Sad powszechny, VIII U 2188/14

Sygn. akt VIII U 2188/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Smycz Protokolant: Maria Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. w Gliwicach sprawy W. N. ( N. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania W. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 17 września 2014 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSO Joanna Smycz Sygn. akt VIII U 2188/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu W. N. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się na art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, w związku z czym brak podstaw do przyznania świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie od 5 stycznia 1973r. do 10 lutego 1992r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. jako wydawca paliw i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. W toku postępowania, na rozprawie dniu 17 grudnia 2014r. - już po ujawnieniu dokumentów z akt osobowych - ubezpieczony zmodyfikował swoje odwołanie, oświadczając, iż w okresie od 5 stycznia 1973r. do 1987r. nie pracował jako wydawca paliw, ale jako mechanik w kanałach, gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy remontował sprzęt ciężki znajdujący się w bazie transportowej firmy. Następnie, na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014r. ponownie zmodyfikował swoje stanowisko, podnosząc iż w początkowym okresie swojego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. pracował jako frezer. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podniósł, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 5 stycznia 1973r. do 10 lutego 1992r., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony W. N. , urodzony (...) w dniu 21 lipca 2014r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony 60 lat ukończył 14 sierpnia 2014r. Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym że w ocenie ZUS nie żadnych okresów pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A. Ubezpieczony nie jest członkiem OFE. Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżoną decyzję. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracy wykonywanej w okresie 5 stycznia 1973r. do 10 lutego 1992r.w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. , ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych W toku procesu Sąd ustalił, że ubezpieczony podjął zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. w dniu 5 stycznia 1973r. Ubezpieczony został przyjęty do pracy na stanowisko frezera. Odwołujący frezował koła zębate, które następnie szlifował i obrabiał. Taką prace wykonywał do 24 października 1973r. Następnie w okresie od 25 października 1973r. do 15 października 1975r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po zakończeniu służby wojskowej podjął zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. jako mechanik. Naprawiał ciężki sprzęt taki jak koparki, czy maszyny samojezdne. Prace świadczył częściowo w kanałach przy naprawie pojazdów mechanicznych na hali remontowej bazy transportowej, a częściowo poza halą. Wymontowywał skrzynie biegów, wały napędowe, zmieniał olej. Pracował także jako mechanik pomp zajmując się regeneracją pomp i wtryskiwaczy. Następnie odwołujący z dniem 16 października 1978r. został brygadzistą brygady mechaników. Jako brygadzista był pracownikiem dozoru technicznego i kierownikiem zespołu robotników. Z dniem 11 listopada 1978r. Dyrekcja Zakładu (...) w G. przeniosła ubezpieczonego ze stanowiska brygadzisty O.T. na stanowisko brygadzisty narzędziowego. Nadto z dniem 1 grudnia 1978r. odwołującemu przyznano dodatek miesięczny za dodatkowe prowadzenie wydzielonego magazynu (...) . Jednocześnie Dyrekcja (...) zaznaczył, że czynności te powinien odwołujący wykonywać poza normalnymi obowiązkami. Ustalono, że do obowiązków odwołującego należało także przyuczenie uczniów z przyzakładowej szkoły zawodowej. Uczniowie przychodzili 3 razy w tygodniu po 6 godzin dziennie. W aktach osobowych ubezpieczonego znajdują się umowy z dnia 2 stycznia 1979r., 1 września 1979r., 12 listopada 1980r. na mocy których ubezpieczony pełniący obowiązki brygadzisty narzędziowego w warsztacie transportu zobowiązał się, iż w okresach od 2 stycznia 1979r. do 30 czerwca 1979r., od 1 września 1979r. do 31 czerwca 1980r., 1 września 1980r. do 30 czerwca 1981r. wyszkoli i przysposobi uczniów (...) w ilości 3 osób do zawodu mechanika – pierwsza umowa, 3 osób do zawodu mechanika – ślusarza narzędziowego – druga umowa, 2 osób do zawodu mechanika – trzecia umowa. Dodatkowo w aktach osobowych znajduje się pismo z dnia 14 czerwca 1980r., z którego wynika, iż ubezpieczony został wyznaczony opiekunem nowoprzyjętych pracowników. Jako opiekun był zobowiązany do zainteresowania się problemami nowoprzyjętych pracowników, a szczególnie młodych wiekiem,, jak: wskazanie przełożonych, sposobu załatwienia niektórych spraw związanych z działalnością D. Socjalnego, (...) , BHP oraz magazynu. Nadto ustalono, że ubezpieczony w okresie od 1 sierpnia 1984r. do 10 lutego 1992r. pracował jako wydawca paliw. W aktach osobowych znajduje się zakres czynności wydawcy paliw sporządzony dla odwołującego. Nadto znajduje się pismo z dnia 10 lutego 1992r., podpisane przez Kierownik Zespołu Warsztatowo – Usługowego zawierające wniosek o przeniesienia ubezpieczonego ze stanowiska wydawcy paliw na stanowisko mechanika sprzętu średniego z dniem 11 lutego 1992r. w związku z likwidacją stacji paliw oraz pismo z dnia 11 lutego 1992r. podpisane przez Z-ce Dyrektora ds. E. – Administracyjnych dotyczące pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Powyższe okoliczności Sąd ustalił w szczególności na podstawie akt osobowych (koperta - k. 16 a.s.) oraz w oparciu o akta organu rentowego dołączone do akt sprawy. Dodatkowo w oparciu o częściowe zeznania świadków: J. M. i Z. K. (zapis rozprawy z dnia 17 grudnia 2014r. 17 min. 02 sek. – 48 min. 57 sek.) i częściowe wyjaśnienia ubezpieczonego (zapis rozprawy z dnia 22 grudnia 2014r. 4 min. 31 sek. – 49 min. 48 sek.). Zgromadzona w sprawie dokumentacja pracownicza zebrana w aktach osobowych została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości Sadu. Natomiast Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego odnośnie charakteru zatrudnienia odwołującego w spornym okresie jako mechanika wykonującego pracę stale i w pełnym wymiarze czasu w kanałach, ponieważ nie znajdują one potwierdzenia w dokumentacji osobowej ubezpieczonego. Nadto wyjaśnienia odwołującego są niespójne, rozbieżne z zeznaniami świadków i aktami osobowymi. W ocenie Sądu ubezpieczony nie wykazał przed Sądem, że w spornym okresie wykonywał prace w szczególnych warunkach jako mechanik w kanałach. Natomiast odnośnie okresu pracy odwołującego jako frezer należy podnieść, że ubezpieczony nie pracował w hutnictwie ani w przemyśle metalowym, a zatem brak podstaw do uznania tego okresu jako pracy w warunkach szczególnych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego W. N. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

1. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.). W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
2. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
3. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z wykazem A, dział XIV poz. 16 oraz dział IV poz. 19 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych oraz przetwórstwo, magazynowanie, przepompowywanie, przeładunek, transport oraz dystrybucja ropy naftowej i jej produktów są pracami w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego. Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła rozmiaru okresu pracy wykonywanej przez ubezpieczonego w warunkach szczególnych przed 31 grudnia 1998r. Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Prawo do wcześniejszej emerytury stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego i w związku z tym nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi zostać udowodnione, a temu służą dokumenty. Dlatego, w tej kategorii spraw podkreśla się, że same zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2013r., III AUa 952/12, LEX nr 1327500; por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2012 r., III AUa 74/12 , Lex nr 1223476). Jak wynika z akt osobowych, ubezpieczony w spornym okresie tj. od 5 stycznia 1973r. do 31 października 1992r. pracował kolejno jako: - od 5 stycznia 1973r. - frezer, - od 15 października 1975r. - mechanik, - od 16 października 1978r. – brygadzista brygady mechaników, - od 11 listopada 1978r. – brygadzista narzędziowy, - od 1 grudnia 1978r. dodatkowo prowadził magazyn (...) , - od 2 stycznia 1979r. do obowiązków odwołującego należało także przyuczenie uczniów z przyzakładowej szkoły zawodowej zgodnie z zawieranymi z zakładem pracy umowami, - od 1 sierpnia 1984r. do 10 lutego 1992r. – wydawca paliw (akta osobowe – koperta – k. 16 a.s.). Nadto ustalono, że w okresie od 25 października 1973r. do 15 października 1975r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Tymczasem w wykazie A, dział XIV poz. 16 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.), do prac w warunkach szczególnych zostały zaliczone prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Wykonywane przez odwołującego prace są zatem zupełnie inne, od tych, jakie wymienia rozporządzenie. Trzeba podkreślić, że w będącym przedmiotem analizy okresie zatrudnienia od 15 października 1975r. do 31 lipca 1984r., ubezpieczony wykonywał dodatkowe obowiązki związane z pracą brygadzisty brygady mechaników, brygadzisty narzędziowego, wynikające z tytułu prowadzenia magazynu (...) , a w szczególności szkolił uczniów z przyzakładowej szkoły zawodowej, co wynika z dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych. W tej sytuacji wywody wnioskodawcy, iż przez cały okres zatrudnienia pracował w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako mechanik w kanałach nie są przekonujące. Wyjaśnienia ubezpieczonego są niespójne, rozbieżne z zeznaniami świadków i dokumentacją osobową, a jego tezy dowodowe zmieniały się wraz z ujawnianymi dokumentami z akt osobowych. Nadto zeznania świadków nie znalazły potwierdzenia w dokumentacji osobowej odwołującego. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd przyjął, że ubezpieczony W. N. , będąc zatrudnionym od 15 października 1975r. do 31 lipca 1984r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. , nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prac w warunkach szczególnych, ponieważ pracując jako mechanik, brygadzista wykonywał prace w kanałach tylko częściowo. Odwołujący zatem nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych prac w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych, tj. pracy, o której mowa w wykazie A, dział XIV poz. 16 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że także okres zatrudnienia ubezpieczonego jako frezera w okresie od 5 stycznia 1973r. do 24 października 1973r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. nie może zostać zakwalifikowany jako okres pracy w szczególnych warunkach, ponieważ ubezpieczony nie pracował w tym czasie w hutnictwie ani w przemyśle metalowym, a zatem brak podstaw do uznania tego okresu jako pracy w warunkach szczególnych. Nadto nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 1 sierpnia 1984r. do 10 lutego 1992r. na stanowisku wydawcy paliw była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazie A , dziale IV: - poz. 19, tj. pracą przy dystrybucji ropy naftowej i jej produktów. Według oceny Sądu, po ewentualnym uwzględnieniu okresu pracy od 1 sierpnia 1984r. do 10 lutego 1992r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. jako okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych ubezpieczony nadal nie udowodni wymaganego 15 – letniego okresu takiej pracy. Reasumując, ubezpieczony na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz na dzień wyrokowania w przedmiotowej sprawie nie spełnił przesłanki wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych, czego bezwzględnie wymaga ust. 1 pkt 1 art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.), wobec czego brak podstaw do przyznania świadczenia w oparciu o ten przepis. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. SSO Joanna Smycz