Sad powszechny, I Ns 581/13

(1), A. G.

(2)i P. S. o rozgraniczenie nieruchomości postanawia: I. dokonać rozgraniczenia nieruchomości obejmującej działkę nr (...) - droga gminna wewnętrzna o powierzchni (...) ha, stanowiącej własność Gminy N. , dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. prowadzi księgę wieczystą nr (...) , oraz uczestników postępowania: - K. W. i D. W. - działki nr (...) o powierzchni (...) ha i nr (...) o powierzchni (...) ha dla których Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. prowadzi księgę wieczystą nr (...) , - P. S. - działka nr (...) o powierzchni (...) ha dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. prowadzi księgę wieczystą nr (...) , - A. G.

(2)- działka nr (...) o powierzchni (...) ha dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. prowadzi księgę wieczystą nr (...) , - A. G.

(1)i T. G. - działka nr (...) o powierzchni (...) ha dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. prowadzi księgę wieczystą nr (...) , położonych w B. Gmina N. i ustalić przebieg granicy tych działek w ten sposób, że: granicę między tymi działkami wyznaczyć według linii koloru czerwonego oznaczonej na mapie stanowiącej integralną część opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji Z. P. z dnia 4 października 2014 roku, znajdującej się na karcie 430 akt sprawy, łączącej punkty A, B, C, D, E, F, G, H, I, określające nowe punkty graniczne o współrzędnych: X Y (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) II. zasądzić od uczestników K. W. i D. W. na rzecz wnioskodawcy Gminy N. kwotę 2781,13 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I Ns 581/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 lipca 2012r Wójt Gminy N. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka ewidencyjna nr (...) w obrębie B. , stanowiącą własność Gminy N. ( KW nr (...) a nieruchomościami działką nr (...) (KW nr (...) ) obręb B. stanowiącą własność B. S. , działką nr (...) (KW nr (...) ) obręb B. , stanowiącą własność K. i D. W. , działką nr (...) (KW nr (...) ) obręb B. , stanowiącą własność A. i T. G.

(1), działką nr (...) ( KW nr (...) ) obręb B. , stanowiącą własność K. i D. W. i działką nr (...) (KW nr (...) ) obręb B. , stanowiącą własność A. G.

(2)i B. S. oraz przekazał sprawę z urzędu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kłodzku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w sprawie rozgraniczenia w/w nieruchomości zostało wszczęte na podstawie postanowienia Wójta Gminy N. z dnia 13 czerwca 2012r. Do czynności ustalenia przebiegu granic upoważniony został geodeta H. S.

(1)i w wyniku przeprowadzonego przez geodetę postępowania nie doszło do zawarcia ugody pomiędzy właścicielami nieruchomości .Geodeta dokonał tymczasowego utrwalenia punktów granicznych według ostatniego stanu spokojnego posiadania ,dokumentów wskazań stron , oznaczył je na szkicu granicznym oraz sporządził opinię , w której zaproponował przebieg granicy. Pismem z dnia 12.04.2013r Gmina N. przekazała Sądowi Rejonowemu w Kłodzku do rozpatrzenia sprawę sporu granicznego pomiędzy działką nr (...) a nieruchomościami – działkami nr(...) . W odpowiedzi na wniosek uczestnicy K. W. i D. W. wnieśli o oddalenie wniosku w całości dotyczącego rozgraniczenia ich działek nr (...) z nieistniejącą drogą gminną nr (...) podnosząc , że grunt o numerze (...) jest drogą wewnętrzną , wchodzi w skład działki uczestników nr (...) i stanowi ich własność. Pozostali uczestnicy nie kwestionowali ustalenia przebiegu granic dokonanego w toku postępowania przeprowadzonego przez geodetę H. S. , przyjmując granice ustalone na szkicu granicznym dołączonym do protokołu granicznego z 29 czerwca 2012r. W wyniku postępowania dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 czerwca 2012r Wójt Gminy N. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr (...) obręb B. , stanowiącą własność Gminy N. a nieruchomościami – działką nr (...) , stanowiącą własność B. S. , działką nr (...) , stanowiącą własność K. i D. W. , działką nr (...) , stanowiącą własność A. i T. G. , działką nr (...) stanowiącą własność K. i D. W. i działką nr (...) , stanowiącą własność A. G.

