Sygn. akt I C 2485/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska Protokolant: Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. przeciwko (...) Organizacji (...) przy (...) S.A. z siedzibą w Ś. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. na rzecz strony pozwanej (...) Organizacji (...) przy (...) S.A. z siedzibą w Ś. kwotę 1.217 (jeden tysiąc dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 2485/14 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. w dniu 24 lutego 2014 r. wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko (...) Organizacji (...) przy (...) S.A. z siedzibą w Ś. o zasądzenie kwoty 5099,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie od strony pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych. Na uzasadnienie strona powodowa podała, że strona pozwana zawarła z (...) Sp. z o.o. umowę w dniu 5.06.2012 r. (...) Sp. z o.o. spełniła swoje świadczenie, do którego zobowiązała się na podstawie zawartej umowy, natomiast strona pozwana nie spełniła swojego świadczenia. Na mocy umowy cesji strona powodowa nabyła wierzytelność przysługującą (...) Sp. z o.o. wobec strony pozwanej. Na dochodzoną pozwem kwotę składają się: - kwota 392,27 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 4.08.2012 r., - kwota odsetek ustawowych 12.05 zł wynikająca z opóźnienia w zapłacie faktury, - kwota 393,09 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 4.09.2012 r., - kwota odsetek ustawowych 12,18 zł wynikająca z opóźnienia w zapłacie faktury, - kwota 388,95 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 4.10.2012 r., - kwota odsetek ustawowych 12,18 zł wynikająca z opóźnienia w zapłacie faktury, - kwota 9,47 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 4.10.2012 r., - kwota 3759,76 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 6.12.2012 r., - kwota odsetek ustawowych 119,93 zł wynikająca z opóźnienia w zapłacie faktury. Strona pozwana pomimo wezwania do dobrowolnej spłaty, nie uregulowała zadłużenia. Sąd Rejonowy w Lublinie w dniu 28.03.2014 r. wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, na mocy którego nakazał stronie pozwanej zapłatę całej dochodzonej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu. Strona pozwana wniosła skutecznie sprzeciw od nakazu zapłaty, w związku z czym nakaz zapłaty utracił moc, a sprawa została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świdnicy jako sądowi właściwości ogólnej strony pozwanej. W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej kosztów procesu według norm przepisanych. W pierwszej kolejności podniosła, że nie zaciągała żadnego zobowiązania będącego podstawą roszczenia strony powodowej, a z ostrożności procesowej podniosła zarzut przedawnienia roszczeń objętych pozwem. Strona pozwana wskazała, że zgodnie z postanowieniami Statutu (...) do zawarcia czynności prawnej w imieniu strony pozwanej niezbędne jest współdziałanie co najmniej dwóch członków zarządu. Natomiast przedmiotowa umowa została zawarta przez byłego przewodniczącego organu zarządzającego strony pozwanej R. S. , bez udziału drugiego członka zarządu. R. S. nie był umocowany do samodzielnego działania w imieniu strony pozwanej, a w szczególności do zaciągania zobowiązań finansowych w jej imieniu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 5 czerwca 2012 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w której jako abonament wskazana została strona pozwana, a jako osoba upoważniona do zawarcia umowy R. S. . Jako adres korespondencyjny wskazany został adres zamieszkania R. S. . Na dokumencie umowy widnieje pieczątka strony pozwanej oraz podpis R. S. . Dowód : umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 5.06.2012 r. – k. 36-
- (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wystawiła na rzecz strony pozwanej faktury VAT: nr (...) z dnia 4.08.2012 r. na kwotę 349,37 zł, nr (...) z dnia 4.09.2012 r na kwotę 341,94 zł, nr (...) z dnia 4.10.2012 r. na kwotę 351,41 zł. W dniu 6.12.2012 r. (...) Sp. z o.o. w związku z niedotrzymaniem warunków zawartej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych wystawiła na stronę pozwaną notę obciążeniową nr (...) na kwotę 6877,02 zł. Dowód : Faktury VAT – k. 43-45, nota obciążeniowa – k.
- (...) Organizacja (...) przy (...) S.A. z siedzibą w Ś. jest zarejestrowana w Rejestrze Podstawowych Jednostek Organizacyjnych Związku Regionu (...) pod numerem (...) . Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz postanowieniami § 17 Statutu (...) , strona pozwana posiada osobowość prawną, a jej władzą wykonawczą – zarządem w rozumieniu ustawy – jest Komisja (...) . Dowód : potwierdzenie ważności uchwały K. (...) z 3.03.2014 r. – k. 90, poświadczenie rejestracji z dnia 3.03.2014 r. – k.
