← Polska

Sad powszechny, III AUa 298/14

Sygn. akt III AUa 298/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Mirosław Godlewski SSA Beata Michalska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Sztuka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. w Ł. sprawy M. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o emeryturę na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt VI U 1332/12

  1. oddala apelację;
  2. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Płocku radcy prawnemu M. K. kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w drugiej instancji. Sygn. akt III AUa 298/14 UZASADNIENIE W dniu 2 października 2012r. ubezpieczony M. O. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z 21 września 2012 r., odmawiającej przyznania mu prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych . Kolejną decyzją z 10 października 2012r., która została objęta odwołaniem, organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z uwagi na nieudowodnienie 25 – letniego ogólnego stażu pracy. Odwołujący się wskazał, że ma wymagany staż ubezpieczeniowy wymagany do nabycia prawa do emerytury. Wniósł o zaliczenie do stażu pracy nieuwzględnionych okresów zatrudnienia na podstawie poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii świadectw pracy nadesłanych przez Powiatowy Urząd Pracy w G. . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości z przyczyn tożsamych z tymi, które wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z 23 grudnia 2013r. , w sprawie VI U 1332/12, zmienił zaskarżone decyzje i przyznał M. O. prawo do emerytury od 1 czerwca 2012r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych: W dniu 18.06.2012 r. M. O. , ur. (...) , wniósł o emeryturę w wieku powszechnym. ZUS ostatecznie uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy w łącznym wymiarze 17 lat, 2 m-ce, 6 dni okresów składkowych i nieskładkowych, zaliczając do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy następujące okresy zatrudnienia: od 11.05.1970r. do 03.10.1970r. - (...) S.A. od 06.09.1975r. do 25.04.1976r. - (...) S.A. , od 17.09.1976r. do 09.07.1977r. - (...) Chemobudowa Ł. , od 29.05.1981r. do 01.09.1982r. - (...) S.A. K. , od 30.09.1983r. do 12.05.1984r. - B. I. P. , od 07.10.1984r. do 15.03.1988r. - (...) G. , od 27.04.1988r. do 23.09.1988r. - (...) , - od 11.07.1990r. do 31.08.1990 r. - (...) Sp. z o.o. C. , zasiłek dla bezrobotnych: od 16.05.1991r. do 30.11.1992r., od 13.07.1993r. do 12.07.1994r.,od 03.02.1995r. do 02.02.1996r., od 03.09.1996r. do 02.09.1997r., od 26.01.2000r. do 06.09.2000r. oraz zasiłek przedemerytalny od 07.09.2000r. do 26.04.2012r. Jak ustalił Sąd Okręgowy, w okresie od 14.05.1965 r. do 27.07.1965 r. (tj. 2 miesiące i 13 dni) wnioskodawca był zatrudniony w Kopalni (...) w Z. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza pod ziemią. Od 07.03.1979 r. do 19.05.1979 r. (tj. 2 miesiące i 12 dni) pracował w Zakładzie (...) S.A. w Ł. jako spawacz elektryczny. W okresie od 12.12.1979 r. do 18.12.1980 r. (tj. 1 rok i 6 dni) M. O. pozostawał w stosunku pracy z (...) S.A. w G. pracując na stanowisku spawacza. Od 02.09.1982 r. do 31.08.1983 r. (tj. 11 miesięcy i 29 dni) był zatrudniony w (...) Spółdzielni Pracy w charakterze spawacza.W okresie od 20.05.1984 r. do 05.07.1985 r. (tj. 1 rok, 1 miesiąc i 15 dni) oraz od 23.09.1985 r. do 15.01.1986 r. (tj. 3 miesiące i 23 dni) ubezpieczony pracował w Przedsiębiorstwie (...) w charakterze ślusarza. Od 15.02.1986 r. do 25.05.1987 r. (tj. 1 rok, 3 miesiące i 10 dni) pracował w (...) sp. z o.o. w Zakładzie Usług Budowlanych jako pełnomocnik ds. usługowo – produkcyjnych. W okresie od 24.08.1987 r. do 02.10.1987 r. (tj. 1 miesiąc i 8 dni) był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w G. jako spawacz – montażysta. Od 04.10.1988 r. do 10.
