Sad powszechny, V U 663/13

Sygn. akt V U 663/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Radosław Buko Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Leśniak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 roku w Słupsku odwołania Z. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 marca 2013 roku znak (...) w sprawie Z. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu Z. J. prawo do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 roku Nr 153 poz. 1227 ze zmianami) od dnia 18 lutego 2013 roku, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego. Sygn. akt VU 663/13 UZASADNIENIE Ubezpieczony Z. J. w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 marca 2013 roku, znak (...) domagał się jej zmiany, poprzez przyznanie mu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nie zaliczono mu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w (...) w C. na stanowisku spawacza. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasadzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że na podstawie przedłożonych dowodów uznał za udowodniony okres zatrudnienia wynoszący ogółem 27 lat, 3 miesiące i 10 dni. Pozwany organ rentowy wskazał, że w świadectwie pracy z dnia 31 sierpnia 1992 roku podano stanowisko spawacz – zbrojarz, a w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 2 sierpnia 1994 roku zbrojarz, a nadto że suma w/w okresów nie da łącznie wymaganego 15 letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. W związku z tym, że ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych pozwany organ rentowy nie znalazł podstaw do przyznania emerytury. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony Z. J. , urodzony (...) w dniu 18 lutego 2013 roku złożył wniosek o emeryturę. Ubezpieczony posiada niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący ogółem 27 lat, 3 miesiące i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 1 rok i 16 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE, w chwili składania wniosku nie pozostawał w stosunku pracy. Organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 6 czerwca 1977 roku do 21 czerwca 1985 roku ( 8 lat i 16 dni) i od 19 stycznia 1987 roku do 4 września 1991 roku ( 4 lata, 7 miesięcy i 17 dni) z tytułu pracy w (...) (...) (...) C. . Organ rentowy nie uwzględnił powyższych okresów do pracy w warunkach szczególnych, ponieważ w świadectwie pracy z dnia 31 sierpnia 1992 roku podano stanowisko spawacz – zbrojarz, a w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 2 sierpnia 1994 roku zbrojarz. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 marca 2013 r., znak (...) odmówiono ubezpieczonemu prawa do emerytury. Dowody: wniosek k. 23, karta przebiegu zatrudnienia k.32, decyzja ZUS – k. 33 akt ZUS, Ubezpieczony Z. J. w okresie od 10 kwietnia 1975 roku do 25 listopada 1976 roku był zatrudniony w (...) (...) w G. , gdzie w okresie od 10 kwietnia 1975 do 23 sierpnia 1976 roku (1 rok, 4 miesiące, 13 dni), świadczył pracę na stanowisku spawacza. Ubezpieczony pracował razem z K. G. i S. J. . W okresie od 24 sierpnia 1976 roku do 30 maja 1977 roku ubezpieczony odbywał karę pozbawienia wolności w (...) w C. . W okresie od 6 czerwca 1977 roku do 31 sierpnia 1992 roku ubezpieczony był zatrudniony w (...) w C. , gdzie od 6 czerwca 1977 roku do 21 czerwca 1985 roku ( 8 lat i 16 dni) oraz od 23 czerwca 1985 roku do 28 listopada 1986 roku ( 1 rok , 5 miesięcy i 6 dni) i od 19 stycznia 1987 roku do 4 września 1991 roku świadczył pracę na stanowisku spawacza. Ubezpieczony pracował przy budowie budynków z wielkiej płyty, pracował przy cięciu, spawaniu i montowaniu szkieletów zbrojenia. Ubezpieczony spawał elementy metalowe zbrojenia ścian, stropów, zbroił ławy fundamentowe. W okresie od 6 września 1991 roku do 28 lutego 1992 roku ubezpieczony był zatrudniony w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...) we W. , gdzie świadczył pracę na budowie w Niemczech w charakterze zbrojarza, przy produkcji i montażu zbrojeń belek typu (...) i ,,U oraz innych robót zbrojarskich. Dowód: opinia charakterystyka z dnia 21.11.1986r. w aktach osobowych ubezpieczonego k.5 akt sprawy, zaświadczenie o odbytej karze pozbawienia wolności k. 26, zeznania świadków K. G. 00:28:34 – 00:33:33 k.17 verte akta sprawy, S. J. 00:34:32 – 00:40:33 k.18 akta sprawy, świadectwo pracy k. 37 akta kapitału początkowego. Praca ubezpieczonego w (...) (...) w G. od 10 kwietnia 1975 do 23 sierpnia 1976 roku (1 rok, 4 miesiące , 13 dni) oraz w (...) w C. od 6 czerwca 1977 roku do 21 czerwca 1985 roku ( 8 lat i 16 dni) i 23 czerwca 1985 roku do 28 listopada 1986 roku( 1 rok, 5 miesięcy i 6 dni) , a także od 19 stycznia 1987 roku do 4 września 1991 roku (4 lata, 7 miesięcy i 17 dni) i od 6 września 1991 roku do 28 lutego 1992 roku w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,, (...) we W. ( 5 miesięcy i 22 dni) była pracą w warunkach szczególnych. Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Łączny staż pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach wynosi 15 lat 11 miesięcy i 16 dni. Dowód: opinia charakterystyka z dnia 21.11.1986r. w aktach osobowych ubezpieczonego k.5 akt sprawy, zaświadczenie o odbytej karze pozbawienia wolności k. 26, zeznania świadków K. G. 00:28:34 – 00:33:33 k.17 verte akta sprawy, S. J. 00:34:32 – 00:40:33 k.18 akta sprawy, świadectwo pracy k. 37 akta kapitału początkowego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych. Ponadto należy dodać, iż w myśl § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W niniejszej sprawie poza sporem było, że ubezpieczony ma 60 lat, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy tj. na dzień 1 stycznia 1999 roku. Strony różniły się jedynie co do oceny, czy został spełniony warunek posiadania przez ubezpieczonego co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Zważyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w wykazie A w Dziale XIV poz. 12 brzmi: prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo-wodorowym, nadto praca zbrojarza i betoniarza wymieniona została w wykazie A, dziale V poz.4. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić, że ubezpieczony w okresie od 10 kwietnia 1975 do 23 sierpnia 1976 roku w (...) (...) w G. tj. do czasu odbywania kary pozbawienia wolności, a także w (...) w C. od 6 czerwca 1977 roku do 21 czerwca 1985 roku , od 23 czerwca 1985 roku do 28 listopada 1986 roku i od 19 stycznia 1987 roku do 4 września 1991 roku świadczył prace na stanowisku spawacza. Wynika to z zeznań słuchanych w sprawie świadków pracujących w spornym okresie razem z ubezpieczonym zarówno w jednym i w drugim przedsiębiorstwie tj. K. G. i S. J. . Świadkowie potwierdzili, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy spawał elementy metalowe zbrojenia ścian, stropów, zbroił ławy fundamentowe. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne albowiem były one stanowcze, logiczne, zgodne i wzajemnie się uzupełniały. Odnoszą się zarówno do rodzaju i okresów zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska. Świadkowie byli osobami, które miały bezpośredni kontakt z ubezpieczonym w trakcie świadczenia przez niego pracy w przedmiotowych zakładach pracy, zorientowane zatem były w materii będącej przedmiotem ich zeznań. Istotnym było również, że ubezpieczony przedłożył na powyższą okoliczność kopię świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych (k. 25 akt sprawy ). W ocenie Sądu Okręgowego też niedokładności w określeniu zajmowanego stanowiska przez pracodawcę nie mogą rodzić negatywnych skutków dla pracownika. Nadto, w toku postępowania dowodowego Sąd doszedł do przekonania, że należy ubezpieczonemu uwzględnić okres zatrudnienia od 6 września 1991 roku do 28 lutego 1992 roku w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,, (...) we W. ( 5 miesięcy i 22 dni) była pracą w warunkach, kiedy świadczył prace na stanowisku zbrojarza. Załączone w aktach osobowych opinia charakterystyka z dnia 21.11.1986r. ( k.5 akt sprawy ) jednoznacznie wskazuje, że Z. J. na budowie w Niemczech w świadczył pracę charakterze zbrojarza, przy produkcji i montażu zbrojeń belek typu (...) i ,,U oraz innych robót zbrojarskich. Powyższe dowody i ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia spornych okresów. Wynika z nich, iż odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności spawacza i zbrojarza. Okresy te podlegały zaliczeniu całości do stażu pracy w warunkach szczególnych, w związku z zapisem w Wykazie A Dziale XIV poz. 12 (prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo wodorowym) i dziale V poz.4 ( praca zbrojarza i betoniarza). Suma okresów uwzględnionych przez organ rentowy w wymiarze 1 rok i 16 dni oraz udowodnionych przed Sądem w wymiarze 15 lat, 11 miesięcy i 16 dni przekraczała wymagane 15 lat. Tym samym ubezpieczony spełnił ostatnią sporną przesłankę wynikającą z przepisu art. 184 w powiązaniu z art. 32 ustawy o emeryturach rentach. Uwzględniony okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł ponad wymagane 15 lat i uprawnia J. J. do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku. Prawo do świadczenia przyznano od 18 lutego 2013 roku. W związku z powyższym, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał Z. J. prawo do emerytury od dnia 18 lutego 2013 roku czyli od dnia złożenia wniosku o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Ustalenie, czy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w spornych okresach pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymagało rozważenia, czy czynności przezeń wykonywane były pracą w warunkach szczególnych oraz wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd wyroku nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł jak w sentencji.