POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2013 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Hanna Małaniuk SA Mariola Głowacka po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. B. przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 maja 2013 roku, sygn. akt: I C 1002/13 postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w miejsce błędnego oznaczenia strony pozwanej jako: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – (...) spółce komandytowej w W. ” wpisać: (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. ”, 2. uchylić zaskarżone postanowienie, 3. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie. SSA H. Małaniuk SSA J. Geisler SSA M. Głowacka UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że powód wywodzi swoje roszczenie z faktu odstąpienia od umowy, żądając zwrotu części wpłaconej pozwanemu zaliczki. Jednakże tak sformułowane roszczenie nie mieści się w zakresie zastosowania art. 34 k.p.c. , nie będąc już roszczeniem o wykonanie umowy lub odszkodowanie z powodu jej niewykonania, lecz roszczeniem wynikającym ze zniweczenia łączącego strony stosunku umownego na skutek jednostronnego oświadczenia woli jednej ze stron. W tych okolicznościach zastosowanie w zakresie właściwości miejscowej znajduje, zdaniem Sądu Okręgowego, ogólna reguła, wynikająca z art. 27 § 1 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu w Poznaniu jako miejscowo i rzeczowo właściwemu oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący podkreślił, iż dochodzi swojego roszczenia w związku z rozwiązaniem łączącej go z pozwanym umowy, na podstawie zapisów wskazanych w tej umowie, tj. na podstawie § 12 pkt 2A, a to, w świetle poglądów doktryny, uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie art. 34 k.p.c. Pozwany w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie powoda zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 34 k.p.c. Ma rację skarżący, iż powództwo o wykonanie umowy, o którym mowa w w/w przepisie, obejmuje także zwrot wykonanych już świadczeń, pod warunkiem jednakże, że roszczenie o ich zwrot opiera się na umowie o odstąpienie od umowy, czy też świadczenie nastąpiło na podstawie umowy zawartej pod warunkiem rozwiązującym, względnie świadczenie miało charakter zaliczki. (vide: M. Lisiewski (
- w)Kodeks postępowania cywilnego …, t.1, red. Z. Reisich, W. Siedlecki, s. 119 i M. Jędrzejewska (
- w)Kodeks postępowania cywilnego …, t.1, red. T. Ereciński, s. 157) Analiza treści pozwu prowadzi do wniosku, iż powód swoje roszczenie wywodzi z jednostronnego oświadczenia z dnia 16 kwietnia 2009 roku o rozwiązaniu umowy zawartej z pozwanym w dniu 24 lipca 2008 roku (k. 21). Z jego treści wynika, że powód domaga się zwrotu wpłaconej zaliczki na podstawie § 12 pkt 2A w/w umowy. Wprawdzie w treści pozwu powód odnosi się także do złożonego następczo oświadczenia z dnia 2 sierpnia 2010 roku o odstąpieniu od umowy, jednakże w pozwie wyraźnie wskazuje, iż może ono stanowić podstawę jego roszczenia na wypadek, gdyby oświadczenie z dnia 16 kwietnia 2009 roku okazało się nieskuteczne. W świetle powyższego uznać należało, iż roszczenie powoda mieści się w kategorii spraw o wykonanie umowy w rozumieniu art. 34 k.p.c. , albowiem dotyczy ono zwrotu świadczenia (zaliczki) po rozwiązaniu umowy wskutek jednostronnego oświadczenia woli w przypadkach wskazanych w umowie. Argumentacja Sądu Okręgowego byłaby trafna, gdyby powód swoje roszczenie wiązał wyłącznie z odstąpieniem od umowy na podstawie obowiązujących przepisów, a nie na podstawie umowy, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Sąd Apelacyjny uznał również, że miejscem wykonania umowy w analizowanym przypadku jest P. , co uzasadnia właściwość Sądu Okręgowego w Poznaniu do rozpoznania niniejszej sprawy. Przyjęty w art. 34 k.p.c. łącznik w postaci "miejsca wykonania umowy" należy określać według przepisów prawa materialnego ( art. 454 k.c. ), przy czym przy ustalaniu właściwości sądu rozstrzygające znaczenie może mieć miejsce wykonania umowy jako całości albo też tylko miejsce wykonania poszczególnych zobowiązań z niej wynikających. W związku z tym miejsce to może być odmienne dla każdej ze stron umowy zarówno w stosunku do wszystkich zobowiązań wynikających z umowy, jak i do każdego zobowiązania z osobna (vide: Komentarz do art. 34 k.p.c., Jan Klimkowicz, stan prawny: 15 marca 2011 roku, opubl. LEX). Dlatego też w ramach jednego stosunku umownego może mieć miejsce właściwość kilku sądów. W postanowieniu z dnia 8 listopada 1991 roku, sygn. akt: II CO 16/91, OSNC 1993, nr 3, poz. 40, Sąd Najwyższy stwierdził, że określone w art. 454 § 2 k.c. miejsce spełnienia świadczenia należy rozumieć w ten sposób, że świadczenie pieniężne powinno być spełnione w zasadzie w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela. Pogląd ten Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela, uznając tym samym, że miejscem wykonania umowy jest w tym kontekście miejsce zamieszkania powoda, czyli P. . Przemawia za tym również fakt, że miejscem wykonania umowy jako całości jest P. , albowiem lokal, którego wybudowania i sprzedaży dotyczyła przedmiotowa umowa, znajduje się w P. . Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. – pkt 2 postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.c. – pkt 3 postanowienia. Jednocześnie Sąd Apelacyjny, w oparciu o treść art. 350 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 391 § 2 k.p.c. sprostował oczywistą omyłkę w komparycji zaskarżonego postanowienia, polegającą na błędnym oznaczeniu strony pozwanej - pkt 1 postanowienia. Z treści pozwu oraz odpowiedzi na pozew wynika, ze stroną pozwaną jest (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. , a nie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – (...) sp.k. z siedzibą w W. . SSA H. Małaniuk SSA J. Geisler SSA M. Głowacka