  3. 1988r. (tj. 1 miesiąc i 6 dni) odwołujący się był zatrudniony w Cukrowni (...) w R. na stanowisku pracownika umysłowego. W okresie od 24.01.1989 r. do 29.03.1989 r. (tj. 2 miesiące i 5 dni) pracował w Przedsiębiorstwie (...) w L. jako elektromonter. Od 02.05.1989 r. do 08.09.1989 r. (tj. 4 miesiące i 6 dni) pracował w (...) W. jako monter urządzeń i instalacji chłodniczych. Od 02.11.1989 r. do 08.05.1991 r. (tj. 1 rok, 6 miesięcy i 6 dni) M. O. pracował w (...) Zakład (...) w C. jako spawacz gazowy. Od 05.01.1993 r. do 09.07.1993 r. (tj. 6 miesięcy i 4 dni) oraz od 01.09.1998 r. do 31.12.1998 r. (tj. 4 miesiące) był zatrudniony w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. jako spawacz elektryk. W okresie od 15.02.1996 r. do 16.08.1996 r. (tj. 6 miesięcy i 1 dzień) oraz od 08.02.1999 r. do 31.12.1999 r. (tj. 10 miesięcy i 23 dni) odwołujący był zatrudniony w Szkole Podstawowej w S. w pełnym wymiarze czasu pracy jako palacz C.O. oraz konserwator przy pracach remontowych Brakujący staż ubezpieczeniowy Sąd Okręgowy uzupełnił na podstawie kserokopii świadectw pracy nadesłanych przez Powiatowy Urząd Pracy w G. . Jak wynika z informacji pracownika urzędu , kopie zostały sporządzone na podstawie oryginałów tych dokumentów, co potwierdza zapis „zgodne z oryginałem” opatrzony parafą pracownika. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął świadectwa pracy poświadczające zatrudnienie wnioskodawcy w okresach nienakładających się na siebie wzajemnie. Podstawę ustaleń dla trzech okresów zatrudnienia, tj. w Kopalni (...) w Z. , w (...) S.A. w G. oraz w Zakładzie (...) S.A. w Ł. , stanowiły świadectwa pracy załączone przez pełnomocnika odwołującego się potwierdzone przez niego za zgodność z oryginałem i datowane na 2012 i 2013 r., co oznacza, że zostały wystawione przez zakłady pracy bądź ich następców prawnych obecnie i istnieje możliwość ich weryfikacji, o co organ rentowy nie wnosił. Sąd Okręgowy nie badał faktycznego okresu pracy wnioskodawcy w (...) w P. , z uwagi na przedłożenie przez odwołującego się za ten okres świadectw pracy różnej treści, treść pisma pracodawcy z 07.01.2013 r. (k: 28 akt sprawy) zaprzeczającemu zatrudnieniu odwołującego się w (...) w P. , faktyczną pracę w tym okresie w innych zakładach pracy, które wystawiły poświadczające je świadectwa pracy, jak również dlatego, że pozostałe okresy zatrudnienia pozwoliły na uzupełnienie brakującego stażu ubezpieczeniowego do wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W związku z tym Sąd pominął dowód z zeznań świadka K. Z. (k: 80 akt sprawy), który zeznawał na okoliczność zatrudnienia odwołującego się w (...) w P. oraz wypożyczania pracowników spółdzielni innym zakładom, jak również zeznania samego odwołującego się w charakterze strony w tym zakresie. Zeznania wskazanego świadka okazały się nieprzydatne także dla potwierdzenia zatrudnienia odwołującego się w (...) w M. (od 01.07.1961r. do 30.11.1964r.). Jak wynika z załączonych do akt sprawy akt rentowych K. Z. okres jego zatrudnienia w tej spółdzielni od 01.07.1960 r. do 29.10.1962 r. nie został udokumentowany świadectwem pracy, lecz jedynie zeznaniami świadków. Jak wynika z raportu ustalania uprawnień (k: 44 tychże akt rentowych świadka) okres ten nie został również uwzględniony do prawa do emerytury. Z kolei świadek M. Z. , którego akta rentowe również załączono do akt niniejszej sprawy, wprawdzie ma udokumentowany okres pracy w (...) w M. od 15.04.1960 r. do 10.10.1967 r. wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej (k: 31 akt rentowych tegoż świadka str. 46 – 47 legit. ubezp.), to jednakże z uwagi na jego śmierć, nie jest możliwe jego przesłuchanie celem potwierdzenia zatrudnienia odwołującego się w tym okresie. W uzasadnieniu stanu prawnego wskazano art. 27 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2012 r., tj. wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania obu spornych decyzji, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat dla mężczyzn; mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn . Ostatecznie ZUS uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowy odwołującego się w wymiarze 17 lat, 2 miesiące i 29 dni. W ocenie Sądu pierwszej instancji odwołujący udowodnił dodatkowo staż ubezpieczeniowy w łącznym wymiarze 9 lat, 6 miesięcy i 24 dni z tytułu zatrudnienia : w Kopalni (...) w Z. od 14.05.1965 r. do 27.07.1965 r. (tj. 2 miesiące i 13 dni); w Zakładzie (...) S.A. w Ł. od 07.03.1979 r. do 19.05.1979 r. (tj. 2 miesiące i 12 dni); w (...) S.A. w G. w okresie od 12.12.1979 r. do 18.12.1980 r. (tj. 1 rok i 6 dni); w (...) Spółdzielni Pracy od 02.09.1982 r. do 31.08.1983 r. (tj. 11 miesięcy i 29 dni); w Przedsiębiorstwie (...) „ w okresie od 20.05.1984 r. do 05.07.1985 r. (tj. 1 rok, 1 miesiąc i 15 dni) oraz od 23.09.1985 r. do 15.01.1986r. (tj. 3 miesiące i 23 dni); w (...) sp. z o.o w Zakładzie Usług Budowlanych od 15.02.1986 r. do 25.05.1987 r. (tj. 1 rok, 3 miesiące i 10 dni); w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w G. w okresie od 24.08.1987 r. do 02.10.1987 r. (tj. 1 miesiąc i 8 dni); w Cukrowni (...) w R. od 04.10.1988 r. do 10.11.1988 r. (tj. 1 miesiąc i 6 dni); w Przedsiębiorstwie (...) w L. od 24.01.1989 r. do 29.03.1989 r. (tj. 2 miesiące i 5 dni); w (...) W. od 02.05.1989 r. do 08.09.1989 r. (tj. 4 miesiące i 6 dni); w (...) Zakład (...) w C. od 02.11.1989 r. do 08.05.1991 r. (tj. 1 rok, 6 miesięcy i 6 dni); w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. od 05.01.1993 r. do 09.07.1993 r. (tj. 6 miesięcy i 4 dni) oraz od 01.09.1998 r. do 31.12.1998 r. (tj. 4 miesiące); w Szkole Podstawowej w S. od 15.02.1996 r. do 16.08.1996 r. (tj. 6 miesięcy i 1 dzień) oraz od 08.02.1999 r. do 31.12.1999 r. (tj. 10 miesięcy i 23 dni). Razem ze stażem ubezpieczeniowym uznanym przez ZUS, odwołujący legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym 26 lat, 9 miesięcy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił obie zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do dochodzonego świadczenia od dnia 01.06.2012 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca złożenia winsoku. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa prawnego stanowił art. 98 k.p.c. W apelacji organ rentowy zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając: - błędne ustalenie okresów składkowych spowodowane dwukrotnym zaliczeniem stażu pracy tego samego okresu, błędne zsumowanie okresów składkowych zaliczonych przez ZUS i Sąd, co miało wpływ na ustalenie okresów nieskładkowych i mogło mieć wpływ na prawo do emerytury, - naruszenie przepisów art. 116 ust. 5 i art. 117 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez uznanie dodatkowo za udowodnione 9 lat, 6 m-cy i 24 dni okresów składkowych, pomimo niezłożenia przez odwołującego oryginałów świadectw pracy a jedynie kopii i kopii sporządzonych z kopii oraz istnienia innych dowodów w aktach sprawy na podstawie, których można mieć uzasadnione wątpliwości co do autentyczności złożonych świadectw pracy, co może mieć wpływ na prawo do emerytury. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że na podstawie kopii świadectw pracy Sąd Okręgowy uznał za udowodnione m.in. następujące okresy składkowe: 20.05.1984r. - 05.07.1985r. i 23.09.1985r. - 15.01.1986r. - PZ (...) , 15.02.1986r. - 25.05.1987r. - (...) sp. z o.o. W. , 24.08.1987r. - 02.10.1987r. - Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego w G. , które pokrywają się z zaliczonym przez ZUS okresem 07.10.1984r. – 23.09.1988r. w (...) G. , co oznacza, że okresy te są zaliczone podwójnie. Ponadto, istnieje uzasadnione podejrzenie, że świadectwo pracy z (...) G. złożone przez odwołującego do ZUS jest przerobione, gdyż w kserokopii świadectwa pracy z (...) G. przesłanego przez (...) G. wynika, że data rozpoczęcia i zakończenia pracy jest inna niż uznana przez ZUS. Nadto, część okresu od 2.11.1989r. do 08.05.1991r. (...) w C. uznanego przez Sąd pokrywa się z okresem 11.07.1990r. – 31.08.1990r. (...) Sp. z o.o. w C. uznanego przez organ rentowy, czyli okres ten również jest zaliczony podwójnie. Sąd Okręgowy do okresu uznanego przez ZUS - 17 lat, 2 m-ce i 6 dni dodał okres, który uznał za udowodniony w postępowaniu sądowym - 9 lat, 6 m-cy i 24 dni, co uczyniło ubezpieczeniowy 26 lat i 9 m-cy. Zdaniem apelującego wyliczenie to jest błędne, albowiem Sąd winien był zsumować osobno okresy składkowe 12 lat, 10 m-cy i 19 dni (ZUS) + 9 lat, 6 m-cy , 24 dni (Sąd) = 22 lata, 5 m-cy i 13 dni i uzupełnić okresami nieskładkowymi w ilości 1/3 czyli 7 lat, 5 m-cy i 24 dni, co czyni staż ubezpieczeniowy w wysokości 29 lat, 11 m-cy i 7 dni. Staż ten byłby w podanej przez odwołującą wysokości gdyby nie podwójne zaliczenie tego samego okresu jednakże technika zastosowana do wyliczenia okresu ubezpieczeniowego przez Sąd jest błędna. Niezależnie od powyższych błędów zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem przepisów art. 116 ust. 5 i art. 117 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem odwołujący nie złożył dowodów uzasadniających prawo do emerytury przez wydaniem decyzji. W toku postępowania sądowego złożył kopie świadectw pracy, a Sąd orzekający rozpatrując okresy pracy, które nie były przedmiotem postępowania administracyjnego uznał za dowód w sprawie „kopie z kopii” świadectw pracy i na tej podstawie uznał za udowodniony okres pracy 9 lat, 6 m-cy, 24 dni, pomimo tego, że zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy okresy składkowe mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu. W niniejszej sprawie odwołujący , składając wniosek o przyznanie prawa do emerytury, złożył kwestionariusz przebiegu zatrudnienia, w którym wskazał zatrudnienie od 14 roku życia w (...) M. , (...) P. , (...) w K. , Szkoła Podstawowa w S. , (...) G. , (...) w K. i (...) C. a od 1991r. - PUP. ZUS w postępowaniu administracyjnym nie zaliczył odwołującemu okresów pracy w (...) M. , (...) P. , Szkoła Podstawowa w S. i (...) w C. , ponieważ dowody w sprawie budziły wątpliwości co do ich autentyczności. Odwołujący w toku postępowania złożył kolejne świadectwa pracy, które zostały rozpatrzone przez ZUS, co pozwoliło na ustalenie okresów składkowych w wysokości 12 lat, 10 m-cy 19 dni. Odwołujący dwukrotnie złożył świadectwo pracy z (...) P. . Świadectwa te różniły się znacznie. W toku postępowania sądowego okresy pracy nie uznane przez ZUS nie były przedmiotem postępowania