(2)i B. S. . Do przeprowadzenia czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic został upoważniony geodeta H. S. . W dniu 29 czerwca 2012r sporządzono protokół graniczny wraz z szkicem granicznym przebiegu granic. W dniu 6 lipca 2012r geodeta H. S. sporządziła opinię w sprawie rozgraniczenia nieruchomości – działki nr (...) położonej w obrębie B. . Zastrzeżenia do przebiegu granicy zgłosili D. i K. W. , nie przyjmując granic , oraz oznaczając na szkicu granicznym własny przebieg granicy. Decyzją z dnia 17 lipca 2012r Wójt Gminy N. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi , iż nie doszło do zawarcia ugody pomiędzy właścicielami nieruchomości i brak podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. /dowód : - dokumentacje , rozgraniczenie Gminy N. k1 – 62 w tym decyzja o umorzeniu postępowania k-2, postanowienie o wszczęciu postępowania k-10, protokół wznowienia znaków granicznych k-51, protokół graniczny k-57, szkic graniczny k-58 , opinia geodety H. S. k-60/ Uczestnicy A. i T. G.

(2)są współwłaścicielami nieruchomości , położonej w B. , obejmującej min. działkę nr (...) . Uczestnik A. G.

(2)jest właścicielem nieruchomości bez zabudowań położonej w B. , obejmującej działkę nr (...) . Uczestniczka P. S. jest właścicielem nieruchomości położonej w B. obejmującej nr (...) . Wnioskodawca Gmina N. jest właścicielem nieruchomości położonych w B. obejmującej min. działkę nr (...) , stanowiącą drogę gminną o powierzchni (...) ha. / dowód : - odpis księgi wieczystej nr (...) k-74, nr (...) k-77, nr (...) ,nr (...) k-79; - oświadczenie uczestnika B. S. k-223 verte / . Uczestniczy K. W. i D. W. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w B. obejmującej działki nr (...) . W przedmiotowej nieruchomości uczestnicy zamieszkują od 1990 roku zaś aktem notarialnym z dnia 16.04.1997r nabyli nieruchomość od S. i M. M. . W tym czasie pomiędzy działkami nr (...) przebiegała droga polna , ubita a później utwardzona , w miejscu w którym przebiega obecnie . Droga wykorzystywana była i jest do przechodu i przejazdu samochodów. / dowód: - odpis z księgi wieczystej nr (...) , - akt notarialny z 16.04.97r k-119, - przesłuchanie uczestnika K. W. k-369/ . Uczestnicy T. G. , A. G.

(1), A. G.

