Sad powszechny, VI Ns 15/15

(1)jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. . 2. nakazać uczestnikowi A. H. sprostowanie informacji, iż A. K.

(1)jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. , w formie następującego oświadczenia: „Oświadczam, że moja wypowiedź w dniu 26 marca 2015 roku w programie „ (...) ” dotycząca udziału członka władz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej w W. A. K.

(1)w zakresie dotyczącym uczestnictwa A. K.

(1)w honorowym komitecie poparcia B. K. nie była prawdziwa.” ; - opublikowanego bezpośrednio przed kolejno przypadającym po uprawomocnieniu się orzeczenia programem „ (...) ” w stacji telewizyjnej (...) , w paśmie (...) , poprzez umieszczenie tekstu sprostowania białymi literami na czarnym tle, czcionką wielkości umożliwiającej odczytanie przez przeciętnego telewidza, jednocześnie odczytanego przez spikera w tempie zrozumiałym dla przeciętnego telewidza; czas emisji nie powinien być krótszy niż 45 sekund, zaś samo oświadczenie powinno być poprzedzone zapowiedzią lektora o treści „ oświadczenie posła A. H. ” ;

1. nakazać uczestnikowi A. H. wpłacenie kwoty 10.000 zł (słownie dziesięć tysięcy złotych) na rzecz Towarzystwa (...) w L. ( ul. (...) , (...)-(...) I. ; nr KRS (...) );
2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie;
3. zasądzić od uczestnika A. H. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt Ns 15/15 UZASADNIENIE W dniu 27 marca 2015 roku B. K. wnioskiem w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – Kodeks wyborczy (Dz. U. nr 21, poz. 112) wniósł o:
4. zakazanie uczestnikowi rozpowszechniania informacji, iż A. K.

(1)jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. , 2. nakazanie uczestnikowi publikacji sprostowania informacji, iż A. K.

(1)nie był i nie jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. , w formie następującego oświadczenia: „Oświadczam, że moja wypowiedź w dniu 26 marca 2015 r., w programie „ (...) ", dotycząca udziału członka władz Spółdzielczej (...) — Kredytowej w W. A. K.

(1)w honorowym komitecie poparcia B. K. nie była prawdziwa, zarówno w zakresie dotyczącym uczestnictwa A. K.

(1)w honorowym komitecie poparcia B. K. , jak i członkostwa A. K.

(1)w zarządzie Spółdzielczej (...) — Kredytowej w W. . A. H. " opublikowanego, bezpośrednio przed emisją programu „ (...) " w stacji telewizyjnej (...) , w ciągu 48 godzin po uprawomocnieniu się orzeczenia, poprzez umieszczenie tekstu sprostowania białymi literami na czarnym tle, jednocześnie odczytanego przez spikera, zaś w przypadku gdyby program „ (...) ” nie był emitowany w ciągu 48 godzin po uprawomocnieniu się orzeczenia (piątek, sobota, niedziela), przedmiotowe oświadczenie powinno być opublikowane przed wieczornym wydaniem programu (...) w stacji telewizyjnej (...) ;

1. nakazanie A. H. wpłacania kwoty 10 000 zł na rzecz Towarzystwa (...) w L. ( ul. (...) , (...)-(...) I. ; nr KRS (...) ,
2. przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność wnioskodawcy;
3. zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu do wniosku pełnomocnicy wnioskodawcy wskazali, iż B. K. jest kandydatem na urząd Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej. W dniu 13 lutego 2015 roku Państwowa Komisja Wyborcza przyjęła zawiadomienie o utworzeniu Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP B. K. w związku z wyborami zarządzonymi na dzień 10 maja (k. 13). Pełnomocnicy wnioskodawcy wskazali, iż w dniu 26 marca 2015 roku uczestnik postępowania w trakcie emisji na żywo programu „ (...) ” w stacji telewizyjnej (...) , stwierdził, iż w honorowym komitecie poparcia B. K. znajduje się członek władz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. pan A. K.

(1). W ocenie pełnomocników wnioskodawcy wypowiedź ta jest nieprawdziwa z uwagi na to, iż A. K.

(1)nigdy nie był, ani nie jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. . Pełnomocnicy wnioskodawcy zauważają, iż na dzień złożenia wniosku nie została ogłoszona oficjalna lista członków honorowego komitetu poparcia, to należy wskazać, iż już w dniu 15 marca 2015 roku, na stronie internetowej dziennik.pl została zamieszczona lista osób, które takie poparcie deklarowało. Była ona, zdaniem pełnomocników wnioskodawcy, jawna i ogólnie dostępna. Wraz z wnioskiem pełnomocnicy wnioskodawcy złożyli nagranie programu „ (...) ” z 26 marca 2015 roku wraz z zapisem tekstowym części programu, odpis pełny KRS Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. z dn. 27 marca 2015 r., oświadczenie Pełnomocnika Wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP B. S. R. oraz wydruki stron internetowych z artykułami poświęconymi liście członków honorowego komitetu poparcia. Pełnomocnicy wnioskodawcy podnoszą także, iż pan A. K.

