Sad powszechny, II C 1421/13

Sygn. akt II C 1421/13 UZASADNIENIE wyroku z dnia 27 listopada 2014 roku Powódka (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. pozwem złożonym w dniu 18 marca 2013 r. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika III Urzędu Skarbowego kwoty 20.575,48 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powódka wyjaśniła, iż pozwany zajmuje pozostający w zasobach (...) (...) lokal mieszkalny nr (...) w budynku przy ul. (...) w W. jako spadkobierca po I. K. i zobowiązany jest do wnoszenia opłat z tytułu jego używania. Zadłużenie pozwanego z tego tytułu za okres od 18 marca 2010 r. do 18 marca 2013 r. wynosi 20.575,48 zł. Zaliczkowe opłaty czynszowe powinny być uiszczane, co miesiąc z góry do dnia 15 każdego miesiąca. (pozew wraz z załącznikami-k. 2-16). Referendarz sądowy nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 14 maja 2013 r. uwzględnił w całości powództwo (nakaz - k.18). Od powyższego orzeczenia pozwany wniósł sprzeciw, w którym zaskarżył wydany nakaz zapłaty w całości i wniósł o oddalenie powództwa w całości. (sprzeciw – k. 25-29) W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł, iż postanowieniem, z dnia 1 lipca 1999 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy IV Wydział Cywilny w sprawie o sygn. IV Ns 240/98, stwierdził, iż spadek po zmarłym I. K. zmarłym dnia 23 października 1997 r. nabył w całości Skarb Państwa. Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) nie przewidywał w momencie śmierci spadkodawcy, iż członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne. W związku z tym należy przyjąć zgodnie z ustawą z dnia z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. Nr 30 poz. 210 ze zm.; dalej „ Prawo spółdzielcze ”) w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 października 1997 r. , iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) wygasło z dniem otwarcia spadku (dzień śmierci spadkodawcy). Spadkobierca nie nabył skutecznie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego z uwagi na niespełnienie wymogów statutu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) , a obciążenie Skarbu Państwa wszelkimi kosztami związanymi ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego, a powstałymi po dacie śmierci spadkodawcy, czyli po dniu 23 października 1997 r. nie znajduje podstaw w przepisach obowiązującego prawa. W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem, z dnia 1 lipca 1999 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy IV Wydział Cywilny w sprawie o sygn. IV Ns 240/98, stwierdził, iż spadek po zmarłym I. K. zmarłym dnia 23 października 1997 r. nabył w całości Skarb Państwa. Suma opłat czynszowych za przedmiotowy lokal za okres od 18 marca 2010 r. do 18 marca 2013 r. wyniosła 20.575,48 zł. Pismem z dnia 30 marca 2009 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego (...) wezwał Spółdzielnie Mieszkaniową (...) do wydania rynkowej wartości prawa do lokalu przy ul. (...) . Lokal nie został do tej pory opróżniony. Powyższe okoliczności wynikają z udokumentowanych twierdzeń stron i są pomiędzy stronami niesporne, ponieważ zostały wzajemnie w sposób wyraźny lub milczący przyznane. Spór w niniejszej sprawie ograniczał się do kwestii czy pozwany nabył jako spadkobierca I. K. prawo do lokalu na zasadach własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego i jest z tego tytułu zobowiązany do uiszczania comiesięcznych opłat, czy też takiego prawa nie nabył. Strony spierały się także o to, czy statut powodowej spółdzielni przewidywał możliwość członkostwa osób prawnych. Jak wynika z kopii statutu spółdzielni z 1994 roku (k. 63-79), którego to dokumentu pozwany nie kwestionował, członkami spółdzielni mogły być także osoby prawne. W tej kwestii linia obrony pozwanego okazała się zatem niesłuszna, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, o czym niżej. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 228 § 1 Prawa spółdzielczego w brzmieniu obowiązującym 23 października 1997 r., tj. w dacie otwarcia spadku po I. K. , w razie śmierci członka spółdzielni spadkobierca powinien, w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, przedstawić stwierdzenie nabycia spadku, a jeżeli postępowanie sądowe o to stwierdzenie nie zostało zakończone w tym terminie, złożyć dowód jego wszczęcia. Następnie § 2 tego artykułu przewidywał, że spadkobierca nie będący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację członkowską wraz ze stwierdzeniem nabycia spadku. Art. 228 § 3 przewidywał zaś, że w razie niedopełnienia tych czynności lub odmowy przyjęcia spadkobiercy w poczet członków spółdzielni, prawo do lokalu wygasało. W związku z powyższym powód powinien był wykazać, że pozwany złożył deklarację członkowską i został przyjęty w poczet członków spółdzielni. Skoro tego nie uczynił to przegrał sprawę, bowiem nie wykazał iżby własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu nie wygasło. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Problematyka ciężaru dowodu w polskim systemie prawa jest uregulowana w prawie materialnym ( art. 6 k.c. ) oraz w prawie procesowym ( art. 232 k.p.c. ). Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał, a Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Jeśli strona nie przedstawia dowodów, to uznać należy, iż dany fakt nie został wykazany (udowodniony). W niniejszej sprawie to na powodzie ciążyło wykazanie, że prawo do lokalu nie wygasło, bowiem jak wynika z konstrukcji przytoczonych norm prawa spółdzielczego , bezczynność spadkobiercy powodowała wygaśnięcie prawa do lokalu po śmierci członka spółdzielni. Strona postępowania nie ma obowiązku wykazywania okoliczności negatywnej, a zatem pozwany nie musiał wykazywać swojej bezczynności po otwarciu spadku. To powód powinien był wykazać, że pozwany jako spadkobierca złożył deklarację członkowską, tym samym że prawo do lokalu nie wygasło, a co za tym idzie, pozwany ma obowiązek uiszczać opłaty za ów lokal. N. przedmiotowego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ kwestia ta nie wchodzi w zakres przesłanek wygaśnięcia bądź nabycia prawa do lokalu, uregulowanych w przytoczonych przepisach Prawa spółdzielczego . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty te składała się kwota 2400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, obliczona w oparciu o § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013 r. poz. 462), bowiem pozwany był zastępowany m.in. przez radcę prawnego (k. 61, 62). Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE Doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem pozwanemu na zasadzie art. 133 § 3 zd. 2 kpc .