Sygn. akt VIII C 239/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia: 8 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu Wydział VIII Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Martyniec Protokolant: Paulina Okrutnik po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa: Gminy W. przeciwko: Z. J. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Z. J. na rzecz strony powodowej Gminy W. kwotę 3.705,07 zł (trzy tysiące siedemset pięć złotych siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi: - od kwoty 3.155,39 zł od dnia 1 czerwca 2014 do dnia zapłaty, - od kwoty 549,68 zł od dnia 22 września 2014 r. do dnia zapłaty; II. oddala dalej idące powództwo; III. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 654,36 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 239/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 września 2014 r. strona powodowa Gmina W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Z. J. kwoty 4.872,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 3.816,47 zł od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.056,31 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu podała, iż w dniu 1 maja 1995 r. zawarła z pozwanym Z. J. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) we W. . Wskazała, iż na podstawie zawartej umowy, pozwany zobowiązany był do uiszczania do dziesiątego dnia każdego miesiąca czynszu najmu oraz innych należności z tytułu korzystania z lokalu, jednakże nie wywiązał się ze zobowiązania. W związku ze zwłoką z zapłatą czynszu i mediów, która przekroczyła trzy pełne okresy płatności, strona powodowa pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. wypowiedziała pozwanemu umowę najmu ze skutkiem prawnym na dzień 31 lipca 2009 r. Pomimo wezwania do opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu pozwany nadal zajmuje lokal bez tytułu prawnego, w związku z czym zobowiązany jest do uiszczania co miesiąc odszkodowania w wysokości czynszu jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu oraz równowartości opłat niezależnych od strony powodowej. Wyjaśniła, że na kwotę żądaną pozwem składa się kwota 3.816,47 zł tytułem odszkodowania za okres od 1 sierpnia 2009 r. do dnia 31 maja 2014 r. oraz kwota 1.056,31 zł tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie, liczonych od dnia wymagalności do dnia 31 maja 2014 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia w dniu 2 października 2014 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, od którego pozwany wniósł sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości. W sprzeciwie podniósł zarzut przedawnienia, wskazując, iż roszczenie strony powodowej podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia. Wskazał również, że Gmina W. , jako podmiot profesjonalny, nie powinna tak długo zwlekać z dochodzeniem swoich należności. Wyjaśnił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, gdyż w 2008 r. uległ wypadkowi, a także cierpi na liczne choroby. Podał, że od września 2014 r. regularnie płaci czynsz najmu, we wcześniejszych okresach płacił natomiast, jak miał na to środki. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa, sprecyzowała jakie dokładnie należności składają się na dochodzoną kwotę. Wniosła również o nieuwzględnianie podniesionego zarzutu przedawnienia, wskazując, że wszelkie opłaty obciążają Gminę W. . Ponadto podała, że roszczenie za trzyletni okres nieprzedawniony, tj. od 1 października 2011 r. do 31 maja 2014 r. wynosi 3.155,39 zł, natomiast odsetki za opóźnienie w zapłacie liczone od dnia wymagalności do dnia 31 maja 2014 r. wynoszą 549,68 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 1 maja 1995 r. strona powodowa Gmina W. , jako wynajmująca, zawarła z pozwanym Z. J. , jako najemcą, umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. (...) , na czas nieokreślony. Na jej podstawie najemca zobowiązany był płacić czynsz z góry, do dziesiątego dnia każdego miesiąca oraz opłaty za media. Dowód: - umowa najmu, k. 14-
- Pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. strona powodowa wypowiedziała pozwanemu stosunek najmu lokalu mieszkalnego numer (...) położonego przy ul. (...) we W. , ze skutkiem na dzień 31 lipca 2009 r. Dowód: - oświadczenie strony powodowej z dnia 19 czerwca 2009 r., k.
