Sad powszechny, X GC 463/12

(1)i L. T. solidarnie kwoty 82.774,66 zł, z ustawowymi odsetkami od kwoty 78.179,66 zł od 16 stycznia 2008 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 4.595 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a nadto zasądzenia od ww. pozwanych solidar­nie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wywiedziono odpowiedzialność pozwanych z art. 299 k.s.h. , jako kolejnych członków zarządu (...) Spółki z o.o. w K. , wskazując, iż egzeku­cja prowa­dzona przez powódkę przeciwko tej spółce okazała się bezskuteczna. W związku z powyż­szym, na kwotę żądania pozwu składa się należność główna zasądzona uprzednio od spółki (...) w wysokości 78.179,66 zł, odsetki ustawowe za okres od 16.01.2008 r. oraz kwota 4.595 zł poniesionych przez powódkę kosztów postępowania przeciwko spółce (...) (pozew k. 4-11). Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i postanowieniem z 24 maja 2012 r. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi jako miejscowo i rzeczowo właściwemu (wydruk postanowienia k. 13). W odpowiedzi na pozew pozwany A. K.

(1)wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia pozwu. Pozwany podniósł, iż preze­sem zarządu spółki (...) był w okresie od 14 do 29 września 2007 r., zgadzając się objąć tę funkcję na skutek informacji powziętej od udziałowców spółki o dobrej kondycji finansowej spółki. Po stwierdzeniu, że faktyczna sytuacja finansowa spółki (...) nie odpowiada udzielonym mu informacjom, zrezygnował z członkostwa w zarządzie tej spółki (odpowiedź na pozew k. 75-78). Pozwany L. T. nie złożył w sprawie żadnego oświadczenia ustnie ani na piśmie, a nadto pomimo wezwania nie stawił się na żaden termin rozprawy i nie usprawiedli­wił swojego niestawiennictwa. Pismem złożonym na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. strona powodowa wniosła o dopozwanie K. S.

(1), podnosząc, iż była ona członkiem zarządu spółki (...) od dnia 26 września 2007 r. Postanowieniem z 6 listopada 2013 roku Sąd wezwał K. S.

(1)do udziału w sprawie w charakterze pozwanej, na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. (pismo strony powodowej k. 123-124, postanowienie w protokole rozprawy k. 125-126). Pismem złożonym 8 listopada 2013 r. pozwany A. K.

(1)wniósł o zasą­dzenie na jego rzecz kosztów stawiennictwa na rozprawę w wysokości 250,74 zł; wniosek ten jako przedwczesny został oddalony postanowieniem z 13.11.2013 r., z uwagi na treść art.108 § 1 zd. 1 k.p.c. (wniosek pozwanego k. 128, postanowienie k. 131). W odpowiedzi na pozew, dopozwana K. S.

(1)wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów procesu. Pozwana przyznała, że została powo­łana na członka zarządu spółki (...) , jednakże podniosła, iż sąd rejestrowy oddalił wniosek o wpisanie jej w KRS jako członka zarządu tejże spółki, przez co – zdaniem pozwa­nej – jej powołanie na członka zarządu „było nieważne i bezskuteczne, a zatem nie mogła ona działać w imieniu i na rzecz Spółki, nie miała dostępu do jej kont itd.” (odpowiedź na pozew k. 166) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W sierpniu 2007 roku powodowa P. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzial­nością w W. zawarła z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w K. umowę dostawy opon, na podstawie której wystawiła stosowne faktury VAT - jedną z dnia 2 sierpnia 2007 r. i dwie z 7 sierpnia 2007 r., których terminy płatności upływały odpowiednio z dniem 15 września 2007 r., 25 sierpnia 2007 r. i 15 września 2007 r. (dowód: poświadczone kopie faktur VAT k. 20-22). W okresie, w którym powstały ww. zobowiązania spółki (...) , prezesem zarządu tej spółki był pozwany L. T. . Natomiast uchwałą nadzwyczajnego zgroma­dzenia (...) spółki (...) z dnia 5 września 2007 r. prezesem zarządu tej spółki został pozwany A. K.

(1); zarejestrowany w KRS jako prezes tejże spółki od 12.09.2007 r. (dowód: kopia protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki (...) k. 79-80, poświadczona kopia wydruku odpisu pełnego z KRS spółki (...) k. 39-43, przesłuchanie pozwanego A. K. k. 211-213). Uchwałą podjętą przez nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki (...) w dniu 26 września 2007 roku A. K.

