zgodnie z którym powództwo w sprawach o uznanie wzorca umowy za niedozwolone może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem. Podniesiono , że uzasadnieniu wyroku z dnia 3 lutego 2006 r., I CK 297/05 (Biuletyn Sądu Najwyższego 2006, nr 5, s. 12) wskazano na warunkowe sformułowanie art.
, który legitymację czynną do wytoczenia powództwa w tym postępowaniu. przyznaje w pierwszej kolejności "każdemu, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się pozwem". Podniesiono , że brzmienie tego przepisu wskazuje na nieograniczony a priori krąg podmiotów czynnie legitymowanych, a zarazem na publiczny charakter skargi w sprawach abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego. Przyjęto, iż w przepisie tym chodzi o "każdego konsumenta", a nie o wszystkie podmioty. Podzielono stanowisko doktryny, uznające, że podstawy legitymacji procesowej należy szukać w przepisach prawa materialnego, a nie procesowego, co oznacza konieczność interpretacji przepisu art.
w połączeniu z treścią art. 385 1 § 1 k.c. Podzielono konstatację pozwanego, że przedmiotowy wzorzec umowy stosowany jest wyłącznie w stosunkach z przedsiębiorcami. Treść § 1 ust. 1 regulaminu wyraźnie bowiem wskazuje, że „Pożyczkobiorcami na podstawie regulaminu mogą być jedynie przedsiębiorcy spełniający kryteria mikro przedsiębiorstwa, małego przedsiębiorstwa lub średniego przedsiębiorstwa (…)” Podkreślono , że nie sposób przyjąć aby jakikolwiek konsument mógłby zawrzeć z pozwanym umowę zawierającą kwestionowane postanowienia , a tym samym kontrola postanowień „Regulaminu udzielania pożyczek z dnia 28.03.2012 r.” jest wyłączona. Wskazując na powyższe okoliczności nie dopatrzono się w niniejszej sprawie istnienia prawa podmiotowego, któremu należało udzielić ochrony prawnej. Było to jednoznaczne z uznaniem braku legitymacji czynnej po stronie O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub tez o orzeczenie co do istoty sprawy i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Wyrokowi zarzucono niewłaściwe zastosowanie art.
k.p.c. w związku z art.58 k.c. , art.384 k.c. i art.385 2 k.c. poprzez błędne uznanie braku legitymacji czynnej po stronie powoda oraz brak zastosowania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 września 2006r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pożyczek ze środków wsparcia udzielanego przez (...) ( Dz.U. z 2006r.Nr 167 poz.1184). Sąd Apelacyjny ustalił i zważył , co następuje. Apelacja powoda nie jest zasadna i dlatego nie mogła odnieść skutku. Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za podstawę dla własnych rozważań. Trafne są w szczególności ustalenia Sądu pierwszej instancji, że z postanowień Regulaminu udzielania pożyczek wynika, iż pożyczkobiorcą może być tylko i wyłącznie osoba, która prowadzi działalność gospodarczą. Treść § 1 ust. 1 Regulaminu wyraźnie bowiem wskazuje, że „Pożyczkobiorcami na podstawie regulaminu mogą być jedynie przedsiębiorcy spełniający kryteria mikro przedsiębiorstwa, małego przedsiębiorstwa lub średniego przedsiębiorstwa (…)” Podkreślić należy , że przepisy art. 385 1 –385 3 k.c. wprowadzają zakaz stosowania niedozwolonych postanowień umownych (klauzul niedozwolonych) w obrocie konsumenckim, który sankcjonowany jest brakiem mocy wiążącej tych klauzul. Przepisy te określają materialnoprawne reguły ochrony konsumentów przed niedozwolonymi postanowieniami umownymi, które zwłaszcza znajdują zastosowanie w ramach sądowej kontroli wzorców umownych (incydentalnej, podczas rozpoznawania sprawy dotyczącej konkretnego stosunku obligacyjnego, ale także kontroli abstrakcyjnej, art. 479 36 –479 45 k.p.c. , niezależnej od istnienia zobowiązania) oraz stosowania przepisów zakazujących praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (por. zwłaszcza art. 24 i n . oraz art. 100 i n . u.o. k.k. ). Regulacje te znajdują zastosowanie do umów obligacyjnych zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami, z użyciem lub bez użycia wzorców, ale także do klauzul wzorców umownych używanych przy zawieraniu umów (por. wyrok SN z dnia 9 października 2003 r., V CK 277/02, OSNC 2004, nr 11, poz. 184 oraz z dnia 7 grudnia 2006 r., III CSK 266/06). Zawarta w art. 22 1 k.c. definicja konsumenta łączy kryterium podmiotowe i przedmiotowe, wskazując, że za konsumenta może być uważna tylko osoba fizyczna znajdująca się w sytuacji prawnej, polegającej na dokonywaniu czynności cywilnoprawnej, mającej wywołać skutek prawny w jej relacji z przedsiębiorcą, a ta czynność nie może być bezpośrednio związana z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą lub zawodową. Funkcjonalna w istocie definicja konsumenta przyjmuje jako punkt wyjścia pełnioną w danej chwili oraz sytuacji rolę ekonomiczną osoby fizycznej (która to osoba może następnie w innej już sytuacji pełnić rolę przedsiębiorcy). Definicja konsumenta dająca się wyinterpretować z art. 22 1 k.c. zawiera cztery elementy. Po pierwsze, konsumentem może być tylko osoba fizyczna, po drugie, musi ona dokonywać czynności prawnej, po trzecie, czynność ta pozostaje w określonej relacji z rolą społeczną tej osoby, a po czwarte, adresatem oświadczenia woli jest przedsiębiorca. Zróżnicowanie sytuacji prawnej dwóch specjalnych kategorii podmiotów obrotu cywilnoprawnego, a mianowicie konsumentów i przedsiębiorców, tylko z formalnoprawnego punktu widzenia nie jest zgodne z metodą cywilnoprawną, która stawia na pierwszym miejscu właśnie równorzędną pozycję uczestników tego obrotu. W istocie jednak znacznie silniejsza pozycja ekonomiczna oraz społeczna i organizacyjna przedsiębiorcy wymaga zapewnienia konsumentowi równorzędności materialnej, rzeczywistej, dającej mu niezbędne "wyprzedzenie" ( handicap ) w relacjach z przedsiębiorcą. Konieczność takiej regulacji wynika bezpośrednio z art. 76 Konstytucji RP , nakładającego na władze publiczne obowiązek ochrony konsumentów, m.in. przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Wbrew zarzutom strony skarżącej powództwo, o którym mowa w art. 479
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.