- Strona powodowa dokonała naliczeń z tytułu bezumownego korzystania z lokalu w następującej wysokości: - za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r. po 259,94 zł; - za marzec i kwiecień 2012 r. po 266,34 zł; - za okres od maja 2012 r. do września 2012 r. po 268,77 zł; - za okres od października 2012 r. do lutego 2013 r. po 294,69 zł; - za okres od marca 2013 r. do czerwca 2013 r. po 306,08 zł; - za okres od lipca 2013 r. do lutego 2014 r. po 307,27 zł; - za kwiecień i maj 2014 r. po 308,89 zł. Pozwany dokonał następujących wpłat na rzecz strony powodowej: - w dniu 17 listopada 2011 r. wpłacił kwotę 259,93 zł; - w dniu 20 sierpnia 2012 r. wpłacił kwotę 268,77 zł; - w dniu 20 sierpnia 2012 r. wpłacił kwotę 268,77 zł; - w dniu 13 września 2012 r. wpłacił kwotę 268,77 zł; - w dniu 13 września 2012 r. wpłacił kwotę 268,77 zł; - w dniu 19 października 2012 r. wpłacił kwotę 294,68 zł; - w dniu 19 października 2012 r. wpłacił kwotę 268,77 zł; - w dniu 12 listopada 2012 r. wpłacił kwotę 299,69 zł; - w dniu 13 grudnia 2012 r. wpłacił kwotę 294,69 zł; - w dniu 7 stycznia 2013 r. wpłacił kwotę 294,69 zł; - w dniu 5 lutego 2013 r. wpłacił kwotę 294,69 zł; - w dniu 8 lipca 2013 r. wpłacił kwotę 1.224,32 zł; - w dniu 24 lipca 2013 r. wpłacił kwotę 306,08 zł; - w dniu 7 sierpnia 2013 r. wpłacił kwotę 308,46 zł; - w dniu 3 października 2013 r. wpłacił kwotę 307,27 zł; - w dniu 9 grudnia 2013 r. 614,54 zł. Dowód: - kartoteka finansowa, k.22-29, 92-93,118-120, - zawiadomienia o wysokości opłat i rozliczeniu kosztów, k. 94-
- Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 54.900,94 zł. Dowód: - wezwania do zapłaty, k.
- Sąd zważył co następuje Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie roszczenia, które nie uległo przedawnieniu. Strona powodowa wnosiła o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego przy ul. (...) we W. . Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. W sprawie bezspornym było, iż pozwanego Z. J. łączyła ze stroną powodową umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) we W. , która następnie została wypowiedziana z uwagi na nieuiszczanie przez pozwanego czynszu. Pozwany nie kwestionował kwoty powstałego zadłużenia. Rozstrzygnięcia wymagała natomiast kwestia, czy pozwany w dalszym ciągu obowiązany jest do uiszczenia na rzecz strony powodowej żądanej pozwem kwoty, z uwagi na podniesiony przez niego zarzut przedawnienia. Podstawę prawną roszczeń objętych powództwem stanowi art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 150), według którego, osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Za bezsporne Sąd uznał, że w okresie objętym powództwem pozwany zajmował sporny lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Pozwany nie zaprzeczył bowiem w sposób wyraźny twierdzeniom pozwu w tym zakresie, pomimo procesowego obowiązku ustosunkowania się do nich ( art. 210 § 2 k.p.c. ), a jedynie podniósł zarzut przedawnienia. O zajmowaniu przez pozwanego lokalu świadczy przy tym fakt, iż mieszka w nim obecnie (tam został mu doręczony pozew, a nie wskazał innego miejsca zamieszkania). Zgodnie z art. 6 k.c. , to na pozwanym, a nie na stronie powodowej, spoczywał natomiast ciężar wykazania, że przysługiwał mu tytuł prawny do lokalu bądź, iż spełnił świadczenie objęte powództwem. W tej sytuacji uznać należało, że pozwany był zobowiązany do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu ( art. 18 ust. 1 u.o.p.l.), którego wysokość powinna odpowiadać wysokości czynszu najmu, jaki strona powodowa mogłaby otrzymać z tytułu najmu lokalu ( art. 18 ust. 2 zd. pierwsze u.o.p.l.). Sąd nie miał przy tym wątpliwości, że stanowiąc w art. 18 ust. 1 u.o.p.l. o obowiązku uiszczania odszkodowania co miesiąc, ustawodawca wyraźnie przesądził o jego okresowym charakterze (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku dnia 18 maja 2012 r., IV CSK 490/11, oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2014 r., IV CNP 33/13). Ponieważ - zgodnie z art. 118 k.c. - termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe wynosi trzy lata, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia uznać