Sad powszechny, V U 782/13

Sygn. akt V U 782/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Radosław Buko Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Pezena po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 roku w Słupsku odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 kwietnia 2013 roku znak (...) w sprawie J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu J. G. prawo do emerytury na podstawie art.184 w zw. z art.32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009 roku numer 153 poz. 1227 ze zm.) od dnia 22 marca 2013 roku, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego UZASADNIENIE Ubezpieczony J. G. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 11 kwietnia 2013 roku, znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 15 stycznia 1974 roku do 30 kwietnia 1981 roku w P. G. R. M. na stanowisku kierowcy ciągnika. Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie podnosząc, iż na podstawie przedłożonej dokumentacji ubezpieczony udowodnił zatrudnienie w wymiarze 28 lat, 11 miesięcy i 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 12 lat, 7 miesięcy i 28 dni pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku, ponieważ zeznania świadków nie stanowią dowodu w postępowaniu przed organem rentowym, a także okresu zatrudnienia od 4 stycznia 1995 roku do 26 lutego 1996 roku ponieważ przedłożona kserokopia zaświadczenia z dnia 31 maja 2012 roku, nie może stanowić dowodu w sprawie. Z uwagi iż, ubezpieczony nie udokumentował co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił mu prawa do emerytury. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony J. G. , lat 61, urodzony (...) , złożył w dniu 22 marca 2013 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował nie kwestionowany przez pozwany organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący łącznie 28 lat, 11 miesięcy i 16 dni, w tym 12 lat, 7 miesięcy i 28 dni okresów pracy w warunkach szczególnych . Ubezpieczony nie należy do OFE. Do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił okresu ubezpieczenia od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku oraz od 4 stycznia 1995 roku do 26 lutego 1996 roku . Zaskarżoną decyzją z dnia 11 kwietnia 2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 34 – 35, kwestionariusz k.36 , zaskarżona decyzja k.43 Ubezpieczony J. G. w okresie od 15 stycznia 1974 roku do 30 kwietnia 1981 roku był zatrudniony w P. G. R. w M. . Początkowo był zatrudniony na stanowisku tokarza, a następnie został skierowany na kurs traktorzysty. Ubezpieczony uprawnienia do kierowania ciągnikami posiada od 27 grudnia 1976 roku. W okresie od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył pracę na stanowisku kierowcy ciągnika. Ubezpieczony pracował w brygadzie razem z kombajnistami, która świadczyła usługi dla innych gospodarstw rolnych. W ramach zatrudnienia ubezpieczony jeździł ciągnikiem, którym wykonywał prace polowe: orał, bronował, siał zboża, nawozy, a także zajmował się załadunkiem i rozładunkiem wapna. Ubezpieczony współpracował z S. K. , który był przewodniczącym rady pracowniczej i Z. P. . Dowód: akta sprawy : świadectwo pracy w aktach ZUS k.7, zeznania świadków: (...) k.14 verte 00:15:57 – 00:21:20 akt sprawy, Z. P. k.14 verte akt sprawy 00:21:20 – 00:26:29, kopia prawa jazdy k 13 akt sprawy, akta sprawy VU 435/12 Praca ubezpieczonego w czasie zatrudnienia w okresie od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku ( 4 lata, 2 miesiące ) w P. G. R. w M. była pracą w warunkach szczególnych. Łączny okres pracy ubezpieczonego wraz z pracą uwzględnioną przez organ rentowy w warunkach szczególnych wynosi 16 lat, 9 miesięcy i 16 dni. Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: akta sprawy : świadectwo pracy w aktach ZUS k.7, zeznania świadków: S. K. k.14 verte 00:15:57 – 00:21:20 akt sprawy, Z. P. k.14 verte akt sprawy 00:21:20 – 00:26:29, kopia prawa jazdy k 13 akt sprawy, akta sprawy VU 435/12 Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego J. G. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst : Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony J. G. ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . W załączniku A do powyżej określonego rozporządzenia w Dziale VIII pkt 3 wskazano prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. W ocenie Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że praca ubezpieczonego od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku w P. G. R. w M. była pracą w warunkach szczególnych. Ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył prace na stanowisku kierowcy ciągnika. Fakt ten został potwierdzony zeznaniami świadków S. K. i Z. P. . Świadkowie ci w sposób szczegółowy zeznali o charakterze wykonywanej przez J. G. pracy, podkreślając że w spornym okresie ubezpieczony pracował jako kierowca ciągnika, pracując stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy pracach polowych oraz załadunkowo - rozładunkowych. Zeznania świadków w tym zakresie jako jasne, rzeczowe, logiczne i spójne Sąd uznał za wiarygodne. Odnosi się to zarówno do rodzaju i okresów zajmowanych przez ubezpieczonego stanowisk, jak i rodzaju kierowanego przez niego pojazdu i wykonywanych czynności. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowym zakładzie pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Niewątpliwie też skoro ubezpieczony w dniu 27.12.1976r. uzyskał prawo jazdy kategorii T, to przy powszechnie znanym braku traktorzystów w tym okresie zasadne jest przyjęcie za zeznaniami świadków, że pracę kierowcy ciągnika rozpoczął 1.03.1977r. Podkreślić należy, że zeznania świadków znajdują potwierdzenie w wystawionym ubezpieczonemu świadectwu pracy - w którym potwierdzono, że ubezpieczony ostatnio podczas zatrudnienia w PGR w M. wykonywał pracę kierowcy ciągnika, zaś fakt, że pracodawca nie wystawił pracownikowi świadectwa pracy w szczególnych warunkach nie może pozbawiać pracownika należnych uprawnień. Bezsporne jest też to, że przyczyną nieuwzględnienia odwołania w sprawie VU 435/12 było pozostawanie w stosunku pracy ( vide k18 akt sprawy VU 435/12 Sądu Okręgowego w Słupsku. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd ustalił, że praca J. G. w okresie od 1 marca 1977 roku do 30 kwietnia 1981 roku w P. G. R. w M. ( 4 lata, 2 miesiące ) była pracą w warunkach szczególnych albowiem faktycznie świadczył pracę jako kierowca ciągnika, które to stanowisko uwzględnione zostało w wykazie prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Przeto, Sąd zaliczył ubezpieczonemu powyższy okres zatrudnienia ( 4 lata, 2 miesiące) do okresu pracy w szczególnych warunkach, co przy uwzględnieniu okresu zaliczonego przez organ rentowy powoduje, że okres pracy w warunkach szczególnych wynosi 16 lat 9 miesięcy i 28 i przekracza wymagany wymiar 15 lat. Zbędne było w tych okolicznościach badanie czy ubezpieczony pracował jeszcze w innych okresach w szczególnych warunkach. W tym stanie rzeczy z przytoczonych motywów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzje w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu J. G. prawo do emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009 roku, Nr.153,poz.1227 ze zm.) od dnia 22 marca 2013 roku czyli od dnia złożenia wniosku o czym orzekł jak w sentencji. Ustalenie, czy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w P. G. R. w M. wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymagało rozważenia, czy czynności przezeń wykonywane były pracą w warunkach szczególnych oraz wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury.