Sad powszechny, I C 298/14

Sygn. akt I C 298/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Makać po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa B. O. przeciwko (...) , (...) spółka jawna z siedzibą w S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę powództwo oddala. Sygn. akt I C 298/14 UZASADNIENIE W dniu 6 marca 2014r wpłynął do Sądu Okręgowego w Siedlcach pozew B. O. , w którym wniosła o ochronę dóbr osobistych poprzez nakazanie pozwanej (...) , (...) spółka jawna w S. usunięcia naruszenia prawa polegającego na nie wniesieniu do Krajowego Rejestru Sądowego aktualnych wpisów. Wniosła również o opublikowanie na koszt pozwanej informacji o wniesieniu właściwych zmian w Monitorze Sądowymi Gospodarczym oraz o zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że w okresie od 23 lutego 2007r do 30 września 2009r wraz z M. A. kierowała pozwaną spółką. W dniu 29 września 2009r M. A. wyraził zgodę na zbycie przez powódkę posiadanych praw i obowiązków w pozwanej spółce. Przedmiotowa umowa została zawarta w dniu 30 września 2009r w Kancelarii Notarialnej w W. . Powódka stwierdziła, że zbyła ogół praw i obowiązków posiadanych w spółce na rzecz M. B. , ale mimo to wspólnicy spółki nie złożyli wniosku o dokonanie stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym. Podała, że nie jest w stanie wyegzekwować od wspólników dokonania zmian w rejestrze, co wpływa na wiele sfer jej życia osobistego, tj. brak możliwości rejestracji jako osoba bezrobotna i uzyskania zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy. Ponadto, doszło do wszczęcia szeregu postępowań przez Prokuraturę, Urząd (...) , (...) Biuro (...) , które prowadziły czynności z jej udziałem, co również powodowało liczne komplikacje w jej życiu osobistym. W dniu 25 września 2014r wpłynęło do akt sprawy pismo M. A. reprezentującego pozwaną spółkę, w którym wniósł m.in. o oddalenie powództwa w zakresie żądania zasądzenia od pozwanej spółki na rzecz powódki B. O. kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wniósł również o zobowiązanie powódki do wydania pozwanej umowy z dnia 30 września 2009r w przedmiocie zbycia praw i obowiązków w spółce, celem przedłożenia jej jako załącznika do wniosku o dokonanie zmian w KRS. W uzasadnieniu pisma stwierdził, że postępowania prowadzone przez Prokuraturę, Urząd (...) i (...) Biuro (...) nie dotyczyły bezpośrednio spraw spółki, a on również został zobowiązany do wydania posiadanych komputerów i również uczestniczył w tych postępowaniach. M. A. podniósł, że bezpośrednio po zawarciu umowy o zbycie ogółu praw i obowiązków w spółce, niezwłocznie dokonano zgłoszenia tego faktu w ZUS-ie i Urzędzie (...) . Stwierdził, że jak wynika z wpisów na portalach społecznościowych, po zbyciu praw i obowiązków w spółce powódka B. O. podejmowała zatrudnienie w różnych firmach i nie wykazała w niniejszej sprawie, aby starała się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej (k. 50-52). W dniu 24 października 2014r do akt sprawy wpłynęło pismo powódki B. O. , które było adresowane do M. A. reprezentującego pozwaną spółkę. W powyższym piśmie powódka poinformowała M. A. o przesłaniu mu poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy z dnia 30 września 2009r, mocą której zbyła ogół praw i obowiązków w pozwanej spółce. W piśmie wezwała go ponownie do zawnioskowania dokonania stosownych zmian w KRS (k. 60). Na rozprawie w dniu 3 lutego 2015r powódka B. O. popierała powództwo zgodnie z treścią pozwu ( stanowisko powódki zarejestrowane na rozprawie w dniu 3 lutego 2015r – 00:06:42-00:07:20 ). W dniu 17 czerwca 2015r do akt sprawy załączony został mail, w którym reprezentujący pozwaną spółkę (...) poinformował o dokonaniu zmian w KRS – zgodnych z żądaniem powódki B. O. . Wpłynęła również do akt informacja z KRS według stanu na dzień 16 czerwca 2015r, w której jako wspólnicy spółki (...) , (...) spółka jawna ujawnieni są – M. A. i M. B. (k. 134-136). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powódka B. O. była wspólnikiem spółki (...) , (...) spółka jawna z siedzibą w S. . Ujawniona została jako wspólnik pozwanej spółki w krajowym rejestrze sądowym (numer KRS: (...) ). W dniu 30 września 2009r powódka zawarła pisemną umowę z M. B. , mocą której zbyła na jego rzecz za kwotę 1.200 zł prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w spółce. Podpisy stron umowy zostały poświadczone przez notariusza. Na zbycie praw i obowiązków w spółce (...) posiadała pisemną zgodę drugiego wspólnika – M. A. . Powódka B. O. zwracała się pisemnie do M. A. i M. B. o złożenie stosownego wniosku do sądu rejestrowego o wykreślenie jej z krajowego rejestru sądowego jako wspólnika pozwanej spółki. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2010r Prokuratura Rejonowa w G. zażądała od powódki wydania rzeczy w postaci komputerów stacjonarnych, przenośnych bądź innych nośników pamięci oraz nakazała przeszukanie pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych powódki. Sprawa prowadzona była pod sygnaturą 1 Ds. 83/10. Pismem z dnia 24 lutego 2015r powódka B. O. wezwana została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - W. do stawienia się w urzędzie w dniu 23 marca 2015r celem złożenia zeznań w charakterze świadka jako były wspólnik pozwanej spółki. W związku ze zmianą wpisu w KRS, na dzień 16 czerwca 2015r powódka nie figurowała w rejestrze jako wspólnik pozwanej spółki. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów: informacji z KRS według stanu na dzień 28 lutego 2014r (k. 5-7), kopii oświadczenia M. A. z dnia 29 września 2009r (k. 8), kopii wniosku do sądu rejestrowego z dnia 22 lutego 2010r (k. 12), pisma z dnia 9 września 2013r wzywającego wspólników pozwanej spółki do złożenia wniosku o dokonanie zmian w KRS (k. 14), kopii postanowienia Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 19 kwietnia 2010r (k. 16), umowy zbycia praw i obowiązków z dnia 30 września 2009r (k. 61-68v), częściowych zeznań powódki zarejestrowanych na rozprawie w dniu 3 lutego 2015r, kopii wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - W. z dnia 24 lutego 2015r (k. 87), informacji z KRS według stanu z dnia 16 czerwca 2015r (k. 134-136). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powódka B. O. domagała się w niniejszym procesie ochrony jej dóbr osobistych oraz zapłaty na swoją rzecz stosownego zadośćuczynienia. Twierdziła, że naruszenia dóbr osobistych dopuściła się pozwana spółka (...) , (...) spółka jawna z siedzibą w S. , poprzez niedokonanie stosownych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zdaniem powódki, oczekiwana przez nią zmiana miała polegać na wykreśleniu jej z KRS jako wspólnika pozwanej spółki. W związku z powyższym powódka wniosła o nakazanie pozwanej złożenia stosownego wniosku do KRS celem uaktualnienia wpisów dotyczących wspólników spółki i opublikowanie ich na koszt pozwanej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Wniosła też o zasądzenie od pozwanej spółki na swoją rzecz zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. Zatem należało przyjąć, że powództwo zostało oparte o treść art. 23 kc i 24 kc. Zgodnie z art. 24 par. 1 kc " Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (…) ”. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest zatem przesłanką konieczną do udzielenia ochrony, przewidzianej w powyższym przepisie. Przy czym art. 24 kc przewiduje domniemanie bezprawności sprawcy naruszenia dobra osobistego. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają definicji dóbr osobistych, a treść art. 23 kc ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska . Oczywiście wyliczenie dóbr osobistych osób fizycznych nie jest wyczerpujące. Należy przyjąć, że dobra osobiste to pewne wartości niematerialne łączące się ściśle z jednostką ludzką. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego można stwierdzić, że cześć, dobre imię i godność człowieka uznawane są za najważniejsze dobra osobiste. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 29 października 1971r (II CR 455/71) Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie czci może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności . Stosownie do treści art. 6 kc " ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne ". Wynikające z treści art. 24 par. 1 kc domniemanie działania bezprawnego nie oznacza jednak, że mamy również do czynienia z domniemaniem naruszenia dobra osobistego. W odpowiedzi na pozew reprezentujący pozwaną spółkę (...) zakwestionował twierdzenia powódki, aby działania (zaniechania) pozwanej spółki doprowadziły do naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego B. O. . Nie ulega zatem wątpliwości, że powódka B. O. winna w niniejszej sprawie udowodnić, że działanie lub zaniechanie pozwanej spółki doprowadziło do naruszenia jej dóbr osobistych. W sprawie nie pozostawało sporne, że do dnia 30 września 2009r powódka B. O. była wspólnikiem spółki jawnej działającej pod firmą (...) , (...) spółka jawna z siedzibą w S. . W dniu 30 września 2009r powódka zawarła z M. B. umowę, mocą której zbyła na rzecz M. B. prawa i obowiązki wynikające z uczestnictwa w spółce, a M. B. nabył je za cenę 1.200 zł. Na powyższą czynność B. O. posiadała wymaganą zgodę drugiego wspólnika pozwanej spółki – (...) . Umowa została sporządzona w formie pisemnej, a złożenie podpisów zostało poświadczone przez notariusza. Po jednym egzemplarzu umowy otrzymały strony umowy, czyli B. O. i M. B. . Zgodnie z art. 26 par. 2 ustawy z dnia 15 września 2000r – kodeks spółek handlowych – „ wszelkie zmiany danych wymienionych w paragrafie 1 powinny zostać zgłoszone sądowi rejestrowemu ”. Nie ulega wątpliwości, że powyższy obowiązek odnosi się również do zmian dotyczących nazwisk i imion wspólników oraz adresów wspólników spółki jawnej . Z kolei stosownie do treści art. 22 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 o Krajowym Rejestrze Sądowym – „ wniosek o wpis do rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej ”. Wspólnicy pozwanej spółki nie dopełnili tego obowiązku, co, jak wynika z treści pisma M. A. , było przyczyną wszczęcia przez sąd rejestrowy postępowania przymuszającego. Ostatecznie doszło jednak do wykonania przedmiotowego obowiązku, ponieważ jak wynika ze złożonej przez M. A. informacji z KRS według stanu z dnia 16 czerwca 2015r – powódka B. O. została wykreślona z rejestru, w którym wcześniej była ujawniona jako wspólnik pozwanej spółki. Bezprawność, o której mowa w treści art. 24 par. 1 kc , ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia społecznego. Bezprawne działanie (zaniechanie) nie musi jednak automatycznie prowadzić do naruszenia czyichkolwiek dóbr osobistych. Powódka B. O. nie była w stanie zdefiniować dobra osobistego, do naruszenia którego doszło jej zdaniem na skutek bezprawnego zaniechania polegającego na niezłożeniu przez wspólników pozwanej spółki do sądu rejestrowego wniosku o dokonanie stosownych zmian w krajowym rejestrze sądowym. Powódka starała się w sprawie wykazać następstwa takiego zaniechania, które utożsamiała z naruszeniem jej dóbr osobistych. W ocenie Sądu, można jedynie poczynić teoretyczne dywagacje dotyczące ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci czci, godności, dobrego imienia. Godność osobistą człowieka można scharakteryzować jako obejmującą wyobrażenie o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi. Zazwyczaj naruszenie czci (godności) człowieka może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. W ocenie Sądu, nie sposób twierdzić, że samo figurowanie (istnienie wpisu) w krajowym rejestrze sądowym jako „ wspólnik spółki jawnej ” – może prowadzić, być przyczyną, naruszenia czci, godności bądź dobrego imienia osoby fizycznej. Sama w sobie nie jest to przecież informacja, nawet jeżeli na daną chwilę nie jest ona aktualna – szkalująca, zniesławiająca, pomawiająca, obraźliwa, krzywdząca, bądź uwłaczająca. Powódka konsekwentnie utrzymywała w sprawie, że istnienie wpisu w KRS, jakoby w dalszym ciągu była wspólnikiem pozwanej spółki, niosło dla niej szereg niekorzystnych, przykrych konsekwencji w działalności zawodowej, jak również prywatnej. Jako przykłady negatywnych następstw wskazywała brak możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, otrzymywania zasiłku, ewentualnych ofert pracy, brak możliwości korzystania z nieodpłatnej opieki medycznej. Twierdziła również, że była narażona na szereg nieprzyjemności, które były wynikiem prowadzonych z jej udziałem postępowań przez Prokuraturę, Urząd (...) , (...) Biuro (...) . Z uwagi jednak na fakt, że reprezentujący pozwaną spółkę (...) zaprzeczył tego rodzaju zarzutom, powódka B. O. miała obowiązek je udowodnić. W ocenie Sądu Okręgowego, powódka nie podołała w niniejszej sprawie temu obowiązkowi. Brak jest w sprawie jakichkolwiek obiektywnych dowodów, że powódka podejmowała bezskuteczne próby zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, a co za tym idzie, aby utraciła możliwość pobierania zasiłku dla bezrobotnych, korzystania z ubezpieczenia zdrowotnego. Gołosłowne pozostały również twierdzenia powódki, aby z własnych środków musiała finansować koszty leczenia. Prawdą jest, że na mocy postanowienia z dnia 19 kwietnia 2010r Prokuratury Rejonowej w G. – zażądano od powódki wydania rzeczy w postaci komputerów stacjonarnych i przenośnych bądź innych nośników pamięci (k. 16). Jak wynika jednak z zeznań samej powódki, postępowania te dotyczyły okresu działalności spółki, kiedy pozostawała ona jej wspólnikiem. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy tymi postępowaniami a niezłożeniem przez wspólników spółki wniosku o wykreślenie powódki z rejestru jako wspólnika. O jakimkolwiek narażeniu powódki na negatywne konsekwencji przedmiotowego wpisu, nie może również świadczyć wezwanie z dnia 24 lutego 2015r skierowane do powódki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - W. , zobowiązujące do stawiennictwa w urzędzie w dniu 23 marca 2015r (k. 87). Z treści wezwania wynika, że Naczelnikowi znany był fakt, iż powódka B. O. jest byłym wspólnikiem pozwanej spółki . Wezwanie to nie stanowi zatem dowodu, że gdyby powódka nie figurowała w rejestrze jako wspólnik pozwanej spółki, to nie została by wezwana celem złożenia zeznań w charakterze świadka. O ile zatem w sprawie zostało wykazane, że doszło do niezgodnego z prawem działania (zaniechania) pozwanej spółki, które polegało na nie złożeniu we właściwym czasie, stosownie do ustawowych obowiązków wynikających z przepisów ustawy kodeks spółek handlowych i ustawy o krajowym rejestrze sądowym , to jednak nie zostało przez powódkę udowodnione, że było to źródłem naruszenia jej prawnie chronionych dóbr osobistych. Na marginesie jedynie należy przypomnieć, że oczekiwana przez powódkę zmiana wpisu w KRS, na datę zamknięcia rozprawy została dokonana, ponieważ B. O. została wykreślona z rejestru jako wspólnik pozwanej spółki. Mając na uwadze powyższą argumentacje, Sąd na podstawie art. 23 kc i 24 par. 1 kc powództwo B. O. jako niezasadne oddalił.