Sygnatura akt I C 239/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2015 roku Sąd Rejonowy w (...) , I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Arkadiusz Piotrowski Protokolant Ewelina Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 roku w P. sprawy z powództwa Towarzystwa (...) S.A. w W. przeciwko D. S. o zapłatę orzeka: powództwo oddala. Sygnatura akt I C /14 UZASADNIENIE Powód Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wystąpił z powództwem przeciwko D. S. o zapłatę kwoty 361,41 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, czyli od dnia 28 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego (k 3-6). W uzasadnieniu wskazano, że pozwany ubezpieczył u powoda należący do niego pojazd komunikacyjny w zakresie odpowiedzialności OC i nie uiścił należnej składki (k 12). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, iż dochodzone roszczenie jest przedawnione na podstawie art. 819 kc , a ponadto nie zawierał „polisy OC na pojazd, o którym mowa” (k 21). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 16 sierpnia 2010 roku E. M. , jako ubezpieczająca, zawarła na okres od 16 sierpnia 2010 roku do 15 sierpnia 2011 roku umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody związane z ruchem samochodu osobowego marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , potwierdzoną polisą nr (...) . Właścicielem ubezpieczanego samochodu był A. Ł. . Należna składka została ustalona na kwotę 571 złotych, która miała być płatna gotówką w dwóch ratach. Pierwsza rata w kwocie 286 złotych miała być płatna do dnia 17 sierpnia 2010 roku, a druga w kwocie 285 złotych do dnia 15 lutego 2011 roku. Pierwsza rata została uiszczona przy zawarciu umowy (polisa – k 17). Druga rata składki nie została uiszczona w terminie, a w dniu 01 marca 2011 roku ubezpieczony samochód został nabyty przez pozwanego, o czym powód został zawiadomiony w dniu 18 marca 2011 roku. Wobec nie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia na pozwanego przeszły prawa i obowiązki z niej wynikające (okoliczności niesporne, domniemanie faktyczne). W konsekwencji powód dokonał przeliczenia składki stosownie do okresu odpowiedzialności wynikającego z zawartej umowy po przejściu obowiązków wynikających z umowy, ustalił termin wymagalności składki na dzień 13 września 2011 roku i w dniu 19 listopada 2011 roku wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 267,31 złotych, to jest składki w wysokości 261,08 złotych i odsetek ustawowych naliczonych za okres od dnia 01 marca 2011 roku do dnia 19 listopada 2011 roku. Pomimo tego należność ta nie została uiszczona (wezwanie – k 18, okoliczności niesporne). Sąd zważył, co następuje: Sąd uznał materiał dowodowy zebrany w sprawie za wiarygodny, albowiem nie był on kwestionowany przez pozwanego. Ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dokonał również na podstawie twierdzeń stron w części, w której nie były przez pozwanego kwestionowane ( art. 230 kpc ). Ponadto Sąd dokonał ustalenia daty powiadomienia powoda o zbyciu przedmiotowego pojazdu na podstawie domniemania faktycznego ( art. 231 kpc ). Jak wynika bowiem z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , zwanej dalej ustawą, posiadacz pojazdu mechanicznego, który przeniósł prawo własności tego pojazdu, jest obowiązany do powiadomienia na piśmie zakładu ubezpieczeń, w terminie 14 dni od dnia przeniesienia prawa własności pojazdu, o fakcie przeniesienia prawa własności tego pojazdu i o danych posiadacza, na którego przeniesiono prawo własności pojazdu. Przedmiotowy samochód został zbyty w dniu 01 marca 2011 roku w związku z czym jego posiadacz miał obowiązek powiadomienia powoda o fakcie zbycia pojazdu i o danych nowego posiadacza w terminie 14 dni od zbycia. Uwzględniając, iż powód był w posiadaniu przedmiotowej umowy zbycia pojazdu i został powiadomiony o jego zbyciu, a także o osobie nabywcy, należało przyjąć, iż powód o fakcie tym dowiedział się nie później niż 17 dni od zbycia pojazdu (to jest 18 marca 2011 roku) przy założeniu, że ostatniego dnia terminu zbywca wysłał stosowne zawiadomienie do powoda i przesyłka została doręczona w ciągu 3 dni. W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu, albowiem roszczenie powoda było przedawnione, a pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w piśmie z dnia 03 grudnia 2014 roku (k 21). Zgodnie z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym na dzień 01 marca 2011 roku) w razie zbycia pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na nabywcę pojazdu przechodzą prawa i obowiązki zbywcy wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia nabycia pojazdu mechanicznego. W przypadku wypowiedzenia umowy, rozwiązuje się ona z upływem 30 dni następujących po dniu nabycia pojazdu mechanicznego. W razie niewypowiedzenia przez nabywcę pojazdu umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w terminie określonym w ust. 1, zakład ubezpieczeń może dokonać ponownej kalkulacji należnej składki z tytułu udzielanej ochrony ubezpieczeniowej, poczynając od dnia zbycia pojazdu, z uwzględnieniem zniżek przysługujących nabywcy oraz zwyżek go obciążających, w ramach obowiązującej taryfy składek. Jak wynika z powyższych przepisów na pozwanego przeszły prawa i obowiązki zbywcy wynikające z przedmiotowej umowy. W tej sytuacji powód był uprawniony do żądania od pozwanego jako nabywcy pojazdu zapłaty należnej składki z tytułu udzielonej ochrony ubezpieczeniowej za okres od dnia zbycia pojazdu. Powyższe przepisy nie wskazują terminu wymagalności składki w związku z czym powód wezwał pozwanego do zapłaty należnej składki w terminie do dnia 13 września 2011 roku, a zatem roszczenie stało się wymagalne w tym dniu zgodnie z treścią art. 455 kc , zgodnie z którym jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Jak wynika z art. 819§1 kc roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. Jednocześnie zgodnie z art. 120§1 kc bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Wymagalność roszczenia jest zatem stanem, w którym wierzyciel nie ma przeszkód prawnych w żądaniu zaspokojenia wierzytelności. Bieg przedawnienia zgodnie z regułą wyrażoną w art. 120§1 zdanie 1 kc rozpoczyna się od dnia wymagalności. W zdaniu drugim tego przepisu ustanowiono jednak wyjątek mający na celu przeciwdziałanie przedłużaniu przez wierzyciela terminu przedawnienia roszczeń, co mogłoby nastąpić w wypadku zobowiązania nieterminowego. W takim wypadku przedawnienie zostało uniezależnione od jego woli i z mocy prawa biegnie od dnia wymagalności hipotetycznej, określanej według miary wierzyciela dbałego o swoje interesy a zarazem sumiennego, który podejmuje niezbędne czynności (wezwanie dłużnika) w pierwszym możliwym terminie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 września 1999 roku wydanym w sprawie III CKN 338/98, LEX nr 1218253). Uwzględniając powyższe i podzielając powyższy pogląd Sądu Najwyższego, a także fakt, że termin wymagalności przedmiotowego roszczenia wymagał podjęcia przez powoda czynności w postaci wezwania pozwanego do uiszczenia nieuiszczonej składki, należało przyjąć, iż bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby powód podjął tą czynność w najwcześniej możliwym terminie. W ocenie Sądu takim terminem było zawiadomienie powoda o fakcie zbycie pojazdu oraz osoby nabywcy, co jak ustalono w sprawie miało miejsce w dniu 18 marca 2011 roku. Powód mógł zatem wysłać wezwanie do zapłaty do pozwanego już w dniu, w którym dowiedział się o tym, że pozwany nabył przedmiotowy samochód, a zatem należało przyjąć, iż okres przedawnienia roszczenia rozpoczął się już w dniu 22 marca 2011 roku (przy doliczeniu okresu niezbędnego na dojście do pozwanego wezwania do zapłaty) lub ewentualnie w ciągu najbliższych 14 dni przy uwzględnieniu, że należało podjąć niezbędne działania mające na celu wezwanie pozwanego do zapłaty składki związane z przygotowaniem wezwania do zapłaty i jego wysłaniem. Tymczasem wezwanie do zapłaty zostało wysłane do pozwanego dopiero w dniu 19 listopada 2011 roku, a tymczasem pozew w niniejszej sprawie został wniesiony dopiero w dniu 28 sierpnia 2014 roku, a więc po upływie okresu przedawnienia. Mając powyższe na uwadze należało powództwo wraz z zawartym w nim wnioskiem o zasądzenia od pozwanego kosztów procesu oddalić, przy czym żądanie zasądzenia kosztów procesu na podstawie art. 98§1 kpc . ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi powoda. P. , dnia 02 marca 2015 roku SSR Arkadiusz Piotrowski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.