dowodowego, natomiast Sąd na podstawie kserokopii świadectwa pracy poświadczonych za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika procesowego (3 świadectwa pracy) oraz na podstawie „kopii z kopii” świadectw pracy (10 świadectw pracy) uznał za udowodniony okres pracy 9 lat, 6 m-cy i 24 dni. Sąd poza zgromadzeniem kopii świadectw pracy nie przeprowadził innego postępowania dowodowego, poza zobowiązaniem (...) Oddział w P. , by na podstawie kserokopii świadectw pracy zajął stanowisko w sprawie a w szczególności by podał wykaz okresów składkowych i nieskładkowych zaliczonych odwołującemu M. O. . ZUS wykonując zobowiązanie poinformował Sąd, że okresy składkowe nie uległy zmianie ponieważ przesłane kopie świadectw pracy budzą wątpliwości co do autentyczności zawierają poprawki oraz są sprzeczne z wcześniej złożonymi dokumentami. ZUS zobowiązał się do oceny dowodów po przedłożeniu oryginałów. Zastrzeżenia ZUS są uzasadnione, ponieważ kopie przesłane przez PUP są nieczytelne (kopia świadectwa z E. Z. , Agrotechnik W. , (...) ), złożona została trzecia wersja świadectwa pracy z (...) P. , druga wersja świadectwa pracy z (...) G. , złożone zostały kopie świadectw pracy na okres, w którym odwołujący pracował w (...) G. , złożone zostały kopie świadectw pracy na okresy, których odwołujący nie podał w kwestionariuszu przebiegu zatrudnienia i nie były przedmiotem postępowania administracyjnego, a przede wszystkim były to kopie, które zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy emerytalnej nie mogą być dowodem w postępowaniu o przyznanie prawa do emerytury. Wskazując na powyższe podstawy apelacji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja organu rentowego nie była zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty były bezzasadne, nie miały natomiast wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 27 ust.1, 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn i co najmniej 65 lat, dla mężczyzn urodzonych do dnia 31 grudnia 1947 r. Spór w sprawie sprowadzał się do tego ,czy wnioskodawca udowodnił wymagany staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat. Pozostałe przesłanki do nabycia emerytury nie były kwestionowane. Nietrafny okazał się zarzut naruszenia art.116 ust.5 i art.117 ust.1 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z art.116 ust. 5 cyt. ustawy, do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Natomiast w myśl art. 117 ust. 1, okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2 pkt 1 lit. b-d, pkt 2 lit. d i pkt 4-17, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7, oraz okresy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, mogą być uwzględnione, jeżeli zostały udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu, z uwzględnieniem ust. 3 i
  4. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art.116 odnosi się do postępowania dowodowego przed organem rentowym. Nadto cyt. art.117 ust.1 dotyczący szczególnych wymagań dowodowych, od których uzależnione jest uwzględnienie wymienionych w tym przepisie okresów składkowych i nieskładkowych ( w sprawie chodzi o okres z art.6 ust.1 pkt 2 u.e.r.f.u.s.) , uwzględnia też zaliczenie okresów „uznanych orzeczeniem sądu”. Przy czym to „uznanie” z reguły następuje w trybie rozpoznawania odwołania od decyzji organu rentowego . Nie jest bowiem dopuszczalne w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych warunków do nabycia prawa do świadczenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 