należało za zasługujący na uwzględnienie w stosunku do roszczeń obejmujących okres do września 2011 r., a więc wymagalnych najpóźniej do 10 września 2011 r., gdyż pozew został złożony przez stronę powodową dopiero w dniu 22 września 2014 r. Biorąc pod uwagę, że świadczeniem okresowym są również odsetki, uznać należy, że przedawnieniu uległy nie tylko należności główne wymienione w pozwie, lecz także odsetki za opóźnienie w zapłacie poszczególnych kwot z tytułu najmu i opłat za media. W wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r., III CK 619/04, Sąd Najwyższy wskazał, że odsetki za opóźnienie traktować należy jako świadczenie okresowe w rozumieniu art. 118 k.c. , a z upływem trzyletniego terminu przedawnienia, w tym przepisie ustanowionego, przedawniają się wszystkie roszczenia o odsetki za opóźnienie, zarówno wykazujące związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i związku takiego nie wykazujące. Z kolei w wyroku z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt V CK 655/04, Sąd Najwyższy wskazał, że roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego. Zgłoszenie zarzutu przedawnienia nie było przy tym sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i nie stanowiło nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Sąd podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że jedynie wyjątkowo można nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05, Lex nr 179977 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2003 r., V CK 399/02, Lex nr 175965). Skoro więc strona powodowa zaniechała wcześniejszego złożenia pozwu, a jej zwłoka w tym zakresie nie była w żadnej mierze spowodowana zachowaniem pozwanego, to powinna liczyć się z możliwością skorzystania przez niego z zarzutu przedawnienia. Powództwo obejmujące dalszy okres (od października 2011 r. do 31 maja 2014 r.) zasługiwało na uwzględnienie w całości. W powyżej wskazanym okresie do zapłaty pozostały tylko częściowe należności, gdyż pozwany dokonywał nieregularnych wpłat, które pokrywały większość należnego odszkodowania. Dlatego też pozwany zobowiązany jest do zapłaty: - za listopad 2011 r. kwoty 56,93 zł; - za grudzień 2011 r. kwoty 141,37 zł; - za styczeń i luty 2012 r. kwoty po 259,94 zł; - za marzec 2012 r. kwoty 269,33 zł; - za kwiecień 2012 r. kwoty 241,12 zł; - za maj 2012 r. kwoty 23,55 zł; - za październik 2012 r. kwoty 23,57 zł; - za wrzesień 2013 r. kwoty 307,27 zł; - za grudzień 2013 r. kwoty 30,16 zł; - za styczeń i luty 2014 r. kwoty po 307,27 zł; - za marzec, kwiecień i maj 2014 r. kwoty po 308,89 zł. Sąd przyjął za prawidłowe wyliczenia strony powodowej, zasądzając kwotę 3.705,07 zł, w tym 3.155,39 zł należności głównej oraz odsetki ustawowe liczone od dnia wymagalności, tj. od 11 dnia każdego miesiąca do dnia 31 maja 2014 r. w wysokości 549,68 zł. Sąd miał również na uwadze, że pozwany nie udowodnił, aby zaspokoił w większej wysokości roszczenie strony powodowej niż to wynikało z przedłożonych kartotek finansowych, a zaliczenia uiszczonych przez pozwanego wpłat zostały dokonane przez stronę powodową w sposób zgodny z opisem wpłat. Orzeczenie w zakresie odsetek od zasądzonych kwot znajduje podstawę w art. 481 k.c. , zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Mając na względzie powyższe, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w punkcie I. i II. sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie III. sentencji wyroku znajduje oparcie w art. 100 zd.
- k.p.c. , zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Strona powodowa żądała zasądzenia od pozwanego kwoty 4.872,78 zł, z czego zasądzona została kwota 3.705,07 zł, stwierdzić zatem należy, iż strona powodowa wygrała sprawę w 76 %. Niezbędne koszty poniesione przez stronę powodową do celowego dochodzenia swoich praw wyniosły 844 zł i obejmowały opłatę od pozwu w wysokości 244 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł, pozwany natomiast nie poniósł żadnych kosztów. Po stosunkowym rozliczeniu kosztów stronie powodowej należy się zwrot kwoty 641,44 zł (844 zł × 0,76 = 641,44 zł), dlatego też Sąd zasądził ją od pozwanego na rzecz strony powodowej.