Sad powszechny, VI Ga 74/15

Sygn. akt VI Ga 74/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Frankowska Sędziowie: SO Anna Walus – Rząsa SO Beata Hass – Kloc (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Spółki z o.o. w Ś. przeciwko: B. w R. - R. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt V GC 1057/14 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda (...) Spółki z o.o. w Ś. na rzecz pozwanego B. w R. - R. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 74/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. Powód (...) Sp. z o.o. w Ś. pozwem z dnia 23 kwietnia 2014 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Company (...) w R. – R. kwoty 676,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 marca 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania. W uzasadnieniu podał, że wynajął poszkodowanej R. N. , której pojazd został uszkodzony, pojazd zastępczy marki P. (...) na okres od dnia 26 lutego 2014 r. do dnia 3 marca 2014 r. Poszkodowana na podstawie umowy cesji wierzytelności przeniosła na powoda wierzytelność pieniężną przysługującą jej wobec pozwanego, u którego ubezpieczony był sprawca szkody, z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Pozwany wskazał, że wypłacił już powodowi kwotę 246 zł, stanowiącą odszkodowanie za 2 dni korzystania z samochodu zastępczego po zweryfikowanej stawce 123 zł za dobę, która zdaniem pozwanego w całości wyczerpuje roszczenie powoda o zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego. Pozwany zarzucił, że czas najmu pojazdu wynoszący 5 dni był zawyżony, jako że jego zdaniem, w pełni możliwe było całkowite zakończenie naprawy już w dniu 28.02.2014 r., a profesjonalny warsztat winien był postarać się o zwrot pojazdu jeszcze przed weekendem. Ponadto pozwany zakwestionował przyjętą przez powoda stawkę dobową za wynajem wskazując, iż prawidłowa wysokość stawki winna odpowiadać wysokości stawki przyjętej przez niego, a więc 123 zł za dobę. Dodatkowo pozwany zakwestionował legitymację czynną powoda. W odpowiedzi na sprzeciw powód ustosunkował się do zarzutów strony pozwanej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy oddalił powództwo (I) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 197 zł tytułem kosztów procesu (II). W uzasadnieniu dla niniejszego, Sąd Rejonowy ustalił, iż w dniu 26 lutego 2014 r. doszło do zdarzenia komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd należący do R. N. , marki H. (...) , która pojazd ten wykorzystywała do celów komunikacyjnych i nie dysponowała innym pojazdem. Sprawca szkody był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego (...) Company . W dniu 26 lutego 2014 r. poszkodowany zawarł z powodem (...) Sp. z o.o. w Ś. , zajmującym się wynajmem pojazdów samochodowych, umowę najmu pojazdu zastępczego marki P. (...) , klasy B, na okres od dnia 26 lutego 2014 r. do dnia 3 marca 2014 r. W umowie przyjęto wysokość czynszu za wynajem pojazdu na kwotę 150 zł netto za dobę. Dnia 5 lutego 2014 r. zostały wykonane oględziny przednaprawcze pojazdu. W dniu 25 lutego 2014 r. zakład naprawczy otrzymał zaakceptowaną przez ubezpieczyciela kalkulację naprawy i złożył zamówienie na części, w dniu 26 lutego 2014 r. przyjęto pojazd do naprawy, w dniu 28 otrzymano zamówione części. W dniach 1-2 marca 2014 r., to jest w sobotę i niedzielę nie wykonywano naprawy. Naprawa polegała na czynnościach blacharsko-lakierniczych, przy czym naprawa najkrótsza tego typu, łącznie z wymontowaniem i zamontowaniem oraz oczekiwaniem na wyschnięcie trwa max. 8 godzin. W dniu 3 marca 2013 r. zakład naprawił pojazd i wydał go poszkodowanemu. Z tytułu najmu pojazdu zastępczego powód wystawił fakturę VAT na kwotę 922,50 zł. Do obliczenia kosztów najmu powód przyjął dobową stawkę najmu pojazdu w kwocie 184,50 zł brutto. Pozwany wypłacił powodowi odszkodowanie w kwocie 246 zł tytułem zwrotu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego za okres 2 dni, weryfikując dobową stawkę najmu do kwoty 123 zł. Na podstawie umowy cesji z dnia 26 lutego 2014 r. poszkodowana scedowała na powoda przysługującą jej wobec ubezpieczyciela pozwanego, wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Sąd Rejonowy wskazał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Nie wszystkie jednak wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów. Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Sąd I instancji uznał, że refundacja przez pozwanego kosztów z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 246 zł za okres dwóch dni w pełni wyczerpuje roszczenia powoda z tego tytułu. W ocenie Sądu Rejonowego dwa dni były wystarczające do przeprowadzenia naprawy pojazdu, który to okres winien obejmować 1 dzień na przyjęcie pojazdu do naprawy oraz 1 dzień na dokonanie czynności naprawczych. Sąd Rejonowy uznał, że skoro pozwany zamówił części w dniu 25.02.2014 r., przed przyjęciem pojazdu do naprawy, a następnie otrzymał te części w piątek 28.02.2014 r., a więc przed weekendem, kiedy to zakład blacharsko-lakierniczy nie pracuje, to winien pojazd do naprawy przyjąć w poniedziałek dnia 3.03.2014 r., wiedząc, że w piątek już nie zdąży z wydaniem pojazdu poszkodowanemu. W ocenie Sądu Rejonowego pozwany postąpił nieracjonalnie, niecelowo, nieadekwatnie do sytuacji przyjmując samochód do naprawy jeszcze przed otrzymaniem części, uniemożliwiając tym samym poszkodowanej korzystanie z pojazdu i powodując koszty najmu nie pozostające w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym. Sąd I instancji stwierdził, że to działanie serwisu spowodowało wydłużenie czasu i procesu naprawy, a tym samym wygenerowało zbędne koszty z tego tytułu. Sąd Rejonowy odnosząc się do zarzutu pozwanego dotyczącego zawyżenia stawki przyjętej przez powoda w umowie najmu w kwocie 184,50 zł brutto wskazał, że przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej udowadnia poszkodowany zgodnie z ogólną regułą ciężaru dowodu, dalej podając, że powód nie twierdził nawet, czy jego stawka mieściła się w granicach stawek rynkowych, a wbrew twierdzeniu pozwanego fakt ten nie jest znany sądowi z urzędu. W ocenie Sądu I Instancji wyliczając wysokość odszkodowania nabytego w drodze cesji, powód zastosował stawkę, która pozostawała w nadmiernej wysokości w stosunku do wysokości stawki przyjętej przez pozwanego, podawanej jako średnia stawka rynkowa. Sąd Rejonowy podkreślił, że z uwagi na zakwestionowanie przez pozwanego wysokości stawki, powód zgodnie z art. 6 k.c. w ramach wykazanie tzw. adekwatnego związku przyczynowego winien zgłosić dowody świadczące, iż jego stawka mieściła się w granicach stawek rynkowych innych podmiotów wynajmujących, względnie że zachodziły szczególne okoliczności, które czyniły stawkę powoda usprawiedliwioną. Zdaniem Sądu Rejonowego bierność powoda w tym przedmiocie skutkowała również i na tej podstawie oddaleniem powództwa. Sąd I instancji uznał także, iż ogólny zarzut prawny pozwanego w zakresie kwestionowania legitymacji czynnej powoda, bez sprecyzowania faktów i twierdzeń, z czego konkretnie wynika ten brak legitymacji, nie stanowił wystarczającej podstawy do „rozliczenia” tego zarzutu, w efekcie na tej podstawie Sąd Rejonowy zarzut ten pominął. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał powództwo za bezzasadne i oddalił je, na podstawie art. 822 § 1 w zw. z art. 509 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania co miało wpływ na treść orzeczenia, w szczególności art. 233 k.p.c. poprzez stronniczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wskazując, że wyrok: - nie uwzględniał zapisów umowy najmu pojazdu z dnia 26 lutego 2014 r., gdzie poszkodowany zaakceptował oferowaną stawkę za wynajem pojazdu zastępczego przez powoda, - nie uwzględnił rzeczywistego okresu naprawy pojazdu uszkodzonego, na podstawie dokumentów: historia naprawy pojazdu jak i opis naprawy, trwającego 5 dni,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co miało wpływ na treść orzeczenia, poprzez przyjęcie iż: - powództwo w zakresie oferowanej stawki za wynajem pojazdu nie zostało udowodnione, tymczasem do pozwu został dostarczony cały komplet pism, w tym umowy najmu wraz z cennikiem oraz umowę cesji, zaakceptowana przez poszkodowaną, - uzasadniony czas naprawy wyniósł 1 dzień, podczas gdy poszkodowana była pozbawiona użytkowania auta 5 dni w czasie jego naprawy w serwisie, - tymczasem Sąd oparł tą wiedzę na bezwolnych wydrukach internetowych ofert innych wypożyczalni, a nie w oparciu o wiarygodne źródło w postaci opinii biegłego. Powołując się na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu dla niniejszego powód wskazał, iż w jego ocenie poszkodowany pozbawiony był możliwości korzystania z pojazdu uszkodzonego w czasie gdy znajdował się on w serwisie naprawy tj. od 26 lutego do 03 marca 2014 r., pomimo, że naprawa trwała 1 dzień. Nadto wskazał, że komplet dokumentów przedłożonych do pozwu w całości udowadnia roszczenie, wskazując przy tym, że zastosowane stawki za wynajem pojazdu zastępczego są stawkami średnimi na rynku najmu pojazdów. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postepowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową apelację nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Analiza poczynionych w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy oraz na ich podstawie dokonanych rozważań prawnych nie pozwoliła na podzielenie zarzutów strony powodowej zgłoszonych w apelacji wniesionej od przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zarzuty powoda zasadniczo ograniczają się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez Sąd I instancji, na podstawie których Sąd ten wydał wyrok w pełni trafny. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Rejonowy działał w granicach wyznaczonych treścią art. 233 §1 k.p.c. , który to przepis, co należy podkreślić daje Sądowi możliwość oceny dowodów wg. własnego przekonania. Ocena ta może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych, praktycznych związków przyczynowo skutkowych (tak SN w wyroku z dnia 27.09.2002 r II CKN 817/00 i z dnia 14.12.2001r. V CKn 561/00). Żadnych uchybień w świetle powyższych zasad w toku postępowania przez Sądem I instancji Sąd Okręgowy się nie dopatrzył. Przeciwnie, wszelkie ustalenia Sądu Rejonowego zarówno w zakresie dotyczącym okresu najmu pojazdu zastępczego jak i wysokości stawki czynszu najmu za ten pojazd - Sąd Okręgowy w zupełności podziela i przyjmuje za własne. Ustalenia Sądu I instancji w tym przedmiocie są zresztą bardzo wnikliwe, co znajduje wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlatego też nie ma potrzeby przytaczania ich ponownie. Niewątpliwie koszty najęcia samochodu zastępczego pozostawały w normalnym związku przyczynowym z zaistniałym wypadkiem komunikacyjnym. Koszty te jednak, jak zasadnie przyjmuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2004 r. II CK 494/03, i który to pogląd Sąd Okręgowy w całości podziela, mogą obejmować tylko okres konieczny i niezbędny do przeprowadzenia naprawy uszkodzonego pojazdu ( art. 361 § 1 k.c. ). Nie można zatem rozciągać takich kosztów na cały faktyczny okres naprawy samochodu. Sąd Rejonowy trafnie ustalił i przyjął, że nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z zaistniałym wypadkiem, odszkodowanie w zakresie dodatkowych trzech dni za który to okres zasądzenia odszkodowania domaga się powód w tym postępowaniu. W przedmiotowym stanie faktycznym wykonanie naprawy pojazdu wymagało dwóch dni - 1 dnia na przyjęcie pojazdu do naprawy oraz 1 dnia na dokonanie czynności naprawczych. Wydłużenie czasu i procesu naprawy – jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy - spowodował zakład naprawczy poprzez przyjęcie pojazdu do naprawy przed otrzymaniem części, uniemożliwiając tym samym poszkodowanej korzystanie z pojazdu i powodując koszty najmu nie pozostające w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym. Stąd też nie można przyjąć aby okres powyższy, za który odszkodowania domaga się powód, był okresem koniecznym i niezbędnym do naprawy pojazdu. Sąd Okręgowy podziela także ustalenia Sądu I Instancji w zakresie zawyżenia przez zakład naprawczy stawki dobowej za najem pojazdu zastępczego. Powód po zakwestionowaniu przez pozwanego wysokości stawki nie wykazał aby przyjęta przez niego wysokość stawki w kwocie 184,50 zł odpowiadała średnim stawkom najmu samochodów obowiązującym na rynku lokalnym. Sąd Rejonowy prawidłowo więc przyjął, że powód zastosował stawkę, która pozostawała w nadmiernej wysokości w stosunku do wysokości stawki przyjętej przez pozwanego, podawanej jako średnia stawka rynkowa. W tym stanie rzeczy za bezzasadne należy uznać zarzuty apelacji. Wobec powyższego Sąd Okręgowy apelację powoda oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono n podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c.