Sygn. akt VIII C 513/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, Wydział VIII Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Paweł Wiśniewski Protokolant: Anna Hrydziuszko po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa Ł. M. przeciwko P. L. o zapłatę oddala powództwo. UZASADNIENIE Powód Ł. M. wniósł o zasądzenie od pozwanego P. L. kwoty 26.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 września 2011 r. do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje żądanie, podał, że w dniu 7 lutego 2011 r. zawarł z pozwanym umowę sprzedaży, której przedmiotem był używany samochód R. (...) , przy czym w imieniu powoda działał jego pełnomocnik – J. Z. . Powód wyjaśnił, że J. Z. zaproponował mu pomoc przy skorzystaniu z usług prowadzonego przez pozwanego autokomisu, zajmującego się sprzedaży samochodów z licytacji (...) Funduszu (...) . Po przeglądnięciu strony internetowej (...) Funduszu (...) z ofertami sprzedaży samochodów powód wybrał wymieniony wyżej samochód, a w dniu 2 lipca 2011 r. przelał na rachunek bankowy pozwanego kwotę 29.000 zł na poczet ceny. Po dokonaniu powyższej wpłaty J. Z. poinformował powoda, że samochód zostanie mu dostarczony w ciągu 7 dni, ale powód do tej pory nie otrzymał samochodu. Kierowane przez powoda wezwania do wydania mu zakupionego pojazdu były bezskuteczne, a zwrócona została mu jedynie kwota 3.000 zł. Pismem z dnia 1 września 2011 r. powód odstąpił od umowy sprzedaży, domagając się zwrotu ceny. W związku ze skutecznym odstąpieniem od umowy, wnosząc powództwo, powód domagał się zatem zwrotu spełnionego przez niego świadczenia. W odpowiedzi na pozew pozwany zaprzeczył, aby zawierał z powodem umowę sprzedaży. Pieniądze, które powód przelał na jego rachunek bankowy zostały zaś przekazane K. K.
(1), który dokonał zapłaty za samochód R. (...) , którym powód był zainteresowany. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W 2011 roku powód Ł. M. postanowił nabyć samochód. Gdy rozmawiał na ten temat z J. Z. , wykonującym dla niego roboty budowlane, ten poinformował go, że w nabyciu samochodu może pomóc powodowi jego znajomy A. L. (brat pozwanego P. L. ). W tym celu powód pojechał z J. Z. do W. obejrzeć samochody oferowane przez (...) Fundusz (...) . Powód wybrał samochód marki R. (...) , którym był zainteresowany. (dowód: - zeznania świadka A. M. , k. 41-42, - zeznania świadka J. Z. , k. 42-43, - przesłuchanie powoda, k. 72-73.) A. L. miał zdobyć wybrany przez powoda samochód za pośrednictwem R. Ł. , który kupował samochody bezpośrednio od (...) Funduszu (...) . Cena za samochód miała zostać zapłacona R. Ł. na rachunek bankowy prowadzony na rzecz R. K. . (dowód: - częściowo zeznania świadka J. Z. , k. 42-43, - zeznania świadka A. L. , k. 63.) J. Z. poinformował powoda, że cena za samochód wynosi 29.000 zł i w celu dokonania zapłaty podał powodowi numer rachunku bankowego pozwanego. (dowód: - zeznania świadka A. L. , k. 63, - przesłuchanie powoda, k. 72-73.) W dniu 7 lutego 2011 r. powód przelał na rachunek bankowy pozwanego kwotę 29.000 zł. (dowód: potwierdzenie przelewu, k. 19.) A. L. zadzwonił do pozwanego, informując go o dokonanym przez powoda przelewie na jego rachunek bankowy i zapytał go czy ma możliwość bezzwłocznego przekazania wskazanej sumy na rachunek bankowy prowadzony na rzecz R. K. . (dowód: - zeznania świadka A. L. , k. 63.) Pozwany nie mógł jednak dokonać przelewu, albowiem nie było go wówczas w domu. (dowód: przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.) Tego samego dnia znajomy A. K. K. na jego prośbę przelał na rachunek bankowy R. K. kwotę 26.000 zł. (dowód: - wydruk operacji na rachunku bankowym K. K.
(1), k. 32, - zeznania świadka K. K.
(1), k. 43, - zeznania świadka A. L. , k. 63.) Pozwany przekazał zaś bratu całą sumę przelaną na jego rachunek przez powoda. (dowód: przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.) Następnego dnia córka A. I. L. przelała na rachunek bankowy K. K.
(1)kwotę 26.000 zł. (dowód: - wydruk operacji na rachunku bankowym K. K.
(1), k. 32, - zeznania świadka K. K.
