Sygn. akt IV P 164/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSR Teresa Maślukiewicz Protokolant: Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 roku w Ś. sprawy z powództwa K. R. przeciwko (...) Spółka z o.o. w L. o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe I. zasądza od (...) Spółka z o.o. w L. na rzecz K. R. kwotę 2.424,47 (dwa tysiące czterysta dwadzieścia cztery złote czterdzieści siedem groszy) z ustawowymi odsetkami za zwłokę liczonymi od kwot: - 187,53 zł od 01.06.2012r. do dnia zapłaty - 187,60 zł od 01.07.2012r. do dnia zapłaty - 187,44 zł od 01.08.2012r. do dnia zapłaty - 187,44 zł od 01.09.2012r. do dnia zapłaty - 9,38 zł od 01.10.2012r. do dnia zapłaty - 146,70 zł od 01.11.2012r. do dnia zapłaty - 187,53 zł od 01.12.2012r. do dnia zapłaty - 187,53 zł od 01.01.2013r. do dnia zapłaty - 199,98 zł od 01.02.2013r. do dnia zapłaty - 200,00 zł od 01.03.2013r. do dnia zapłaty - 199,92 zł od 01.04.2013r. do dnia zapłaty - 199,92 zł od 01.05.2013r. do dnia zapłaty - 200,00 zł od 01.06.2013r. do dnia zapłaty - 100,00 zł od 01.07.2013r. do dnia zapłaty - 43,50 zł od 01.08.2013r. do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za pracę; II w pozostałym zakresie i dalej idące powództwo oddala; III zasądza od (...) Spółka z o.o. w L. na rzecz K. R. kwot 450,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV zasądza od (...) Spółka z o.o. w L. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w (...) kwotę 1.793,78 zł tytułem zwrotu kosztów opinii biegłego oraz kwotę 122,00 zł tytułem opłaty sądowej, od której powódka była ustawowo zwolniona; V wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE K. R. w pozwie z (...) roku wniosła o zasadzenie od (...) spółka z o.o. w L. kwoty 6 527 zł łącznie, tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za okres od 1 marca 2012r. do 31.07.2013 roku W uzasadnieniu pozwu podała m.in., że była zatrudniona u pozwanego od 06.12.2011r. na stanowisku sprzątaczki w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 6 zł brutto za każdą przepracowaną godzinę. Faktycznie pracowała sześć godzin dziennie by prawidłowo wykonywać swoje obowiązki, bo 4 godziny nie wystarczały. Pozwana nie wyrażała zgody na zwiększenie etatu do ¾. O tym, że pracowała więcej niż wynika to z angażu świadczą zapisy w księdze służb. Karty pracy nie są miarodajne albowiem pracownicy pozwanej podpisywali je in blanco, oddawali je pracodawcy, który je samodzielnie wypełniał. (...) Spółka z o.o. w L. wniosła o oddalenie powództwa uzasadniając to m.in. tym, że sprzątaczki zatrudniane są w podstawowym systemie czasu pracy z jednomiesięcznym okresem rozliczeniowym i dla nich ewidencja czasu pracy są listy obecności a nie karty pracy. Nawet gdyby powódka podpisała karty pracy nie wypełnione, to miała możliwość pełnej weryfikacji zarówno czasu pracy jak i innych elementów składających się na wysokość wypłacanego wynagrodzenia. Powódka nigdy nie wniosła zastrzeżeń co do wysokości otrzymywanego wynagrodzenia nie kwestionowała ilości godzin pracy w poszczególnych miesiącach. Sąd ustalił: (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. orzeczeniem z 30.08.2010r. zaliczył K. R. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - okresowo do 31.08.2013r.; symbol przyczyny niepełnosprawności - (...) Bezsporne. W dniu 6.12.2011r. K. R. zawarła z Przedsiębiorstwem Usługowym (...) Spółka z o.o. w L. umowę o pracę na czas określony do 5.03.2012r. na stanowisko sprzątaczki w Oddziale S. , w wymiarze ½ etatu, za wynagrodzeniem 6 zł brutto za godzinę pracy. W dniu 6.03.2012r. strony zawarły kolejna umowę o prace na czas określony do 30.09.2013r. z zachowaniem dotychczasowych warunków pracy i płacy . Powódka posiadała aktualnie zaświadczenie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku sprzątaczki. Datę kolejnego badania wyznaczono na 16.11.2013r. W ostatnim okresie zatrudnienia wynagrodzenie powódki wynosiło 800 zł brutto. Pismem z 09.04.2013r. pozwany dokonał powódce wypowiedzenia zmieniającego w części dotyczącej miejsca świadczenia pracy – z Oddziału S. na Oddział W. . W dniu 31.07.2013r. powódka zwróciła się do pozwanego z wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron z dniem 31.07.2013r. – na co pozwany wyraził zgodę i w dacie 31.07.2013r. wydał powódce świadectwo pracy. Dowód: -umowy o pracę z 6.12.2011r, 6.03.2012r., -wypowiedzenie zmieniające z 9.04.2013r., zaświadczenie lekarskie z 2.12.2011r. i 16.11.2012r. -wniosek powódki z 31.07.2013r. -świadectwo pracy z 31.07.2013r. w aktach osobowych powódki - w załączeniu. Od 1.08.2013r. powódka została zatrudniona w (...) spółka z o.o. w L. na stanowisku sprzątaczki w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 6 zł brutto za godzinę, na czas określony do 31.07.2015r. 10.01.2014r. powódka zwróciła się do (...) spółka z o.o. w L. o zwiększenie etatu z ½ do ¾, na co pracodawca nie wyraził zgody. W dniu 4.04.2014r. (...) spółka z o.o. w L. wypowiedziała powódce umowę o pracę, z zachowaniem dwutygodniowego okresu wynagrodzenia, ze skutkiem na 26.04.2014r. Dowód: -wyrok tut. Sądu z 28.01.2015r. wraz z uzasadnieniem, w sprawie (...) -pismo powódki z 10.01.2014r. Powódka świadczyła pozwanemu pracę w S. w obiekcie (...) . Zgodnie z umową o pracę miała pracować 4 godziny dziennie. Od 6.12.2011r. do 28.02.2012r. powódka wykonywała swoje obowiązki w czasie 4 godzin. Od marca 2012r. czas jej pracy wydłużył się . Nie potrafiła skoncentrować się na pracy, robiła długie- nawet półgodzinne przerwy, w czasie których przebywała w pomieszczeniu dozorców by przebywać ze swoim przyjacielem M. R.
(1). Codziennie powódka potwierdzała swoje obecności w pracy podpisując się na liście obecności. Około 20- dnia każdego miesiąca każdy z zatrudnionych otrzymywał karty pracy, w które miał obowiązek wpisywać godziny swojej pracy w poszczególnych dniach danego miesiąca. Jeżeli pracownik nie dokonał takich wpisów- to robiły to za niego pracownice pozwanego, wpisując czas pracy-zgodnie z umową o pracę. Powódka nie wypełniała kart pracy, podpisywała je in blanco. Pracownicy dozoru prowadzili księgę służb, w której opisywali przebieg służby. Nie prowadzili ewidencji czasu pracy innych pracowników, którzy w tym czasie przebywali na strzeżonym obiekcie. Powódka nie zwracała się do pozwanego o zwiększenie wymiaru etatu do ¾. W czasie nieobecności powódki w pracy spowodowanej urlopem wypoczynkowym lub chorobą , obowiązki powódki wykonywały inne pracownice pozwanego - B. H.
(1), E. Z.
(1)- w czasie 4 godzin. Dowód: -listy obecności-w załączeniu -karty pracy powódki- k. 66-70 -księga służb-k. 39-63 -zeznania świadków: M. R.
(1), częściowo, k. 119 E. K.
(1), częściowo, k. 119 R. M. , częściowo, k. 119 M. S.
(1)k. 119 B. H.
(2), k. 137 Z. S. , k. 137 S. K.
(1), k. 137 E. Ł. , częściowo k. 154, M. S.
(2), częściowo k. 154 E. Z.
(2)-k.
