2 i 3 w/w ustawy). Przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania, co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, a także możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 13 w/w ustawy). Dokonując zaś oceny przewidywanego okresu niezdolności do pracy zarobkowej bierze się pod uwagę przesłanki wynikające z treści §6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz. U. nr 273, poz. 2711), czyli charakter i stopień naruszenia sprawności organizmu oraz rokowania odzyskania zdolności do pracy. Treść powołanych przepisów obliguje do tego, aby niezdolność do pracy rozpatrywać indywidualnie w odniesieniu do konkretnej osoby, przy uwzględnieniu jej stanów chorobowych, wieku, kwalifikacji. Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe na powyższą okoliczność, dopuszczając dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu neurologii , neurochirurgii i urologii czyli z zakresu który wyczerpuje wszelkie ustalone w postępowaniu dolegliwości i schorzenia ubezpieczonej. Sąd Okręgowy miał na względzie, że ustalenie stopnia i zaawansowania chorób, ocena ich wpływu na stan czynnościowy organizmu wymaga wiadomości specjalnych, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych ( art. 278 k.p.c ). Dodać należy, iż opinia biegłego ma na celu ułatwienie Sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego, wtedy gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2000 r. I CKN 1170/98, OSNC 2001, nr 4, poz. 64). Specyfika tego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez Sąd, który nie ma wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia i wiedzy powszechnej. Nadaje pierwszorzędne znaczenie, przy tej ocenie, kryterium poziomu wiedzy biegłego (por, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r. II CKN 1354/00, LEX nr 77046). Z punktu widzenia neurologicznego, neurochirurgicznego i urologicznego A. S. nie jest niezdolna do pracy. Żaden z powołanych do sprawy biegłych nie uznał, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Nie budziło wątpliwości w sprawie, że ubezpieczona cierpi na określone schorzenia, jednakże to nie fakt występowania schorzeń, a jedynie stopień ich zaawansowania, może powodować niezdolność do pracy. Wskazać przy tym należy, iż subiektywna ocena stanu zdrowia ubezpieczonego i jego przekonanie, że jest niezdolny do pracy, nie może zastąpić oceny dokonanej przez biegłych sądowych - wysokiej klasy specjalistów, którzy w przekonujący sposób uzasadnili swoje stanowisko (por. wyrok S.N. z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie II UKN 466/97, publik. OSNAP 1999/1/25). W opinii z dnia 11 maja 2012 roku i 25 lipca 2012 roku biegły urolog i neurolog wyjaśnili, że stopień zaawansowania schorzeń neurologicznych i urologicznych nie uzasadnia orzeczenia niezdolności do pracy. Biegły neurochirurg w opinii z dnia 5 kwietnia 2012 roku wskazał, że przeprowadzone badanie MRI z dnia 15 marca 2012 roku obrazowało nasilenie radiologiczne przepuklin, jednak jest to nowa okoliczność, natomiast za okres od 1 czerwca 2011 roku brak było podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczona jest nadal niezdolna do pracy. Pogorszenie stanu zdrowia jakie stwierdzono w marcu 2012r. również nie czyni ubezpieczoną niezdolna do pracy Sąd podzielił pogląd wyrażony w wydanych przez biegłych opiniach, albowiem, w jego ocenie biegli wnikliwie ocenili stan zdrowia ubezpieczonej, po dokonaniu badań przedmiotowych oraz po zapoznaniu się z dokumentacją lekarską z przebiegu leczenia, w sposób jednoznaczny, czytelny i zgodny z wiedzą oraz doświadczeniem medycznym stwierdzili, że występujące u ubezpieczonej schorzenia nie powodują u niej niezdolności do pracy. Wszyscy biegli zgodnie uznali istnienie zdolności ubezpieczonej do pracy. Sąd Okręgowy całkowicie podzielił opinie biegłych, które uznał za wiążące w sprawie i na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Opinie są logiczne, rzeczowe, w pełni odpowiadają na wszystkie pytania Sądu. Biegli rzetelnie ocenili faktyczny stan zdrowia badanej i wysnuli odpowiednie wnioski. Opinie zostały sporządzone w sposób fachowy, spełniają wszelkie wymogi opinii, zawierają logiczne uzasadnienia, a przez to poddają się kontroli Sądu (por. wyrok SN z 1998.05.19, II UKN 55/98, OSNP 1999/10/351). W świetle zbieżnych opinii biegłych Sąd przeanalizował okres zatrudnienia i posiadane przez ubezpieczoną kwalifikacje zawodowe. Ocena niezdolności do pracy przebiega bowiem w płaszczyznach: medycznej, gdzie brany jest pod uwagę charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu oraz socjalnej, na której uwzględnia się posiadane kwalifikacje, wiek, zawód, wykonywane czynności i warunki pracy oraz możliwość dalszego wykonywania pracy zarobkowej, a także możliwość przywrócenia pracy przez leczenie i rehabilitację lub przekwalifikowanie zawodowe ( zob. Wyrok SN z 10.06.1999r II UKN 675/98 OSNP 1000/16/624). Ubezpieczona posiada kwalifikacje pielęgniarki i w ocenie Sądu stan zdrowia ubezpieczonej pozwala na powrót do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Sąd Okręgowy dokonał sprawdzenia przesłanek, którymi kierowali się biegli, jak i dokonał kontroli prawidłowości ich rozumowania. W tym miejscu Sąd zauważa, że badał stan sprawy, jak również stan zdrowia ubezpieczonej na dzień wydania zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 5 marca 2012 roku, znak (...) natomiast nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia ubezpieczonej, które wystąpiły po dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie mogły wchodzić w zakres rozpoznania niniejszego postępowania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2009 r. I UK 193/08, LEX nr 725014) wskazał, że warunki nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy określone w art. 57 ustawy z dnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych muszą być spełnione łącznie w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. W postępowaniu odwoławczym od decyzji odmawiającej prawa do tej renty sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania. Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki z dnia 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNAPiUS 2005 nr 3, poz. 43, z dnia 20 maja 2004 r., II UK 395/03, OSNP 2005 nr 3, poz. 43). Postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego przez ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Mówiąc inaczej - o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego przez niego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego nie może stanowić podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany, zwłaszcza w świetle opinii ( k-54) o braku niezdolności ubezpieczonej do pracy również w okresie po wydaniu decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczona nie jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i nie nabyła prawa do renty z mocy art. 57 tejże ustawy. W tym stanie rzeczy odwołanie ubezpieczonej należało uznać za bezzasadne i na podstawie art. 477 14 §1 kpc orzec jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.