Sad powszechny, VI Ka 386/15

Sygnatura akt VI Ka 386/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Marcin Schoenborn Protokolant Marzena Mocek przy udziale - po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy A. S. ur. (...) w S. , syna C. i A. obwinionego z art. 9§1 kw w zw. z art. 92§1 kw i art. 97 kw w zw. z art. 49 ust. 1 Ustawy - Prawo o ruchu drogowym na skutek apelacji wniesionych przez obwinionego i jego obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2015 r. sygnatura akt IX W 1172/13 na mocy art. 437 kpk i art. 438 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw , art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 119 kpw

1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 3 w ten sposób, iż z podstawy prawnej zawartego w nim rozstrzygnięcia eliminuje art. 118 § 2 kpw ;
2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. D. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony z urzędu obwinionego w postępowaniu odwoławczym;
4. zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 566,60 zł ( pięćset sześćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) oraz wymierza mu opłatę za II instancję w wysokości 30 (trzydzieści) złotych. sygn. akt VI Ka 386/15 UZASADNIENIE Straż Miejska w G. skierowała do Sądu Rejonowego w Gliwicach wniosek o ukaranie A. S. obwiniając go o popełnienie wykroczenia z art. 9 § 1 kw w zw. z art. 92 § 1 kw i art. 97 kw w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej: prd) polegającego na tym, że w dniu 19 czerwca 2013 r. około godziny 10:25 w G. na (...) jako kierujący pojazdem marki P. o nr rej. (...) zaparkował pojazd za znakiem drogowym B-36 (zakaz zatrzymywania się) oraz na ścieżce rowerowej. Po wszczęciu postępowania o ten czyn w dniu 2 września 2013 r. i ostatecznie przeprowadzeniu rozprawy głównej, Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem zaocznym z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt IX W 1172/13 uznał obwinionego A. S. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw polegającego na tym, że w dniu 19 czerwca 2013 r. w G. na (...) jako kierujący pojazdem marki P. o nr rej. (...) nie zastosował się do znaku drogowego B-36 (zakaz zatrzymywania się) oraz jednocześnie wykroczył przeciwko innym przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym zatrzymując pojazd na drodze dla rowerów, przy czym w chwili czynu miał znacznie ograniczoną zdolność do pokierowania swoim postępowanie i na mocy art. 17 § 2 kw odstąpił od wymierzenia mu za to kary ( pkt 1) . Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. D. kwotę 265,68 złotych, w tym podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej obwinionemu z urzędu ( pkt 2) . W końcu z powołaniem się na art. 118 § 1 i 2 kpw oraz art. 119 kpw w zw. z art. 21 pkt 1 i art. 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa wydatki w kwocie 1.210,68 złotych oraz opłatę w wysokości 30 złotych ( pkt 3) . Apelację od powyższego wyroku złożyli obwiniony oraz jego obrońca. Obrońca zaskarżając orzeczenie w całości na korzyść obwinionego zarzucił mu:
5. błędne ustalenie przez Sąd I instancji polegające na dowolnym przyjęciu, że obwiniony zatrzymał pojazd na drodze dla rowerów i nie zastosował się do znaku drogowego B-36,
6. naruszenie art. 118 § 1 kpw przez przyjęcie, że obwiniony jako skazany winien być obciążony kosztami postępowania. Z powołaniem się zaś na te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie uchylenie pkt 3 zaskarżonego wyroku i obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania. Z kolei obwiniony w piśmie procesowym potraktowanym jako apelacja zakwestionował w ogólności legalność działania sądów w Polsce, a także kompetencje do orzekania osób powołanych przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu sędziego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, jako właściwy sąd odwoławczy zgodnie z art. 14 § 1 pkt 1 kpw , zważył, co następuje. Apelacje okazały się skuteczne o tyle, że w następstwie ich wywiedzenia należało skorygować zaskarżony wyrok w zakresie podstawy prawnej zawartego w nim rozstrzygnięcia o kosztach. Apelacja obwinionego nie zawierała żadnych merytorycznych argumentów, a opierała się na twierdzeniu, iż Sąd Rejonowy w Gliwicach w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w którym zasiadała sędzia tego sądu powołana do pełnienia urzędu przez Prezydenta RP, nie miał kompetencji do orzekania w niej w związku ze złożonym przeciwko niemu wnioskiem o ukaranie przez Straż Miejską w G. . Uważa bowiem obwiniony, że sądy w Polsce, w których