(1)został odwołany z zarządu tej spółki, zaś na prezesa zarządu spółki powołano pozwaną K. S.

(1). Zmiany tej jednak nie zare­jestrowano w KRS (dowód: kopia protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki (...) k. 81-82, przesłuchanie pozwanego A. K. k. 211-213). Z uwagi na to, że (...) Spółka z o.o. w K. nie zapłaciła za dostarczone jej towary, zgodnie z opisanymi wyżej fakturami VAT, w dniu 8 lutego 2008 r. powodowa spółka wniosła przeciwko spółce (...) pozew w postępowaniu nakazowym, domagając się zapłaty opisanych w tych fakturach należności. W dniu 15 lutego 2008 r. w postępowaniu tym został wydany przeciwko spółce (...) nakaz zapłaty, następnie zaopatrzony w klauzulę wykonalności w dniu 26 marca 2008 r. W treści owego nakazu zapłaty zasądzono na rzecz powodowego wierzyciela kwotę 78.179,66 zł z ustawowymi odsetkami od 16 stycz­nia 2008 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w kwocie 4.595 zł (dowód: poświadczona kopia odpisu nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności k. 23). Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, na wniosek powódki, przeciwko dłużnej spółce (...) wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, które postanowieniem z 18 lutego 2009 r. zostało umorzone przez komornika na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. , wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (dowód: poświadczona kopia postanowienia komornika k. 24). Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, powódka złożyła do Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki (...) , który został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 15 marca 2011 r., z uwagi na brak środ­ków w majątku dłużnika na pokrycie kosztów postępowania (dowód: poświadczona kopia wniosku o ogłoszenie upadłości k. 25-27, poświadczona kopia postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości k. 29). Pismami z 13 stycznia 2012 r. pozwani A. K.

(1)i L. T. zostali wezwani przez pełnomocnika powódki do zapłaty kwoty 75.403,66 zł, wraz z ustawowymi odsetkami, z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki (...) wynikającej z art. 299 k.s.h. (dowód: poświadczone kopie wezwań do zapłaty k. 30-31 i 33-34, poświadczone kopie dowodów doręczenia pism k. 32 i 35). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z kopii dokumentów oraz przesłuchania pozwanego A. K. . Sąd nie przeprowadził wnio­skowanego przez pozwaną K. S. dowodu z akt rejestrowych spółki (...) , albowiem pozwana nie przedstawiła Sądowi odpisów żadnych dokumentów zawartych w tychże aktach (pomimo takiej możliwości wynikającej z art. 8 i art. 10 ust. 6 ustawy z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym [tekst jedn. – Dz. U. z 2013 r., poz. 1203]), natomiast przeprowadzenie z nich dowodu poprzez ich załączenie do akt sprawy przez Sąd i zapoznanie się z ich treścią było niemożliwe z uwagi na uregulowanie zawarte w § 153 ust. 2 rozporzą­dzenia Ministra Sprawiedliwości z 23.02.2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszech­nych (tekst jedn. - Dz. U. z 2014 r., poz. 259), zgodnie z którym akta rejestrowe są przecho­wywane we właściwym sądzie rejestrowym i nie mogą być wynoszone poza miejsce ich przechowywania. Sąd ograniczył przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron do przesłuchania pozwanego A. K. , pomijając m.in. dowód z przesłuchania pozwanej K. S. na podstawie art. 302 § 1 k.p.c. , albowiem pozwana nie stawiła się na rozprawie i nie uspra­wiedliwiła swojego niestawiennictwa, gdyż złożyła jedynie kopię zaświadczenia lekarskiego nie spełniającego wymogów art. 214 1 § 1 k.p.c. , tj. nie wystawione przez lekarza sądowego (por. kopia zaświadczenia karta 270 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 299 § 1 i 2 k.s.h. , jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okazała się bezskuteczna, członkowie zarządu takiej spółki odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Członek zarządu może się uwolnić od tej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowa­nie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postę­powania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgło­szenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzy­ciel nie poniósł szkody. Powodowa spółka udowodniła wszystkie wynikające z przytoczonego przepisu prawa przesłanki odpowiedzialności pozwanych, których ciężar dowodu spoczywał na stronie powodowej. Powódka wykazała niezakwestionowaną kopią dokumentu urzędowego w postaci postanowienia komornika z 18.02.2009 r. o umorzeniu egzekucji, że prowadzona przez nią przeciwko (...) Spółce z o.o. w K. egzekucja okazała się bezsku­teczna. Powódka wykazała także, stosownymi wpisami w KRS ww. spółki, że członkami zarządu spółki w okresie, w jakim wymagalne stały się wierzytelności powódki wobec tejże spółki, byli pozwani – kolejno L. T. i A. K.