- Od marca 2012r. do 31.12.2012r. powódka w ramach ½ etatu przepracowała łącznie (...) roboczogodziny za co przysługiwało jej wynagrodzenie w kwocie łącznej 10.223, 65 zł . Pozwany wypłacił powódce kwotę 8942,50 zł – różnica do zapłaty to 1281,15 zł. Od stycznia do 31.07.2013r. powódka przepracowała 595 roboczogodzin za co przysługiwało jej wynagrodzenie w kwocie łącznej 6822, 83 zł. Pozwany wypłacił powódce 5679, 15 zł – różnica do zapłaty to 1143,32 zł. )od marca 2012r. do 31.07.2013r. powódka przepracowała łącznie (...) roboczogodzin ( (...) + 595) za co przysługiwało jej wynagrodzenie w kwocie łącznej 17.046, 48 zł. Pozwany zapłacił powódce łącznie za (...) roboczogodziny (908+476) kwotę 14.622,01 zł. Zaniżył wynagrodzenie powódki o kwotę 2424, 47 zł (17046, 48 zł - 14622,01 zł) Dowód: -opinia biegłego księgowego –k. 178-185 -opinia uzupełniająca k. 214-
- Sąd zważył: Powództwo uzasadnione jest do kwoty 2424,47 zł. Zgodnie z art. 80 kp wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Art. 22 §1 kpc precyzuje obowiązki stron w zakresie z zawarcie umowy o pracę: - pracownik zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę -pracodawca zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Po myśli art. 6 kc w związku z art. 300 kp ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powódka nie udowodniła, że w okresie objętym pozwem przepracowała łącznie 712 nadgodzin, za co przysługuje jej wynagrodzenie w kwocie 6526,24 zł brutto- a nawet kwota 5208,72 zł (k. 205-208). Pozwany zaś nie udowodnił, że powódka pracowała codziennie 4 godziny, za co otrzymywała całość należnego wynagrodzenia. Bezsporne w sprawie było, że powódka do 31.08.2013r. zaliczona była do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu upośledzenia umysłowego i choroby psychicznej. Nie było jednakże ubezwłasnowolnienia- choćby częściowo. Mogła więc dokonywać samodzielnie czynności prawnych we własnym imieniu - w tym zawierać umowy o pracę. Zawierając z pozwanym umowę o pracę w dniu 6.12.2011r. przyjęła na siebie obowiązek świadczenia pozwanemu umowy o pracę na stanowisku sprzątaczki, w Oddziale S. w wymiarze ½ etatu. Do lutego 2012r. powódka wywiązywała się ze swoich obowiązków . Praca nie stwarzała jej żadnych problemów; jej niepełnosprawność nie powodowała jakichkolwiek przeszkód do prawidłowego wykonywania pracy sprzątaczki w czasie 4 roboczogodzin. Dopiero od marca 2012r. powódka wydłużała czas swoje pracy ponad 4 roboczogodzin dziennie, pracowała niedokładnie, niestarannie. Przy czym powódka nie udowodniła przyczyn, dla których po 3 miesiącach pracy nie mogła prawidłowo wykonywać swoich obowiązków w czasie 4 godzin. Nie zwracała się na piśmie do pozwanego o zwiększenie wymiaru etatu. Nie skorzystała z prawa rozwiązania umowy o pracę- czy to z zachowaniem okresu wypowiedzenia, czy na zasadzie porozumienia stron ( uczyniła to dopiero 31.07.2013r.). Niewątpliwie jedyna z przyczyn, dla których uległ wydłużeniu czas pracy powódki, obniżyła jakość i staranność pracy był fakt, że na portierni (...) zatrudniony był w tym czasie jej przyjaciel M. R.
(1), z którym powódka przebywała, robiąc sobie nawet półgodzinne przerwy w pracy. 4 godziny były wystarczające do posprzątania albowiem zatrudnione w zastępstwie B. H. i E. Z. – również niepełnosprawne – czynności te wykonywały do 4 godzin. Niemniej – skoro pozwany tolerował samowolne wydłużanie czasu pracy powódki, to winien zapłacić powódce za godziny przepracowane ponad umówiony czas pracy. To pozwany ponosi ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i odpowiada za wszystkie czynności swoich podwładnych mające jakikolwiek wpływ na wyniki założonych celów. Dokumenty przedstawione przez obie strony ani zeznania świadków w żaden sposób nie stanowiły dowodu co do rzeczywistego czasu pracy powódki w okresie od marca 2012r. do 31.07.2013r. Takimi dowodami w szczególności zaś nie były karty pracy czy zapisy w księdze służb. W toku postępowania ustalono, że najczęściej karty pracy były podpisywane przez pracowników in blanco, mimo iż mieli obowiązek sami jej wypełniać co do godzin pracy w poszczególnych dniach danego miesiąca. Za pracowników karty pracy wypełniali pracownicy administracyjni pozwanego i zgodnie z umowami o pracę naliczali stosowne wynagrodzenie. Natomiast zapisy w księdze służb co do godzin przyjścia i opuszczenia obiektu (...) stanowią dowód wyłącznie tego, co zostało w księdze zapisane, w żadnej zaś mierze nie stanowią dowodu na potwierdzenie wykonywania pracy przez pracowników pomiędzy wpisanymi godzinami Przebywanie na terminie obiektu w określonych godzinach nie jest bowiem równoznaczne ze świadczeniem pracy. Ustalenie rzeczywistego czas pracy, należnego i wypłaconego powódce w tym czasie wynagrodzenia wymagała wiadomości specjalnych. Z tej przyczyny na mocy art. 278 §1 kpc Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego księgowego, który w oparciu o dokumenty źródłowe poczynił stosowne ustalenia i wydał opinię. Żadna ze stron nie podważyła ustaleń i wniosków opinii biegłego. W opinii uzupełniającej biały szczegółowo odniósł się do zastrzeżeń powódki wykazując ich całkowitą bezzasadność. Sąd w całości dał wiarę opiniom biegłego albowiem są pełne, jasne, pozbawione wewnętrznych sprzeczności i dostatecznie wyjaśniły wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ponadto strony nie wykazały, iż opinie są rażąco wadliwe lub w sposób oczywisty błędne. Zeznania świadków nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Większość świadków potwierdziła, że powódka pracowała ponad ustalony umową o pracę czas, ale żaden z nich w sposób nie budzący wątpliwości nie zeznał, że powódka w spornym okresie pracowała po 6 godzin dziennie- bez przerwy. Zeznania E. K. , S. K. , M. S.
(1)i M. S.
(2)- nadal zatrudnionych - były wyważone, co wydaje się zrozumiałe. Sąd nie dał wiary zeznaniom św. E. Ł. i M. R. ponieważ stają w oczywistej sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków i nie znajdują oparcia w ustaleniach biegłego księgowego. Tylko ci świadkowie potwierdzili, że powódka pracowała po 6 godzin dziennie, bez przerwy, bo 4 godziny nie wystarczały na posprzątanie wszystkich pomieszczeń. Świadkowie B. H. i E. Z. zeznały, ze 4 godziny wystarczały na posprzątanie tych pomieszczeń i nie potwierdziły że powódka nie mogła wykonać tych czynności w tym czasie . Tym zeznaniom powódka nie zaprzeczyła, nie podważyła wiarygodności świadków. Potwierdza to okoliczność, której strona powodowa nie zaprzeczyła, ze od 6.12.2011r. do lutego 2012r. powódka wykonywała te czynności w umówionym czasie i nie zgłaszała pozwanemu żadnych uwag co do nadmiaru obowiązków, a do końca zatrudnienia nie wniosła o zwiększenie wymiaru etatu do ¾. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając powództwo do kwoty ustalonej przez biegłego tj. 2424, 47 zł brutto łącznie, z ustalonymi odsetkami za zwłokę- odpowiednio od każdej kwoty miesięcznie. Powództwo , ponad 2424, 47 zł i o godziny nadliczbowe podlegało oddaleniu. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego znajduje oparcie w art. 98 kpc a ich wysokość w § 1 1 ust. 1 pkt 2 i § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych…(tekst jednolity DZ. U. z 2013r. poz. 490). Ponieważ powódka była ustawowo zwolniona z opłaty od powództwa, a pozwany przegrał sprawę, na mocy art. 113 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ustawy z 28.07.2005r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity DZ. U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.). Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarb Państwa – Sądu Rejonowego w (...) kwotę 122 zł tytułem opłaty stosunkowej od kwoty zasądzonej oraz kwotę 1793,78 zł tytułem zwrotu kosztów opinii biegłego księgowego. Rygor natychmiastowej wykonalności co do zasądzonej kwoty Sąd nadał w oparciu o art. 333 §1 pkt 2 kpc albowiem pozwany uznał powództwo do tej wysokości.