orzekają osoby posiadające formalnie status sędziego, działają nielegalnie. Z takim stanowiskiem obwinionego o tyle nie sposób polemizować, iż jest ono wyrazem nie akceptacji obowiązującego porządku prawnego określającego ustrój sądownictwa powszechnego i jego kompetencje. Należy więc poprzestać na tym, iż Sąd Rejonowy w Gliwicach funkcjonuje zgodnie z przepisami Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. Nr 133 z późn. zm.:dalej: usp), a w obszarze jego właściwości w myśl kolejno wydawanych aktów wykonawczych do art. 21 ust. 1 usp znajduje się miasto G. . Sędziowie powołani do piastowania tego urzędu przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa na czas nieoznaczony na mocy art. 179 Konstytucji RP oraz art. 55 ust. 1 i 2 usp, którym zgodnie z art. 55 ust. 3 usp wraz z powołaniem do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wyznaczył miejsce służbowe (siedzibę) w Sądzie Rejonowym w Gliwicach, są uprawnieni do orzekania w sprawach zawisłych przed tym sądem. Jednym z takim sędziów jest SSR Agnieszka Woźniak, która stosownie do art. 13 § 1 kpw była uprawniona orzekać jednoosobowo na rozprawie w sprawie obwinionego, po tym jak sprawa ta została przydzielona do jej referatu przez uprawniony organ sądowy w trybie art. 49 ust. 1 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Trzeba też zaznaczyć, że Sąd Rejonowy w Gliwicach był rzeczowo i miejscowo właściwy do orzekania w sprawie o wykroczenie zarzucone obwinionemu jako popełnione na terenie miasta G. ( art. 9 § 1 kpw , art. 31 § 1 kpw w zw. z art. 11 § 1 kpw ), a Straż Miejska w G. była w niej zgodnie z art. 17 § 3 kpw uprawnionym oskarżycielem, skoro złożyła wniosek o ukaranie, a wcześniej wykroczenie to ujawniła w zakresie swego działania, wykonując na terenie miasta G. czynności kontroli ruchu drogowego względem uczestnika ruchu naruszającego przepisy o zatrzymaniu lub postoju pojazdów ( art. 129b ust. 1,ust. 2 pkt 2 lit. a, ust. 3 pkt 4 prd w zw. z art. art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych ; tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1383 z późn. zm.; dalej: usg). Co się zaś tyczy apelacji obrońcy, należy wyraźnie zaznaczyć, że Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne odnośnie naruszenia przez obwinionego przepisów ruch drogowego o zatrzymaniu pojazdu w związku z niezastosowaniem się do znaku drogowego B-36 zakazującego zatrzymywania się oraz zatrzymaniem pojazdu wbrew zakazowi określonemu w art. 49 ust. 1 pkt 11 na drodze dla rowerów. Tak naprawdę obrońca tych ustaleń też nie kwestionował, a jedynie twierdził, iż nie były one kompletne, albowiem Sąd Rejonowy nie dociekał przyczyn włączenia świateł awaryjnych w zatrzymanym w niedozwolonym miejscu przez obwinionego pojeździe a sugerował on, iż mogło być to konsekwencją awarii auta. Nic bardziej błędnego, kiedy Sąd I instancji wyraźnie ustalił, że przyczyną zatrzymania przez obwinionego kierowanego przez niego pojazdu w niedozwolonym miejscu na (...) w G. ok. godz. 10:25 było załatwienie sprawy w pobliskim Urzędzie Miejskim w G. . Wynika to najzupełniej jasno z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku i ma pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a to w zeznaniach strażników miejskich, którzy zarzucone obwinionemu wykroczenie ujawnili, w szczególności w relacji M. M. . Wyraźnie wskazał on, że obwiniony przyznał się, że działania interweniujących strażników miejskich poprzedził wizytą w Urzędzie Miejskim w G. , gdzie załatwiał sprawę. W żadnym momencie nie twierdził też wobec nich, by przyczyną zatrzymania pojazdu w niedozwolonym miejscu była awaria auta, a jedynie polemizował z ich uprawnieniami. W tych okolicznościach nie ma najmniejszych podstaw, by twierdzić, że włączenie przez niego świateł awaryjnych miało inny cel, jak tylko pozorowanie awarii auta w sytuacji uświadamiania sobie jego zatrzymania w niedozwolonym miejscu. Zasady logiki oraz wskazania doświadczenia życiowego wyłącznie tego rodzaju wytłumaczenie tej sytuacji podpowiadają. W tych warunkach, kiedy z korzyścią dla obwinionego ustalone zostało z wykorzystaniem wiedzy specjalistycznej z zakresu psychiatrii i psychologii, iż w pełni rozumiejąc znaczenie swego czynu, miał w znacznym stopniu ograniczoną zdolność pokierowania swoim postępowaniem, nie mogło zatem budzić najmniejszych wątpliwości przypisanie mu z zastosowaniem reguły z art. 9 § 1 kw popełnienia wykroczenia kwalifikowanego jedynie z art. 92 § 1 kw w zw. z art. 17 § 2 kw, nawet jeśli jednocześnie tym samym czynem wyczerpał on znamiona zagrożonego łagodniejszą