(1). Ponadto materiał dowo­dowy zgromadzony w sprawie dał w ocenie Sądu podstawę do ustale­nia, że w dniu 26 września 2007 r. funkcję członka zarządu spółki (...) objęła pozwana K. S.

(1), aczkolwiek okoliczność ta nie została ujawniona w KRS owej spółki. Zważyć jednak należy, iż przepis art. 17 ust. 1 cyt. ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym ustanawia domniemanie prawne, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemanie to nie jest jednak bezwzględne i może być obalone w postępowaniu dowodowym. Tak też stało się w niniejszej sprawie, gdyż przedstawione zostały dowody z dokumentów stwierdzających odwołanie pozwanego A. K. z funkcji członka zarządu spółki w dniu 26.09.2007 r. i powołanie na jego miejsce w tym dniu pozwanej K. S. . Jednocześnie pozwana, kwe­stionując skuteczność powołania jej do zarządu spółki, nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie tej spornej w sprawie okoliczności, przez co nie sposób było dokonać ustaleń odmiennych, niż wynikające ze złożonych przez A. K. kopii dokumentów, których zgodności z oryginałami żadna ze stron nie kwestionowała. Powództwo skierowane przeciwko pozwanemu A. K.

(1)podle­gało oddaleniu z uwagi na skutecznie podniesiony przez niego zarzut przedawnienia. W orzecznictwie i literaturze prawniczej przeważa pogląd o deliktowym charakterze odpowiedzialności z art. 299 § 1 k.s.h. Wobec tego, do roszczenia opartego na dyspozycji ww. przepisu należy stosować art. 442 1 § 1 k.c. , zgodnie z którym roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Odszkodowawczy charakter roszczenia przysługującego wobec członka zarządu przesądza, że roszczenie to jest odrębnym od tego, które jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądowym. O ile bowiem takie orzeczenie sądowe stwierdza zobowiązanie spółki z o.o., o tyle w procesie prowadzonym w oparciu o art. 299 § 1 k.s.h. chodzi o zobowiązanie członka zarządu, zaś istnienie zobowiązania spółki jest jedynie przesłanką tej odpowiedzial­ności. Zauważyć jednak należy, iż niezgłoszenie przez zobowiązanych członków zarządu wniosku o upadłość zadłużonej spółki w czasie właściwym w rozumieniu art. 299 § 2 k.s.h. może być niekiedy kwalifikowane jako występek określony w art. 586 k.s.h. lub w art. 301 § 3 k.k. Taka kwalifikacja czynu członka zarządu otwiera zaś drogę do zastosowania wobec roszczenia z art. 299 § 1 k.s.h. 20-letniego terminu przedawnienia ( art. 442 1 § 2 k.c ). Jednakże ciężar udowodnienia, iż zachowanie pozwanego A. K.

(1)wyczerpywało znamiona wskazanych przestępstw, spoczywał na stronie powodowej ( art. 6 k.c. ), przy czym chodzi tu nie tylko o znamiona strony przedmiotowej czynu, ale również strony podmiotowej, przede wszystkim zaś winę umyślną sprawcy czynu. Owej winy umyśl­nej w działaniu pozwanego strona powodowa nie wykazała, przez co w materiale dowodo­wym zgromadzonym w sprawie brak jest podstaw do formułowania ustaleń, iż pozwany dopuścił się występku skutkującego dłuższym terminem przedawnienia roszczenia opartego na art. 299 § 1 k.s.h. Bieg przedawnienia przeciwko członkowi zarządu rozpoczyna się od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się o bezskuteczności egzekucji, co najczęściej będzie miało miejsce wraz z doręczeniem postanowienia o umorzeniu z tego względu postępowania egzekucyj­nego. Zakładając bowiem powszechną znajomość wpisów do KRS, z chwilą dowiedzenia się o bezskuteczności egzekucji dłużnikowi jest znana również osoba zobowiązana do naprawie­nia szkody – pozwany był bowiem wpisany do KRS jako członek zarządu spółki (...) . W rozpoznanej sprawie, umorzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce (...) nastąpiło postanowieniem komornika z 18 lutego 2009 r., zaś pozew przeciwko pozwa­nemu został złożony 30 marca 2012 r. – a zatem po upływie 3-letniego terminu przedawnie­nia roszczenia określonego w pozwie. Strona powodowa nie wykazała ponadto żadnych okoliczności skutkujących przerwaniem czy zawieszeniem terminu przedawnienia. Jak stanowi art. 117 § 2 k.c. , po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Ponieważ pozwany A. K. skorzystał z zarzutu przedawnienia, skierowane przeciwko niemu, przedawnione roszczenie nie może podlegać zasądzeniu przez sąd, skutkiem czego powództwo przeciwko temu pozwanemu zostało oddalone. Pozostali pozwani nie wykazali żadnej z okoliczności uwalniającej ich od odpowie­dzialności z art. 299 § 1 k.s.h. , zawartych w § 2 tego przepisu. Zarzut pozwanej K. S. , iż w istocie nie była członkiem zarządu spółki (...) w okresie powstania oraz wymagalno­ści zobowiązania owej spółki wobec powódki, nie został poparty żadnymi dowodami i pozo­stał gołosłowny. W zakresie odsetek od należności głównej zważyć należy, iż pozwani odpowiadają za zobowiązania spółki wraz z należnościami ubocznymi, zatem o zakresie ich zobowiązania decyduje zakres zobowiązania spółki. Stąd też kwota 78.179,66 zł z tytułu zobowiązania spółki (...) , zasądzona od tejże spółki wraz z odsetkami od dnia 16.01.2008 r., obciąża pozostałych pozwanych wraz z odsetkami należnymi od spółki (...) . Natomiast przysługująca stronie powodowej wierzytelność z tytułu kosztów procesu przeciwko spółce (...) , w kwocie 4.595 zł, nie została zasądzona od spółki (...) wraz z odsetkami, zatem należą się one powódce od dnia wymagalności owego roszczenia wobec członków zarządu spółki (...) , tj. od dnia następnego po wezwaniu ich do zapłaty tej należności. Ponieważ pozwana K. S.

(1)dowiedziała się o skierowanym przeciwko niej żądaniu zapłaty w chwili doręczenia jej odpisu pozwu wraz z postanowieniem o dopozwaniu niniej­szej sprawie, zatem żądanie odsetek od kwoty 4.595 zł w stosunku do niej musiało zostać ograniczone do okresu od dnia następnego, tj. od dnia 19 marca 2014 r., od której to daty pozwana popadła w opóź­nienie z zapłatą należności pieniężnej. Podobnie w przypadku pozwanego L. T. , odsetki za opóźnienie w zakresie kwoty 4.595 zł zostały ograni­czone do dnia następnego po doręczeniu mu odpisu pozwu z żądaniem zapłaty m.in. tej kwoty. Zauważyć bowiem należy, iż wcześniejsze wezwanie do zapłaty, skierowane do tego pozwanego, nie obejmowało żąda­nia zapłaty kosztów postępowania w sprawie przeciwko spółce (...) . Podstawę prawną żądania odsetek ustawowych za opóźnienie stanowi zaś przepis art. 481 § 1 i 2 k.c. O kosztach procesu w stosunku do pozwanego A. K.

(1)orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. , zasądzając je od strony powodowej, która w stosunku do tego pozwanego przegrała proces. Na koszty poniesione przez pozwanego złożyły się wnio­skowane przez niego koszty dojazdu do sądu w kwocie 250,74 zł. O kosztach procesu w stosunku do pozostałych pozwanych orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. , albowiem strona powodowa w stosunku do nich uległa jedynie co do nieznacznej części swojego żądania. Na koszty poniesione przez stronę powodową złożyła się opłata od pozwu w wysokości 1035 zł, opłata za czynności radcy prawnego 3600 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. ZARZĄDZENIE doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi strony powodowej oraz pozwanemu A. K.