Sad powszechny, VIII Ca 266/13

Sygn. akt VIII Ca 266/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Rafał Krawczyk (spr.) Sędziowie: SSO Jadwiga Siedlaczek SSO Ilona Dąbek Protokolant: sekr. sądowy Natalia Wilk po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa M. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi (...) Urzędu Skarbowego w T. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I C 1271/12

1. oddala apelację,
2. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. na rzecz powódki M. W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Sygnatura akt: VIII Ca 266/13 UZASADNIENIE Powódka M. W. wniosła o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej środków pieniężnych zgromadzone na rachunkach bankowych w (...) Bank (...) Spółka Akcyjna o numerze (...) oraz o numerze (...) wspólników spółki cywilnej (...) spółka cywilna D. W. , M. W. w kwocie 4.443,08 zł. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Toruniu uwzględnił powództwo w całości oraz orzekł o kosztach procesu stosownie do wyniku sporu. Zasadnicze motywy tego orzeczenia były następujące: wierzyciel (...) Urząd Skarbowy w T. wystawił tytuł egzekucyjny, którego przedmiotem były zobowiązania podatkowe (publicznoprawne) wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą (...) D. W. . Wierzyciel zajął wierzytelności dłużnika na dwóch rachunkach bankowych w (...) Bank (...) SA , należących do (...) spółka cywilna D. W. , M. W. . Wspólnicy są małżeństwem, od 2004 r. istnieje między nimi ustrój rozdzielności majątkowej. Dłużnikowi przysługuje 1 % udziału w zyskach spółki a powódce 99 %. Sąd Rejonowy powołując się na art. 863 k.c. i art. 870 k.c. wskazał, że majątek spółki ma charakter współwłasności łącznej, jest niepodzielny w okresie trwania spółki, zaś wierzyciel wspólnika nie może żądać zaspokojenia - w jakiejkolwiek formie - z jego udziału w majątku wspólnym (w poszczególnych składnikach). Pozwany złożył apelację od powyższego wyroku zarzucając:
3. naruszenie prawa materialnego, w szczególności - art.863 § 3 k.c. i art. 870 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że przedmiotem zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym jest udział w majątku wspólnym wspólników, gdy tymczasem tym jest wierzytelność posiadacza rachunku tj. wierzytelność wspólna obu wspólników spółki cywilnej do środków zgromadzonych na rachunku bankowym prowadzonym dla tych wspólników - art. 725 -733 k.c. poprzez ich niezastosowanie przy dokonywaniu oceny prawnej zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, skutkujące dokonaniem błędnej wykładni art. 81 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
4. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - art. 81 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 863 § 3 i art. 870 k.c . poprzez jego błędną wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem i uznaniem, że przepis ten ma znaczenie jedynie na płaszczyźnie proceduralnej i to jedynie w relacji organ egzekucyjny – bank prowadzący rachunek bankowy - art. 891 1 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie per analogiam wobec błędnej wykładni art. 81 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , skutkujące zwolnieniem spod egzekucji całości wierzytelności z rachunku bankowego - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego jednostronne rozpatrzenie - sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu za drugą instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Ustalenia Sądu I instancji są prawidłowe i znajdują wsparcie we właściwie ocenionym materiale dowodowym. Podniesiony w apelacji zarzut sprzeczności ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału jest chybiony, gdyż skarżący nie podważa jakiejkolwiek okoliczności składającej się na podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia. Sąd Okręgowy przyjmuje zatem ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za swoje i czyni je podstawą własnego orzeczenia. Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia, czy pozwany może prowadzić egzekucję z wierzytelności przysługującej dłużnikowi wobec banku prowadzącego wskazane w pozwie rachunki bankowe w sytuacji, gdy rachunek bankowy był prowadzony dla spółki cywilnej, której był wspólnikiem. Kwestię tę rozwiązuje jednoznacznie art. 863 § 3 k.c. z którego wynika zakaz zaspokajania się dłużnika osobistego jednego ze wspólników z majątku spółki. Nie ulega zaś wątpliwości, że wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego dla wspólników stanowi składnik ich majątku w rozumieniu art. 44 k.c. , zaś wierzyciel zmierza do zaspokojenia się z udziału przysługującego jego dłużnikowi osobistemu w tej właśnie wierzytelności. Przepis art. 863 § 3 k.c. ma charakter iuris cogentis a wynikająca z niego zasada nienaruszalności majątku wspólnego wspólników w trakcie trwania spółki stanowi immanentną cechę spółki cywilnej. Na wykładnię tego przepisu nie wpływa więc ani treść art. 81a § ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , ani art. 891 1 k.p.c. , przy założeniu jego zastosowania w drodze analogii do egzekucji administracyjnej. Przepisy procesowe co należy podkreślić służą realizacji prawa materialnego i nie mogą być interpretowane w sposób podważający przepisy bezwzględnie wiążące. (...) spółka cywilna powódki i dłużnika osobistego pozwanego nadal istnieje, to zaspokojenie się przez wierzyciela z udziału dłużnika w wierzytelności z rachunku bankowego byłoby niezgodne z art. 863 § 3 k.p.c. i jako takie naruszałoby prawa powódki. W świetle art. 842 § 1 k.p.c. w zw. z art. 841 § 1 k.p.c. było to wystarczające do uwzględnienia powództwa. Zarzuty podniesione w apelacji należy więc uznać za bezskuteczne i nie mogące podważyć zaskarżonego wyroku. Natomiast przywołane przez skarżącego wypowiedzi Sądu Najwyższego zostały sformułowane na tle konkretnych okoliczności, odmiennych od niniejszej sprawy i trudno przenosić je wprost do analizowanego stanu faktycznego. Dlatego też Sąd Okręgowy oddalił apelację ( art. 385 k.p.c. ) oraz zasądził od pozwanego na rzecz pozwanej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa w II instancji ( art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.Dz.U. z 2013 r. poz. 490).