karą wykroczenia stypizowanego w art. 97 kw. Z uwagi na kierunek zaskarżenia nie sposób mieć było też zastrzeżeń do orzeczenia o odstąpieniu od wymierzenia obwinionemu kary, na co zezwalał Sądowi Rejonowemu przepis art. 17 § 2 kw. Wbrew przekonaniu obrońcy Sąd Rejonowy zasadnie obciążył również obwinionego wydatkami określonymi ryczałtowo w kwocie 100 złotych w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2001 r. Nr 118 poz. 1269) oraz nieobjętymi ryczałtem zgodnie z art. 118 § 3 kpw powstałymi w postępowaniu należnościami osób powołanych do wydania opinii w kwotach 189 złotych, 181 złotych, 475 złotych i należnościami ustanowionego z urzędu obrońcy w kwocie 265,68 złotych, a także określoną w art. 5 w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych opłatą w wysokości 30 złotych należną w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary. Zgodnie z art. 118 § 1 kpw w razie skazania obwinionego obciąża się zryczałtowanymi wydatkami postępowania oraz innymi należnościami, o których mowa w art. 118 § 3 kpw , jeżeli należności te powstały w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 627 kpk w zw. z art. 616 § 2 kpk stosowanych odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia z mocy art. 119 kpw , w razie skazania obwinionemu wymierza się również opłatę. Uznanie obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z jednoczesnym odstąpieniem od wymierzenia kary jest niewątpliwie skazaniem. Skazanym w rozumieniu art. 118 ust. 1 kpw , jak i art. 627 kpk , jest osoba, wobec której wydano wyrok skazujący (również w pierwszej instancji), w tym także jeżeli odstąpiono od wymierzenia kary ( por. S. Steinborn: Komentarz do art. 627 kpk, LEX/el 2013 ). Tymczasem z art. 82 § 2 kpw wynika wprost, że wyrokiem skazującym będzie wyrok zawierający dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej, a także rozstrzygnięcie o karze, którym jest przecież również odstąpienie od jej wymierzenia. Niczego w tym zakresie nie zmienia skazanie obwinionego za wykroczenie popełnione w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności. Jednocześnie mając na względzie wysokość dochodów uzyskiwanych przez obwinionego (ok. 5.000 złotych netto miesięcznie) oraz jego sytuację rodzinną (na utrzymaniu pozostaje jedynie żona, dzieci są dorosłe i samodzielne) nie było najmniejszych podstaw do zwolnienia go od ponoszenia wydatków i opłaty po myśli art. 624 § 1 kpk w zw zw. z art. 119 kpw . Ich uiszczenie nie będzie bowiem dla niego zbyt uciążliwe. W rozstrzygnięciu o kosztach Sąd Rejonowy błędnie jednak powołał przepis art. 118 § 2 kpw , gdy niewątpliwie go nie zastosował. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania, co niewątpliwie nie nastąpiło. Zgodnie zaś z art. 413 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 82 § 1 kpw w wyroku wskazuje się jedynie zastosowane przepisy. Tego rodzaju uchybienie mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku doprowadziło więc do jego korekty dokonanej w granicach zaskarżenia i bez przełamania jego kierunku (jest ona w istocie ambiwalentna z punktu widzenia interesów obwinionego), a polegającej na wyeliminowaniu art. 118 § 2 kpw z podstawy rozstrzygnięcia zawartego w pkt
7. Nie znajdując natomiast innych uchybień, niż podniesione w apelacji oraz dostrzeżonej z urzędu obrazy art. 413 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 82 § 1 kpw , w szczególności tych podlegających uwzględnieniu niezależnie od kierunku i granic zaskarżenia orzeczenia, Sąd odwoławczy zaskarżony wyrok w pozostałej części utrzymał w mocy. Zasądzając koszty obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym, wobec ich nieopłacenia przez obwinionego i złożenia stosownego wniosku przez jego obrońcę, Sąd odwoławczy kierował się uregulowaniami art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze oraz § 14 ust. ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . W konsekwencji objęły one wynagrodzenie należne za postępowanie przed Sądem Okręgowym jako Sądem II instancji z uwzględnieniem podatku VAT. Nieuwzględnienie zaś w istocie apelacji wywiedzionych na korzyść obwinionego, zgodnie z art. 636 § 1 kpk mającym odpowiednie zastosowanie w procedurze wykroczeniowej z mocy art. 119 kpw skutkować musiało również obciążeniem go zryczałtowanymi wydatkami postępowania odwoławczego ustalonymi w wysokości określonej w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2001 r. Nr 118 poz. 1269) oraz należnościami ustanowionego z urzędu obrońcy w postępowaniu odwoławczym, a także opłatą w wysokości należnej za pierwszą instancję.