(1), k. 43, - zeznania świadka A. L. , k. 63.) Pomimo rozmów prowadzonych przez powoda z A. L. , samochód R. (...) nie został mu wydany, a z wpłaconej sumy 29.000 zł zwrócona została mu jedynie kwota 3.000 zł. (bezsporne) Pismem – doręczonym w dniu 7 września 2011 r. – powód oświadczył pozwanemu, że odstępuje od umowy sprzedaży samochodu R. (...) . Wezwał również pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 55.000 zł tytułem zwrotu zadatku w podwójnej wysokości, pomniejszonej o zwróconą kwotę 3.000 zł. (dowód: - oświadczenie powoda z 1 września 2011 r., k. 16, - potwierdzenie odbioru, k. 17.) W spornym okresie pozwany miał własną działalność gospodarczą. Prowadził kawiarnię oraz zajmował się handlem samochodami. Brat pozwanego – A. L. nie był przez niego zatrudniony, a pozwany nie udzielił bratu pełnomocnictwa do zawierania w jego imieniu umów. (dowód: - zeznania świadka A. L. , k. 63, - przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.) Przed rozpoczęciem niniejszego procesu powód i pozwany ani razu się nie spotkali, ani nie rozmawiali ze sobą telefonicznie bądź w inny sposób. (dowód: przesłuchanie stron, k. 72-74.) Oddaleniu podlegały wnioski o dopuszczenie dowodów z zawiadomień o przestępstwie i notatki urzędowej, albowiem dotyczyły okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia ( art. 227 k.p.c. ). Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek o dopuszczenie dowodów z protokołów przesłuchań świadków w postępowaniu karnym, albowiem ich przeprowadzenie byłoby sprzeczne z obowiązującą w procesie cywilnym zasadą bezpośredniości postępowania dowodowego ( art. 235 § 1 k.p.c. ). Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych wynika, że strony procesu nie zawarły umowy sprzedaży, o której mowa w art. 535 k.c. , ani żadnej innej umowy cywilnoprawnej (np. umowy komisu) dotyczącej samochodu R. (...) . Nie można bowiem przyjąć, aby pozwany kiedykolwiek, nawet w sposób dorozumiany, złożył oświadczenie woli o zawarciu umowy z powodem. Natomiast J. Z. oraz brat pozwanego – A. L. , z którymi powód kontaktował się w sprawie nabycia opisanego samochodu, nie byli umocowani do podejmowania czynności prawnych w imieniu pozwanego. Ewentualna umowa zawarta przez nich, mimo braku umocowania do działania w imieniu pozwanego, nie stała się również ważna na skutek jej potwierdzenia przez pozwanego ( art. 103 § 1 k.c. ). Przelanie na rachunek bankowy pozwanego kwoty 29.000 zł stanowiło zatem świadczenie nienależne, albowiem powód nie był zobowiązany do jego spełnienia względem pozwanego ( art. 410 § 2 k.c. ). Pozwany, otrzymując od powoda świadczenie nienależne był co do zasady zobowiązany do jego zwrotu ( art. 405 w zw. z art. 410 § 1 k.c. ), ale spoczywający na nim obowiązek zwrotu świadczenia wygasł, gdy utracił on uzyskaną korzyść w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, a wyzbywając się tej korzyści nie musiał liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu ( art. 409 w zw. z art. 410 § 1 k.c. ). Przekazując całą otrzymaną od powoda sumę swojemu bratu, pozwany nie miał bowiem wiedzy o czynnościach dokonywanych między powodem i swoim bratem, a w szczególności nie były mu znane żadne ustalenia związane z nabyciem samochodu przez powoda. Skoro zaś z przedstawionych przez obie strony procesu twierdzeń i dowodów nie wynika, aby wcześniej zdarzały się sytuacje, w których brat pozwanego pośredniczył przy transakcjach nabycia samochodu przez osoby trzecie, wskazując, że działa w imieniu pozwanego, bądź nawet podając się za niego, to pozwany mógł przypuszczać, iż powód przelał środki na jego rachunek bankowy jedynie omyłkowo, a faktycznie były one przeznaczone dla jego brata. W takiej sytuacji nie można pozwanemu zarzucić, że nie dochował należytej staranności, albowiem działał w zaufaniu do bliskiej mu osoby. Brak jest zaś innej podstawy prawnej, która mogłoby rodzić po stronie pozwanego obowiązek zwrotu kwoty objętej powództwem. To osoba, która zawiera umowę w cudzym imieniu, nie mając umocowania lub przekraczając jego zakres, jest bowiem obowiązana do zwrotu tego co otrzymała od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu ( art. 103 § 3 k.c. ). Mając na względzie powyższe, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.