- Zgodnie z § 17 Statutu (...) osobowość prawną posiadają m.in. organizacje międzyzakładowe. Stosownie do § 42 ust. 7 i ust. 8 Statutu (...) „w jednostkach organizacyjnych Związku, posiadających osobowość prawną, czynności prawne w imieniu tych jednostek podejmuje co najmniej dwóch członków prezydium, upoważnionych do tego stosowną jego decyzją, z wyjątkiem czynności prawnych wykonywanych przez przewodniczącego władzy wykonawczej, dokonującego czynności w imieniu pracodawcy w stosunku do zatrudnionych przez jednostkę organizacyjną Związku pracowników. Włada wykonawcza lub jej prezydium może upoważnić osoby spoza swego składu do zawarcia umowy, z której wynikać mogą zobowiązania finansowe do kwoty w wysokości wyznaczonej przez tę władzę. W przypadku, kiedy komisja zakładowa lub międzyzakładowa nie powołała prezydium, realizuje ona jego zadania i wypełnia kompetencje, a w szczególności określone w postanowieniach ust. 7, udzielając upoważnienia co najmniej dwóm swoim członkom.” Dowód : jednolity tekst statutu (...) , po wprowadzeniu zmian uchwalonych przez XXI Krajowy Zjazd Delegatów (...) w dniu 29 sierpnia 2007 – k. 97-
- R. S. pełnił funkcję przewodniczącego (...) przy (...) S.A. w Ś. w okresie od 2006 r. do 2012 r. W okresie pełnienia funkcji przewodniczącego (...) przy (...) S.A. w Ś. R. S. , bez wiedzy i zgody członków Prezydium strony pozwanej zawarł z (...) Sp. z o.o. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, wprowadzając w błąd pracownika spółki co do rzeczywistego przeznaczenia usługi i zamiaru wywiązania się ze zobowiązania, ponieważ formalnie jako odbiorcę usług wskazał stronę pozwaną a faktycznie wykorzystywał ją wraz z telefonami wyłącznie do celów prywatnych, a jako adres do korespondencji podawał swój adres domowy . Faktury wystawiane za te usługi przesyłane były na jego adres domowy, a zatem u strony pozwanej nie było żadnej dokumentacji odnośnie w/w umów. Dowód : protokół przesłuchania podejrzanego R. S. – k. 102 w aktach sprawy karnej o sygn. VI K (...) , zeznania świadka H. P. – k. 148v., zeznania świadka R. D. – k. 148v.-
- Na mocy umowy ramowej przelewu wierzytelności z dnia 5.08.2013 r. oraz Porozumienia nr 1/ (...) z dnia 17.12.2013 r. do tej umowy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. przeniosła na stronę powodową m.in. wierzytelność przysługującą (...) Sp. z o.o. wobec strony pozwanej. Dowód : umowa ramowa przelewu wierzytelności z 5.08.2013 r. – k. 47-63, porozumienie nr 1/ (...) z dnia 17.12.2013 r. do umowy ramowej wraz z załącznikiem – k. 64-
- Strona powodowa w piśmie z dnia 19.02.2014 r. poinformowała stronę pozwaną o przelaniu na jej rzecz wierzytelności wobec (...) przy (...) S.A. w Ś. i wezwała do zapłaty kwoty 9137,57 zł. Dowód : zawiadomienie z wezwaniem do zapłaty z dnia 19.02.2014 r. – k. 73-
- Po odejściu przez R. S. z funkcji przewodniczącego zarządu strony pozwanej w czerwcu 2012 r. do strony pozwanej zaczęły przychodzić wezwania do zapłaty związane z umowami o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Wcześniej w organie zarządzającym strony pozwanej nikt nie wiedział o zawartych przez R. S. umowach. U strony pozwanej brak było jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej przedmiotowych umów. Związek korzystał wówczas jedynie z jednego telefonu, zgodnie z uchwałą o jego zakupie dla przewodniczącego. Umowę, na mocy której dokonano zakupu tego telefonu na rzecz strony pozwanej podpisał jego przewodniczący oraz jeden z zastępców, R. D. . Poza tym nie było żadnej innej uchwały upoważniającej R. S. do zakupu na rzecz strony pozwanej kolejnych telefonów. W czasie gdy R. S. był przewodniczącym prezydium zarządu, dla każdej umowy, na mocy której zaciągnięte zostało zobowiązanie, wymagana była zgoda większości członków prezydium, nawet na zakup materiałów biurowych, a to z uwagi na znikome środki jakimi dysponowała Organizacja . Dowód : zeznania świadka H. P. – k. 148v., zeznania świadka R. D. – k. 148v.-
- Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI K (...) Sąd Rejonowy w Świdnicy uznał R. S. za winnego popełnienia występku z art. 286 § 1 kk oraz ciągu czterech występków z art. 286 § 1 kk popełnionych w warunkach art. 91 § 1 kk polegających na tym, że R. S. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc przewodniczącym (...) Organizacji (...) przy (...) S.A. w Ś. , wbrew statutowi związku zawarł z (...) Sp. z o.o. bądź z (...) Sp. z o.o. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych opisane w wyroku, podczas których wprowadził w błąd pracownika spółki co do rzeczywistego przeznaczenia usługi i zamiaru wywiązania się ze zobowiązania, po czym wykorzystując wskazaną usługę do celów prywatnych doprowadził wymienionych operatorów telekomunikacyjnych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na wskazane w wyroku kwoty. Występki popełnione zostały w następujących datach: 8-12 grudnia 2011 r. (występek opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku), 19 maja 2010 r. (występek opisany w pkt 2 części wstępnej wyroku), 22 czerwca 2010 r. i 4 października 2010 r. (występki opisane w pkt 3 części wstępnej wyroku), 16 grudnia 2010 r. (występek opisany w pkt 4 części wstępnej wyroku). Wyrok uprawomocnił się w dniu 24 października 2014 r. zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy, sygn. akt IV K (...) , poprzez uchylenie zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt VI K (...) – k. 287-288 akt sprawy karnej o sygn. VI K (...) , wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt IV K (...) – k. 344-344v. akt sprawy karnej o sygn. VI K (...) . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych znajdujących sią w aktach o sygn. VI K (...) , z wymienionych wyżej dokumentów prywatnych, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała, jak również nie budziła wątpliwości Sądu oraz dowodów z zeznań świadków H. P. i R. D. . Zeznania te stanowiły jasną i logiczną relację, nie było żadnych podstaw do podważania ich wiarygodności, znajdowały także oparcie we wskazanych dokumentach. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu z powodu braku legitymacji biernej po stronie pozwanej. Strona pozwana jako organizacja (...) jest osobą prawną, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych oraz § 17 Statutu (...) . Zgodnie z art. 38 kc osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Jak wskazano wyżej, zgodnie z postanowieniami statutu (...) dla skutecznego zawarcia czynności prawnej w imieniu jednostki organizacyjnej Związku wymagane jest współdziałanie dwóch członków organu zarządzającego jednostki – prezydium, a gdy prezydium nie zostało wybrane – dwóch członków komisji międzyzakładowej. R. S. , podpisując umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 5 czerwca 2012 r., nie mógł zatem działać na rzecz i w imieniu strony pozwanej, gdyż nie miał umocowania do samodzielnego działania w jej imieniu. Jak ustalono w wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 2 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI K (...) , R. S. podpisując we wcześniejszym okresie analogiczne umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych działał wbrew statutowi związku, a podczas ich zawierania wprowadzał w błąd pracownika spółki co do rzeczywistego przeznaczenia usługi i zamiaru wywiązania się ze zobowiązania, po czym wykorzystywał wskazane usługi do celów prywatnych. Z zeznań świadków wynika nadto, że członkowie strony pozwanej nie wiedzieli o zawarciu przez R. S. przedmiotowej umowy, a wiedzę taką uzyskali dopiero z chwilą podjęcia przez stronę powodową działań w celu zaspokojenia swojego zobowiązania. Członkowie organu zarządzającego strony pozwanej nie uzgadniali zawarcia takiej umowy, nie podejmowali w tym zakresie żadnej uchwały upoważniającej ówczesnego przewodniczącego do zawarcia takiej umowy. Uchwała taka zresztą nie mogła zostać podjęta z uwagi na treść statutu wymagającego dla zawarcia umowy współdziałania dwóch członków organu zarządzającego. Umowa, będąca podstawą roszczeń dochodzonych w niniejszym postępowaniu, jako zawarta przez R. S. nie będącego organem (...) Organizacji (...) przy (...) S.A. z siedzibą w Ś. , jest zatem bezwzględnie nieważna jako sprzeczna z art. 38 kc który stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie oraz z art. ( art. 58 § 1 kc ). Niezależnie od powyższego , zgodnie z przepisem art. 39 . §
- k.c. kto jako organ osoby prawnej zawarł umowę w jej imieniu nie będąc jej organem albo przekraczając zakres umocowania takiego organu, obowiązany jest do zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania . Powództwo podlegało zatem oddaleniu, ponieważ po stronie pozwanej nie istnieje żaden materialnoprawny obowiązek do zachowania się zgodnego z żądaniem pozwu, albowiem obowiązanym z tytułu spornej umowy jest R. S. , a nie strona pozwana. . O kosztach procesu Sąd orzekł stosując ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy z art. 98 § 1 k.p.c , obciążając nimi stronę powodową jako stronę przegrywającą proces. Na zasądzoną na rzecz strony pozwanej kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1200 zł ( § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.