Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że przepis art. 415 kpc jest adresowany do Sądu II instancji, natomiast przepis art.
kpc do Sądu Najwyższego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy orzekający jako Sąd I instancji nie ma możliwości uzupełnienia wyroku w materii objętej wnioskiem pozwanej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła strona pozwana. Skarżąca zaskarża postanowienie w całości i zarzuca naruszenie przepisów art. 415 kpc , art.
kpc i art. 398 20 kpc i wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powołując zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych pozwana wskazuje na błędny pogląd Sądu Okręgowego, jakoby powołane przepisy były adresowane tylko do Sądu I instancji i Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Słuszne są bowiem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów powołanych w zażaleniu. Należy się zgodzić z autorem zażalenia, że przepis art. 415 kpc nie jest adresowany wyłącznie do Sądu II instancji. W rozpoznawanej sprawie przepis ten ma zastosowanie z uwagi na regulację art.
415 kpc stosuje się odpowiednio. Ma rację skarżący, gdy wywodzi, że przepis ten ma zastosowanie do ponownego rozpoznania sprawy , co oznacza, że jego adresatem nie może być Sąd Najwyższy. Odpowiednie zastosowanie art. 415 kpc oznacza orzeczenie o zwrocie świadczenia restytucyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zatem jest adresowane do Sądu, który ponownie rozpoznaje sprawę. Z uwagi na uchylenie pierwszego wyroku Sądu Apelacyjnego przez Sąd Najwyższy i uchylenie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14.12.2007r. przez Sąd Apelacyjny (wyrok z dnia 23.09.2009r., k. 421), ponowne rozpoznanie sprawy w rozumieniu przepisu art. 415 kpc miało miejsce przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, zakończone wyrokiem z dnia 30.10.2012r. (k. 845). Użyte w przepisie art. 415 kpc terminy „uchylając lub zmieniając wyrok” nie mogą przesądzać o fakcie, że zwrot zrealizowanego świadczenia może być orzeczony jedynie przez Sąd II instancji. Przepis ten znajduje się w dziale VI Kodeksu postępowania cywilnego , „wznowienie postępowania” i jego redakcja odpowiada czynnościom proceduralnym sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania. Odpowiednie stosowanie tego przepisu wynikające z art.
kpc oznacza orzekanie o zwrocie spełnionego świadczenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Orzeczenie takie nie musi być połączone z uchyleniem lub zmianą wyroku. Istotne jest, aby zapadło orzeczenie kończące postępowanie, co nastąpiło przed Sądem I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok SN z 8.10.2010r. II PK 37/10 k. 484). Dlatego też należy zaaprobować stanowisko autora zażalenia, że zaszły ustawowe przesłanki, aby Sąd I instancji rozpoznał wniosek o zwrocie spełnionego świadczenia. Przepis art. 351 § 1 kpc stanowi, że jeżeli Sąd nie orzekł o całości żądania to strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku zgłosić wniosek o jego uzupełnienie. Strona pozwana w toku procesu zgłosiła wniosek o zwrot spełnionego świadczenia a zatem brak orzeczenia w tej materii uzasadnia rozpoznanie wniosku o uzupełnienie wyroku. Sąd Apelacyjny nie mógł uwzględnić wniosku zażalenia i wydać orzeczenia reformatoryjnego, albowiem materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie pozwala na takie orzeczenie. Rozstrzygając o zwrocie świadczenia restytucyjnego Sąd Okręgowy musi mieć na uwadze uchwałę Sądu Najwyższego 7 Sędziów z dnia 11.07.2012r. (II PZP 1/12), z której wynika, że przepis art. 415 kpc ( zdanie pierwsze ) w związku z art.
kpc nie stanowi materialnoprawnej podstawy roszczenia o zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Oznacza to, że Sąd Okręgowy rozpoznając wniosek o uzupełnienie wyroku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy musi mieć na uwadze przepisy prawa materialnego a w szczególności Kodeksu cywilnego regulujące problematykę bezpodstawnego wzbogacenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie przepisu art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc i art. 108 § 2 kpc orzekł jak w sentencji postanowienia. SSA Marek Borkiewicz SSA Dorota Goss-Kokot (spr.) SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.