(2)i P. S. nie kwestionowali ustalenia przebiegu granic działki nr (...) w postępowaniu rozgraniczeniowym. / dowód : - protokół graniczny k-57, - opinia geodety H. S. k-60, - oświadczenie uczestników k-223 verte i k-252 verte / . Między działkami nr (...) uczestników K. i D. W. przebiegała wytyczona w terenie droga , w miejscu gdzie jest obecnie , następnie utwardzona przez wnioskodawcę. Droga wykorzystywana była do przechodu i przejazdu samochodów. /dowód: - zeznanie świadków K. G. k-332, T. G. k-333, M. M. k- 354 verte, S. G. k-354 verte, J. J. k-355, G. F. k-356, - przesłuchanie uczestnika A. G. k-370 i A. G. k-370 verte / . Ustalenie przebiegu granicy działki nr (...) – droga gminna wewnętrzna , stanowiąca własność Gminy N. , z nieruchomościami uczestników postępowania winno nastąpić w oparciu o stan prawny zaś granicę prawną w/w działki stanowi linia koloru czerwonego , oznaczona na mapie stanowiącej integralną część opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji Z. P. , łącząca punkty graniczne A,B,C,D,E,F,G,H,I o współrzędnych oznaczonych w opinii. /dowód : - opinia biegłego sądowego z zakresu geodezji Z. P. z X 2014r k-420, - opinia uzupełniająca biegłego k-590 /. W tym stanie rzeczy Sąd zważył , co następuje: Zgodnie z przepisem art. 153 kc jeżeli granice gruntów stały się sporne , a stanu prawnego nie można stwierdzić , ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania a gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić Sąd ustala granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności . Zatem , w postępowaniu sądowym rozgraniczenie następuje na podstawie jednego z w/w kryteriów z przepisu art.153 kc a są to stan prawny , ostatni spokojny stan posiadania oraz wszelkie okoliczności . Kryteria te mają zastosowanie w kolejności co oznacza , że następne kryterium bierze się pod uwagę dopiero wówczas , gdy poprzednie nie dało dostatecznych podstaw do rozgraniczenia zaś kryteria te wyłączają się wzajemnie. Przez rozgraniczenie rozumie się określenie , jak na gruncie przebiega linia graniczna i jak mogą , być rozmieszczone punkty graniczne umożliwiające wytyczenie tej linii zaś przedmiotem roszczenia o rozgraniczenie są granice w terenie czyli na gruncie a nie na mapie. Niedopuszczalne jest również dokonanie rozgraniczenia w oparciu o względy celowości a z pominięciem stanu prawnego przedmiotu rozgraniczenia ( vide: postanowienie SN z 22.04.1974r III CRN 41/74). W pierwszym rzędzie postępowanie rozgraniczeniowe prowadzi się w trybie administracyjnym według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989r – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity : Dz. U. 2005r

