k.c. Orzekając o należnym od wnioskodawczyni wynagrodzeniu za ustanowienie służebności przesyłu oparł się na opinii biegłego K. P. z dnia 19 04 2013r. oraz odwołał się do poglądu prawnego wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 10 2013r. zgodnie z którym wynagrodzenie za ustano-wienie służebności przesyłu powinno być ustalone proporcjonalnie do stopnia ingerencji w treść prawa własności, uwzględniając wartość nieruchomości i w takim zakresie mieć na względzie szkodę właściciela z uszczuplenia prawa własności (V CKS 491/12). O kosztach postępowania orzekł stosując regulację art. 520 § 2 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyła wnioskodawczyni M. B. w części orzeka-jącej o wysokości wynagrodzenia za ustanowią w nim służebność przesyłu, która wnosiła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia za ustanowioną służebność w wysokości 23.355zł Zarzuciła, że przy ferowaniu postanowienia naruszono prawo materialne, przez błędną wykładnię regulacji art.
w zakresie rozumienia „odpowiedniego wynagrodzenia” należnego właścicielowi nieruchomości obciążonej za ustanowienie służebności przesyłu i w konsekwencji tego ustalenia tego wynagrodzenia w zaniżonej wysokości. Ponadto zarzucała, że zawarte w zaskarżonym postanowienie dotyczące wyso-kości wynagrodzenia za ustanowiona służebność zostało sformułowane w sposób uniemożliwiający egzekucję obowiązku zapłaty przez uczestniczkę wynagro-dzenia za ustanowioną służebność przesyłu bezpośrednio na podstawie tego postanowienia. W uzasadnieniu orzeczenia między innymi podnosiła, że przyjęty obszar oddziaływania służebności odpowiadający pasowi o szerokości 8m biegnącemu wzdłuż gazociągu jest nieadekwatny do faktycznego jej oddziaływania, gdyż nie uwzględnia on znajdującego się poza tym pasem gruntu o powierzchni 120m 2 od strony północno-wschodniej nieruchomości, uwidoczniony na mapie w kształcie trójkąta, którego nie da się zabudować obiektami kubaturowymi. Podnosiła również, że biegły sądowy szacując wartość służebności dostrzegł „wyżej przedstawione dalej idące ograniczenia w faktycznym wykorzystaniu przedmio-towej nieruchomości” przyjmując w opinii uzupełniającej stopień ingerencji służebności w treść prawa własności wyrażony postaci współczynnika K w wysokości 0,75, co zwiększą wysokość wynagrodzenia o połowę. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie wniosko-dawczyni przyjmując, że ma ono źródło w regulacji art.
a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia wiarygodnych źródłach dowodowych i co należy podkreślić w istocie nie były w apelacji kwestionowane. Zawarte w niej zarzuty w istocie kwestionują ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego (subsumcję ustalonego stanu faktycznego i jej wynik; sposób ustalenia i określenia wysokości wynagrodzenia) i jako takie nie mają wpływu na powyższą ocenę. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest prawidłowa. Roszczenie skarżącej o ustanowienie służebności przesyłu ma swe prawne odniesienie we wskazanej powyżej regulacji prawnej i w tej części ocena prawna nie była kwestionowana w apelacji, a Sąd odwoławczy w całości ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U. z 1935r. poz. 496). Uwzględnienie roszczenia skarżącej i ustanowienie na jej rzecz żądanej służebności rodziło prawo uczestników postępowania do otrzymania od niej „odpowiedniego wynagrodzenia”. Prawodawca nie określił bliżej kryteriów jakim powinno ono odpo-wiadać, pozostawiając to judykaturze i doktrynie prawa. Zarówno w judykaturze jaki i w doktrynie prawa podkreśla się, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu jest konstrukcyjnie oraz funkcjonalnie podobne do wynagrodzenia należnego właścicielowi nierucho-mości obciążonej za ustanowienie służebności drogi koniecznej ( art. 145 § 1 k.c. ) i przy ustalaniu jego wysokości zaleca się posiłkować się dorobkiem judykatury i doktryny dotyczącym tej instytucji prawa. Dlatego generalnie powinno ono być ustalone na podstawie cen rynkowych, a jako kryteria pomocnicze należy wziąć pod uwagę: zwiększenie wartości przedsiębiorstwa, którego składnikiem stała się służebność (zob. art. 55 1 pkt 3 k.c. ), ewentualne obniżenie wartości nieruchomości obciążonej i straty poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej. Z uwagi na faktyczną niemożność wyliczenia wynagrodzenia w oparciu o korzyści uzyskiwane przez przedsiębiorcę (zwiększenie użyteczności przedsię-biorstwa przesyłowego) należy je określić przede wszystkim z perspektywy interesów ekonomicznych właściciela nieruchomości obciążonej (por. w zasad-nieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 02 2013r. – IV CSK 440/12, LEX nr 1294169). Jednocześnie brak w omawianej regulacji kryteriów mających zastoso-wanie przy określeniu rozmiaru wynagrodzenia oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi swobodę polegającą na indywidualizacji ocen w tym zakresie, formułowanych na podstawie określonego stanu faktycznego, które mogą także wynikać z ogólnych reguł porządku prawnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 02 2013r.- IV CSK 440/12, LEX nr 1294169), Wynagrodzenie przewidziane w art.
, ma przy tym w pełni i najczęściej jednorazowo wynagradzać właścicielowi nieruchomości obciążonej wszystkie negatywne skutki wynikające z ustanowienia służebności przesyłu, Jako kryteria pomocnicze należy uwzględnić zarówno rodzaj, rozmiar, położenie, właściwość i sposób eksploatacji urządzeń przesyłowych, jak i rodzaj, powierzchnię i przeznaczenie nieruchomości obciążonej, zakres ingerencji w tę nieruchomość, ewentualne obniżenie jej wartości, straty psychiczne i materialne oraz utracone korzyści właściciela nieruchomości obciążonej (np. stres i poczucie stanu zagrożenia związane z korzystaniem z nieruchomości, utratę pożytków z zajętego pod urządzenia przesyłowe pasa gruntu). Dlatego ustalenie jego wysokość nie jest wynikiem prostego przeracho-wania określonych wskaźników lecz wypadkową wielu czynników wpływających w konkretnym przypadku na zakres władztwa właścicieli nieruchomości, ich sytuację faktyczną, materialną i prawną. Z tego powodu – skoro jego ustalenie zostało pozostawione uznaniu sądu - może być skorygowane przez Sąd odwoławczy tylko wtedy, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie (odpowiednio, por. w orzeczeniu Sądu Najwyższego 9 07 1970r. III PRN 39/70, OSNCP 1971, Nr 3, poz. 53, dotyczącym pozostawionej sądowi swobodzie w ustalaniu wysokości zadośćuczynienia). Z taką zaś sytuacja nie mamy jednak do czynienia w sprawie. Zastosowana przez biegłego metoda ustalania wysokości należnego uczestnikom postępowania wynagrodzenia za ustanowiona służebność przesyłu nie jest przez skarżącą kwestionowana i w apelacji neguje ona tylko jeden z elementów zastosowanego przez biegłego algorytmu w postaci współczynnika K , który jej zdaniem powinien wynosić 0,75a nie jak przyjął biegły a za nim Sad 0,5 oraz nie uwzględnienie przez Sąd przy ustaleniu wynagrodzenia ograni-czeń w możliwości zabudowy części nieruchomości o powierzchni 120m
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.