marca 2010r., I UK 267/09, MoPr 2010, Nr 7 , str.382 i z 9 lutego 2010r., I UK 262/09, L. ). Przy czym w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia co do środków dowodowych określone w treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe , Dz.U. z 2011r., Nr 237, poz.1412 (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 1997r., II UKN 186/97 , z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07 - LEX nr. (...) ). Niewątpliwie natomiast przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe nie może naruszać reguł dowodzenia przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego . Zasadniczy spór w zakresie oceny zgromadzonych przez Sąd pierwszej instancji dowodów z dokumentów sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy można dokonać ustaleń faktycznych w oparciu o dowody z dokumentów prywatnych ( głównie świadectwa pracy) w postaci ich kserokopii. W kwestii tej kilkakrotnie wypowiedział się Sąd Najwyższy, stwierdzając, że warunkiem uznania kserokopii za dokument jest umieszczenie na niej zaopatrzonego podpisem poświadczenia jej zgodności z oryginałem dokumentu (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 27 lutego 1997 r., III CKU 7/97, LEX nr 50764, z 3 kwietnia 2009 r., II CSK 459/08, LEX nr 607254; z 29 kwietnia 2009 r., II CSK 557/08, LEX nr 584200). Dla uznania kserokopii za dokument, świadczący o istnieniu oryginału o odwzorowanej w niej treści, niezbędne jest oświadczenie o istnieniu dokumentu o treści i formie odwzorowanej kserokopią. Takim oświadczeniem będzie umieszczone na kserokopii i zaopatrzone podpisem poświadczenie zgodności kserokopii z oryginałem. Dopiero wtedy można uznać kserokopię za dokument świadczący o istnieniu oryginału o treści i formie w niej odwzorowanej (por. uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r. III CZP 37/94, OSNC 1994 nr 11, poz. 206 ). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo uwzględnił wnioskodawcy dodatkowe okresy składkowe na podstawie kopii świadectw pracy nadesłanych przez Powiatowy Urząd Pracy w G. . Jak wynika z pisma PUP z 18 lipca 2013r. ( na k.106 akt sprawy), przesłane przez urząd kserokopie zostały wykonane na podstawie oryginałów świadectw pracy , które bezrobotny miał obowiązek przedstawić urzędowi do wglądu. Nadto każda kserokopia świadectwa pracy nadesłana przez PUP w G. posiada adnotację poświadczającą za zgodność z oryginałem z podpisem pracownika urzędu. Adnotacja ta „ o zgodności kopii z oryginałem” uwiarygadnia istnienie oryginału o treści i formie w niej odwzorowanej. W rezultacie Sąd Okręgowy prawidłowo, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, przyjął za udowodnione dodatkowe okresy pracy na podstawie świadectw pracy nadesłanych przez Powiatowy Urząd Pracy w G. . Również trzy świadectwa pracy poświadczone przez profesjonalnego pełnomocnika spełniają cechy dokumentu prywatnego, w oparciu o który istniała podstawa do uwzględnienie do stażu pracy wskazanych tam okresów zatrudnienia. Dokumenty te nie noszą cech uszkodzeń. Nie stwierdza się też innych okoliczności ograniczających ich moc dowodową . Zasadny był natomiast zarzut organu rentowego co do błędnego zaliczenia przez Sąd Okręgowy pojedynczych okresów , w wyniku czego doszło do podwójnego zaliczenia tych samych okresów składkowych, które już wcześniej uwzględnił w zaskarżonych decyzjach ZUS. Zarzut ten , jak wyżej wskazano, nie miał jednak ostatecznie wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy następujące okresy składkowe:
  5. od 11.05.1970r. do 03.10.1970r. - (...) S.A. ( 4 m-ce, 24 dni) ;
  6. od 06.09.1975r. do 25.04.1976r. - (...) S.A. (7 m-cy, 20 dni);
  7. od 17.09.1976r. do 09.07.1977r. - (...) Chemobudowa Ł. (9 m-cy, 23 dni);
  8. od 29.05.1981r. do 01.09.1982r. – E. . - (...) SA K. (1 rok, 3 m-ce, 4 dni);
  9. od 30.09.1983r. do 12.05.1984r. - B. I. P. ( 7 m-cy, 13 dni)
  10. od 07.10.1984r. do 15.03.1988r. - (...) G. ( 3 lata, 5 m-cy, 10 dni);
  11. od 27.04.1988r. do 23.09.1988r. - (...) (4 m-ce, 27 dni),
  12. od 11.07.1990r. do 31.08.1990 r. - (...) Sp. z o.o. C. ( 1 m-c, 21 dni)
  13. okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych: od 16.05.1991r. do 30.11.1992r., od 13.07.1993r. do 12.07.1994r.,od 03.02.1995r. do 02.02.1996r., od 03.09.1996r. do 02.09.1997r., od 26.01.2000r. do 06.09.2000r. Jako okres nieskładkowy, wzięto pod uwagę okres pobierania zasiłku przedemerytalnego od 07.09.2000r. do 26.04.2012r. ( 11 lat, 7 m-cy, 20 dni) . W rezultacie wg ZUS niespornym okresem składkowym jest 12 lat, 10 miesięcy i 19 dni i do tego okresu należy odnieść ustalenia Sądu pierwszej instancji , ponieważ jak słusznie podniósł apelujący, niesporny ww. okres nieskładkowy można uwzględnić w 1/3 ustalonych wcześniej okresów składkowych. Aby prawidłowo ustalić staż pracy ( mając na względzie zarzut podwójnego zaliczenia okresów składkowych), należy poprawnie określić uwzględniony przez organ rentowy okres zatrudnienia wnioskodawcy w Państwowym Ośrodku (...) w G. w oparciu o poświadczoną za zgodność kserokopię świadectwa pracy ( na k. 65 akt sprawy), ponieważ w odróżnieniu od dokumentu uwzględnionego przez ZUS ( na k.12 akt emerytalnych ZUS ) nie nosi on cech przerabiania. Z tego dokumentu wynika niespornie, że wnioskodawca pracował w (...) w G. na stanowisku ślusarza – spawacza na podstawie umowy na czas określony od 7 października 1987r. ( a nie - od 7 października 1984r.) do 15 marca 1988r. Powyższą okoliczność potwierdza też wcześniejszy okres składkowy, wynikający ze świadectwa pracy uwzględnionego przez Sąd Okręgowy – od 24 sierpnia do 2 października 1987r. wnioskodawca pracował w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w G. ( świadectwo pracy na k.64 akt sprawy) . Z tych dokumentów wynika ,że do 2 października 1987r. wnioskodawca pracował w (...) w G. , a od 7 października 1987r. podjął kolejną pracę w (...) w G. . W konsekwencji należało uwzględnić z tytułu zatrudnienia w (...) w G. okres składkowy tylko w wymiarze 5 miesięcy i 10 dni. Słusznie też organ rentowy wskazał, że podwójnie zaliczono okres zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. C. od 11.07.1990r. do 31.08.1990 r. ( 1 m-c, 21 dni ). W rezultacie tych ustaleń , aby uniknąć podwójnego zaliczenia poszczególnych okresów składkowych , z okresów uwzględnionych przez organ rentowy należało uwzględnić okresy składkowe w wymiarze 9 lat, 8 miesięcy i 28 dni ( 12 lat, 10 miesięcy i 19 dni – 3 lata, 1 miesiąc i 21 dni) . Taki okres składkowy, jako niesporny można wziąć pod uwagę przy dokonywaniu dalszych ustaleń z uwzględnieniem okresów zaliczonych przez Sąd Okręgowy. Dla porządku należy wskazać ,że Sąd Okręgowy uznał za udowodnione nadto następujące okresy na podstawie świadectw pracy poświadczonych za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika:
  14. w Kopalni (...) w Z. od 14.05 do 27.07.1965 r. (tj. 2 miesiące i 13 dni);
  15. w Zakładzie (...) S.A. w Ł. od 07.03 do 19.