(1)nie jest członkiem władz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. . Wskazali oni, iż pełnił on jedynie funkcję członka rady nadzorczej ww. podmiotu w latach 2011-2013. W odpowiedzi na wniosek złożonej w dniu 30 marca 2015 roku pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W dniu 26 marca 2015 roku na kanale (...) 24 miała miejsce emisja na żywo programu „ (...) ” z udziałem prof. T. N. oraz posła A. H. – uczestnika postępowania. W trakcie programu uczestnik postępowania wypowiedział m. in. następujące słowa: „To ja zadam pytanie Panu profesorowi. „Czy członek władz (...) , (...) , Pan A. K.

(1)jest członkiem komitetu honorowego Pana Prezydenta B. K. ? Bo według mojej wiedzy jest. No jeśli jest, kolejny człowiek z W. , i to człowiek z zarządu W. w komitecie honorowym Pana Prezydenta to przestaje to być zabawne.” (stenogram – k. 15, nagranie na płycie złożone do akt). A. K.

(1)pełnił funkcję członka rady nadzorczej (...) w latach 2011-2013 (odpis pełny KRS – k. 18-20v). Utworzony został komitet wyborczy Kandydata na Prezydenta RP – B. K. (kopia uchwały (...) z 13 lutego 2015 r. – k. 13). Przy komitecie wyborczym działa honorowy komitet poparcia B. K. . Obecnie komitet liczy 207 członków. Wśród nich nie ma A. K.

(1). (k. 21, 32-36). Sąd dopuścił i oparł stan faktyczny na dowodach wskazanych przez wnioskodawcę, a znajdujących się w aktach sprawy: kopii uchwały (...) (k. 13), fragmencie stenogramu programu „ (...) ” z 26 marca 2015 r. (k. 14-17), odpisie pełnym KRS (...) w W. (k. 18-20v), oświadczeniu pełnomocnika wyborczego – S. R. (k. 21), liście członków honorowego komitetu poparcia opublikowanej na stronie internetowej dziennik.pl (k. 32-36), zeznaniach świadka J. K. , złożonego na rozprawie w dniu 30 marca 2015 roku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 111 ustawy – Kodeks wyborczy kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie: zakazu rozpowszechniania takich informacji; przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; nakazania sprostowania takich informacji; nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego, jeżeli rozpowszechniane materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe. Wnioskodawca jest kandydatem na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polski, więc jest legitymowany do złożenia wniosku w trybie art. 111 ustawy – Kodeks wyborczy. Do uwzględnienia wniosku konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. rozpowszechnienie informacji nieprawdziwej oraz dokonanie tego w formie materiałów wyborczych, w szczególności plakatów, ulotek i haseł, a także wypowiedzi lub inne form prowadzonej agitacji wyborczej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nastąpiło ziszczenie się obu przesłanek, przez co wniosek jest zasadny. Załączone do akt sprawy: oświadczenie pełnomocnika wyborczego (k. 21), lista członków honorowego komitetu (k. 32-36) oraz zeznania świadka J. K. potwierdzają nieprawdziwy charakter informacji, jakoby A. K.

(1)był członkiem honorowego komitetu poparcia kandydata na urząd Prezydenta RP B. K. . Odnosząc się do charakteru wypowiedzi uczestnika, Sąd z całą pewnością stwierdza, iż wypowiedź ta miała charakter agitacji wyborczej. I choć z literalnego brzmienia art. 109 § 1 k.w. agitację przypisywać należy wyłącznie komitetom wyborczym i reprezentującym ich osobom, to jednak utrwalone w orzecznictwie stanowisko uzasadnia przyjęcie odmiennego punktu widzenia. Tak na przykład Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 7 września 2013 roku, sygn. akt I ACz 775/13 określił, iż wypowiedzi lub inne formy agitacji wyborczej mogą pochodzić od kogokolwiek, niekoniecznie od komitetu wyborczego byle tylko dały się zakwalifikować jako agitacja wyborcza. Podobnie jak w stanie faktycznym przytaczanej powyżej sprawy, w sprawie niniejszej mamy do czynienia z tzw. kampanią negatywną, mającą na celu zdyskredytowanie wnioskodawcy w oczach wyborcy poprzez wywołanie negatywnych skojarzeń z sytuacją Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. i z osobami związanymi z ww. podmiotem. W piśmiennictwie nie budzi zastrzeżeń pogląd, że tzw. kampania negatywna zaliczana jest do form agitacji politycznej (por. A. Sokala, B. Michalak, P. Oziębło, Leksykon prawa wyborczego i referendalnego oraz systemów wyborczych, Wolters Kluwer 2013). Emisja programu miała miejsce w trakcie kampanii wyborczej, a jak wynika z powyższej argumentacji, wypowiedź uczestnika miała ewidentnie charakter negatywnej agitacji wyborczej. Sąd nie przyjął argumentu pełnomocnika uczestnika, iż wypowiedź uczestnika dotyczyła urzędującego Prezydenta RP, a nie kandydata na urząd Prezydenta RP, ze względu na tożsamość podmiotów. Wnioskodawca jest zarazem urzędującym prezydentem, jak również kandydatem na ten urząd w kolejnej kadencji. Nie sposób więc rozgraniczyć tych sfer, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż powszechną praktyką w kampanii wyborczej jest odnoszenie się do dotychczasowej działalności kandydata na danym stanowisku. Nie sposób także przyjąć argumentu uczestnika dotyczącego charakteru i formy wypowiedzi w programie. Pełnomocnik uczestnika podnosi, iż uczestnik jedynie sformułował pytanie nt. członkostwa p. A. K.

(2)w honorowym komitecie poparcia. W ocenie Sądu sposób sformułowania tego „pytania”, podobnie jak i udzielenie natychmiast odpowiedzi w postaci własnego sądu słowami: „ według mojej wiedzy jest ” stanowiło rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje także przytaczany przez uczestnika odbiór społeczny zaistniałego sporu lub też motywacja uczestnika w prezentacji lub też insynuowaniu treści wyrażonych przez uczestnika. Przyjmuje się bowiem, iż procedura wynikająca z art. 111 k.w. ma na celu wyłącznie ochronę przed rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji. Podkreślić należy, iż art. 111 k.w. ma na celu podniesienie kultury politycznej, zapobieganie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji w kampanii wyborczej, a przede wszystkim zdyscyplinowanie uczestników tej kampanii tak, aby czuli się odpowiedzialni za wypowiadane słowa. W tym miejscu należy podnieść, iż ratio legis ustawy zmierza do niezwłocznego wyeliminowania z obrotu nieprawdziwych informacji– co uzasadnia tak krótkie terminy procesowe. Fakt motywacji, dobrej czy złej wiary przy ich przedstawianiu nie jest przedmiotem badania w tym konkretnym trybie. Sąd ma na uwadze, że wypowiedziane przez uczestnika mogły wpłynąć na sferę motywacyjną potencjalnego wyborcy, co mogło nastąpić przy pomocy różnych działań i zachowań, w tym nie tylko w sposób jawnie ukierunkowany, ale również w sposób pośredni, nieoczywisty (por. SA w W. , postanowienie z 7 maja 2014 roku, sygn. akt VI ACz 2886/14). Sąd nie badał prawdziwości wypowiedzi uczestnika w w zakresie dotyczącym osoby A. K.

(1)i jego członkostwa w zarządzie lub władzach (...) w W. . Wnioskodawca nie jest legitymowany do wnoszenia w trybie art. 111 k.w. o sprostowanie powyższej informacji. Sąd ustalił, iż A. K.

(1)nie jest członkiem honorowego komitetu poparcia B. K. na urząd Prezydenta RP, wobec czego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, jaką funkcję pełnił lub pełni A. K.

(1). Sąd ma na uwadze kontekst tej wypowiedzi, jednak zakres ochrony, jaki statuuje art. 111 k.w. nie pozwala na rozstrzygnięcie w tej części. Z uwagi na zasadność wniosku Sąd postanowił zakazać uczestnikowi rozpowszechniania informacji nieprawdziwych oraz nakazał publikację sprostowania w formie przewidzianej w sentencji postanowienia, jak również nakazał zapłatę kwoty 10.000 zł na rzecz stowarzyszenia wskazanego we wniosku. Sąd uznał, iż charakter naruszenia uzasadnia zasądzenie powyższych środków, stosownie do rodzaju i rozmiaru naruszenia przepisu Kodeksu wyborczego, którego dopuścił się uczestnik. Sąd tym samym nie przychylił się do stanowiska wnioskodawcy, aby nakazać uczestnikowi publikację sprostowania przez wieczornym wydaniem Faktów w telewizji (...) . Wypowiedź padła w programie „ (...) ” i zdaniem Sądu zasadne jest opublikowanie sprostowania właśnie przed tym programem. Skala sprostowania winna odpowiadać skali rozpowszechniania. Sąd ferując orzeczenie miał świadomość wynikających z ustawy terminów określonych w art. 111 § 4 ustawy – Kodeks wybroczy, jednakże ze względu na dni emisji programu „ (...) ” – od poniedziałku do czwartku – orzekł o terminie publikacji sprostowania jak w sentencji postanowienia. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 111 § 3 ustawy – Kodeks wyborczy orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 6 ustawy – Kodeks wyborczy w zw. z art. 520 § 2 k.p.c.