1. 2027 ze zm. ) oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.04.1999r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości ( Dz. U.
2. 453). Dopiero w razie braku zawarcia ugody pomiędzy właścicielami nieruchomości i braku decyzji organ administracyjny przekazuje sprawę do Sądu - jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie , gdyż uczestnik K. W. zakwestionował przebieg granicy działek. Zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy pozwolił na ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działką nr (...) a działkami uczestników postępowania nr (...) w oparciu o pierwsze kryterium tj. stan prawny nieruchomości. Ocena tego stanu prawnego jak i dokonanie rozgraniczenia poprzez stworzenie nowego stanu prawnego przebiegu spornej granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości wymagało wiadomości specjalnych z zakresu geodezji a co za tym idzie , na podstawie art. 278§1 kpc należało dopuścić dowód z opinii biegłego geodety . Sąd w całej rozciągłości podzielił stanowisko biegłego sądowego z zakresu geodezji Z. P. wyrażone w opinii z dnia 4 października 2014r zarówno co do przyjętego za podstawę ustalenia przebiegu granicy kryterium rozgraniczenia jak i co do sposobu wytyczenia w terenie tej granicy . Biegły szczegółowo uzasadnił na jakich dokumentach oparł swoje wnioski , wyjaśnił charakter poszczególnych dokumentów i map geodezyjnych oraz ich walor i moc wiążącą w postępowaniu rozgraniczeniowym , opierając się nie tylko na wymienionych w opinii dokumentach ale również na zdjęciach lotniczych i własnych pomiarach w terenie . Opinia biegłego , zdaniem Sądu jest wnikliwa , rzeczowa , odwołująca się do zgromadzonej dokumentacji w tym geodezyjnej , sporządzona w sposób fachowy i rzetelny . Sąd dokonując ustaleń w oparciu o opinię biegłego Z. P. nie znalazł żadnych podstaw by zdezawuować jej rzetelność i prawidłowość zaś podkreślić należy , iż biegły bardzo szczegółowo przeanalizował posiadane i istotne dla ustaleń dokumenty , dokonał szczegółowych oględzin nieruchomości, oznaczył i opisał wszystkie istotne istniejące w terenie znaki. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego stan prawny w rozumieniu art. 153 kc , który jest podstawą ustalenia spornej granicy , kształtują wszystkie zdarzenia prawne takie jak czynności prawne , decyzje administracyjne , orzeczenia sądowe , itp. Zgodne zaś ze wskazanym wyżej rozporządzeniem z dnia 14.04.1999r w sprawie rozgraniczenia nieruchomości podstawę ustalenia przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości oraz określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości (§3) . Do dokumentów stwierdzających stan prawny nieruchomości zaliczyć należy odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów , wypisy aktów notarialnych , prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe oraz ostateczne decyzje administracyjne (§4), natomiast dokumentami stanowiącymi podstawę ustalenia granic nieruchomości , określające położenie punktów granicznych są dokumenty geodezyjne takie jak szkice graniczne, protokoły graniczne , akty ugody , szkice wyznaczenia granic działek oraz inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe, pozwalające na ustalenie przebiegu granic (§5). Z akt sprawy wynika , że biegły oparł się na dokumentach znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym , które spełniały wszystkie wymogi określone w/w rozporządzeniem z dnia 14.04.1999r i w tej sytuacji należało przyjąć , co wskazano wyżej, iż granice pomiędzy działką wnioskodawcy o numerze (...) a pozostałymi działkami uczestników o numerach (...) należało ustalić , w świetle treści art. 153 kc , na podstawie pierwszego kryterium a mianowicie stanu prawnego , któremu ustawodawca przypisał znaczenie decydujące przy rozgraniczeniu nieruchomości. Prawidłowości i rzetelności opinii biegłego nie podważyli uczestnicy K. i D. W. , który jedynie opierają się na własnym subiektywnym przekonaniu co do przebiegu spornej granicy , wbrew dokumentom – w tym treści księgi wieczystej nr (...) –kwestionując istnienie działki nr (...) oraz by jej właścicielem była Gmina N. zaś biegły Z. P. w opinii uzupełniającej (k-590 akt sprawy) szczegółowo ustosunkował się do zarzutów uczestnika K. W. i stanowisko biegłego w tym zakresie Sąd w pełni podziela. Sąd pominął wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym K. i D. W. z dnia 20.03.2015r (k-647 akt )jako spóźnione i zgłoszone po upływie terminu oznaczonego uczestnikom w postanowieniu z dnia 7.10.2013r (k-253 akt) a nadto wskazać należy iż wnioski te w żaden sposób nie mogły podważyć wiarygodności i rzetelności opinii biegłego sądowego oraz były bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowego ustalenia granic nieruchomości wskazanych we wniosku. Mając powyższe na uwadze , Sąd dokonał rozgraniczenia według aktualnego stanu prawnego ustalając przebieg granicy pomiędzy działkami stron według linii koloru czerwonego , oznaczonej w opinii biegłego sądowego Z. P. (k-430 akt), łączącej punkty A,B,C,D,E,F,G,H,I o wskazanych tam współrzędnych. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 520§3 kpc który stanowi , że jeśli interesy uczestników są sprzeczne , Sąd może nałożyć na uczestnika , którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone , obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Niewątpliwie , postępowanie w niniejszej sprawie wykazało jednoznacznie , iż interesy uczestników W. i wnioskodawcy były sprzeczne a skoro zarzuty i twierdzenia uczestników W. co do przebiegu spornej granicy były chybione i nie znalazły oparcia w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym , zaś ich wnioski zostały oddalone , zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 520§3 kpc tym bardziej , że rozstrzygnięcie w przedmiocie przebiegu granicy odpowiada granicom okazanym uczestnikom w toku administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego . Na koszty zasądzone na rzecz wnioskodawcy w wysokości 2781,13 zł składa się kwota 200 zł – opłata sądowa od wniosku , 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa , 2204,13 zł koszty biegłego i 360 zł kosztów zastępstwa - zgodne z §7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. nr 163 poz. 1349 ze zm.). W tym stanie rzeczy , mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego , postanowiono jak w sentencji.