  16. 1979r. (tj. 2 miesiące i 12 dni);
  17. w (...) S.A. w G. w okresie od 12.12.1979 r. do 18.12.1980 r. (tj. 1 rok i 6 dni); oraz na podstawie kopii świadectw pracy poświadczonych za zgodność z oryginałem przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w G. :
  18. w (...) Spółdzielni Pracy od 02.09.1982 r. do 31.08.1983 r. (tj. 11 miesięcy i 29 dni);
  19. w Przedsiębiorstwie (...) „ w okresie od 20.05.1984 r. do 05.07.1985 r. (tj. 1 rok, 1 miesiąc i 15 dni) oraz od 23.09.1985 r. do 15.01.1986r. (tj. 3 miesiące i 23 dni);
  20. w (...) sp. z o.o w Zakładzie Usług Budowlanych od 15.02.1986 r. do 25.05.1987 r. (tj. 1 rok, 3 miesiące i 10 dni);
  21. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w G. w okresie od 24.08.1987 r. do 02.10.1987 r. (tj. 1 miesiąc i 8 dni);
  22. w Cukrowni (...) w R. od 04.10.1988 r. do 10.11.1988 r. (tj.1 miesiąc i 6 dni);
  23. w Przedsiębiorstwie (...) w L. od 24.01 do 29.03.1989 r. (tj. 2 miesiące i 5 dni);
  24. w (...) W. od 02.05 do 08.09.1989 r. (tj. 4 miesiące i 6 dni);
  25. w (...) Zakład (...) w C. od 02.11.1989 r. do 08.05.1991 r. (tj. 1 rok, 6 miesięcy i 6 dni);
  26. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. od 05.01 do 09.07.1993 r. (tj. 6 miesięcy i 4 dni) oraz od 01.09 do 31.12.1998 r. (tj. 4 miesiące);
  27. w Szkole Podstawowej w S. od 15.02 do 16.08.1996 r. (tj. 6 miesięcy i 1 dzień) oraz od 08.02 do 31.12.1999 r. (tj. 10 miesięcy i 23 dni). Na uwagę zasługuje okoliczność ,że okresy z pkt 12 i 13 występują między okresami zarejestrowania w PUP i otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych, co dodatkowo potwierdza ich prawdziwość. Ponieważ nie jest możliwym , aby ubezpieczony w kolejnych latach otrzymywał świadczenia z tytułu pozostawania bez pracy bez wykazania świadczenia pracy pomiędzy tymi okresami. Zgodnie bowiem z treścią art.20 ust.1 pkt 2 ustawy z 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu ( Dz.U. z 1991r, Nr, 106,poz.457) oraz art.23 ust. 1, pkt 2 ( w pierwotnym brzmieniu) ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.jedn.: Dz.U. z 2003r., Nr 58, poz.514) prawo do zasiłku dla bezrobotnych co do zasady przysługiwało osobie, która w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania przez okres co najmniej 180 dni pozostawała w stosunku pracy lub podlegała ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. Jak wynika z niespornych ustaleń Sądu Okręgowego, których apelujący nie kwestionuje , zasadnie nie uwzględniono okresu pracy w (...) w P. od 16 sierpnia 1965r. do 15 lutego 1981r. , ponieważ okres ten pokrywa się z innymi uwzględnionymi okresami składkowymi . Ponadto pracodawca zaprzeczył, aby zatrudniał wnioskodawcę ( pismo na k.28 akt sprawy). Co do pozostałych okresów składkowych pominiętych przez Sąd Okręgowy, które nie były objęte zarzutami apelacji, należy podzielić w tym zakresie ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji bez potrzeby ich szczegółowej analizy. Jednocześnie zgodnie z wyliczeniem organu rentowego, zaprezentowanym w piśmie procesowym z 19 marca 2015r. ( na k. 191 akt sprawy), staż ubezpieczeniowy wyliczony z uwzględnieniem ww. okresów wyniósł 19 lat, 11 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych oraz 6 lat, 7 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych , tj. łącznie 26 lat, 6 miesięcy i 22 dni. Okres składkowy, jak wyjaśnił ZUS, uległ zwiększeniu o 6 miesięcy ( i w rezultacie też o 2 miesiące okres nieskładkowy) , ponieważ w toku postępowania wnioskodawca przedłożył dodatkowo świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia od 1.08.1994r. do 31.01.1995r., który to okres organ rentowy uwzględnił. Mając na uwadze powyższe wyliczenia organu rentowego, trzeba uznać, że w rezultacie Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, iż odwołujący się spełnia warunki do nabycia emerytury zgodnie z art.27 u.e.r.f.u.s., w tym udowodnił wymagany staż co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W rezultacie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania, w oparciu o zarzuty apelacji, poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń co do udowodnienia przez odwołującego się stażu pracy w rozmiarze uprawniającym do nabycia prawa do emerytury . Z tych względów na podstawie art.385 k.p.c. apelacja organu rentowego podlegała oddaleniu, jako bezzasadna . O kosztach postępowania za drugą instancję orzeczono na podstawie §2 ust.3 , §11 ust. 2 i §12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 490) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.