Sad powszechny, I C 1614/14

Sygnatura akt I C 1614/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 05-05-2015 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Jolanta Malik Protokolant:Maja Zając po rozpoznaniu w dniu 05-05-2015 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa W. T. przeciwko Gmina W. - o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu I. ustala, iż W. T. wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) , położonego we W. przy ul. (...) w miejsce zmarłego w dniu 09 marca 2014r. najemcy Z. T. ; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 56 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt I C 1614/15 UZASADNIENIE Powód W. T. wystąpił z powództwem przeciwko Gminie W. , domagając się ustalenia, iż wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego we W. przy ul. (...) w miejsce zmarłej matki Z. T. oraz zasądzenia na swoją rzecz od strony pozwanej kosztów procesu. Powód wskazał, iż będąc całe życie w bardzo bliskim związku uczuciowo – emocjonalnym z matką pozostawał z nią faktycznie we wspólnym pożyciu. Będąc zameldowanym w lokalu położonym przy ul. (...) od roku 1963, powód zamieszkiwał w nim w chwili śmierci matki. Powód nigdy nie mieszkał pod jakimkolwiek innym adresem, nie był nigdzie zameldowany czasowo i nie miał żadnego innego adresu korespondencyjnego. Powód stale sprawował opiekę nad przewlekle chorą matką, która miała problemy z poruszaniem się i wymagała w wielu czynnościach pomocy powoda. W celu sprawowania opieki nad matką powód zrezygnował z pracy zawodowej. Stałe zamieszkiwanie powoda w przedmiotowym lokalu może zostać potwierdzone przez wielu świadków oraz wynika z dokumentacji strony pozwanej. Powód nie ma możliwości zamieszkać w innym lokalu. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 roku strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu. Strona pozwana zarzuciła, iż powód nie wykazał faktu stałego zamieszkiwania z najemczynią do chwili jej śmierci. * * * Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny : W dniu 30 kwietnia 1995 roku strona pozwana Gmina W. zawarła z Z. T. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego we W. przy ul. (...) . Jako osoby wspólnie zamieszkujące z najemczynią wskazano jej syna – powoda W. T. oraz jego żonę i córkę. Dowód : ⚫ umowa najmu z 30.04.1995 r., k. 10, 11, ⚫ odpis skrócony aktu urodzenia powoda, k. 27 Wyrokiem z dnia 20 listopada 1998 roku Sąd Wojewódzki we Wrocławiu rozwiązał małżeństwo powoda i E. T. przez rozwód. Dowód : ⚫ wyrok rozwodowy powoda, k. 5 Najemczyni była osobą w podeszłym wieku, schorowaną i otyłą w stopniu znacznym. Z. T. cierpiała na erytrodermię obu podudzi, anemię, nadciśnienie tętnicze, ostrą niewydolność nerek, owrzodzenie kończyn. W obrębie kręgosłupa i stawów kończyn występowały zmiany zwyrodnieniowe. U najemczyni przeprowadzono zabieg implantacji endoprotezy biodra prawego i operację cieśni nadgarstka. Przez ostatnie osiem lat swojego życia najemczyni poruszała się za pomocą wózka inwalidzkiego. Stałą opiekę nad najemczynią sprawował powód i razem z najemczynią mieszkał w przedmiotowym lokalu, gdzie znajdowały się jego rzeczy. W celu sprawowania opieki nad matką powód zrezygnował z pracy. Decyzją nr (...) z dnia 25 października 2013 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. przyznał powodowi na okres od dnia 1 listopada 2013 roku – 31 października 2014 roku specjalny zasiłek opiekuńczy na Z. T. przyznawany osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli zrezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności bądź orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powód niemalże przez całe swoje życie zamieszkiwał z matką. Jedynie przez okres 1 roku ok. 20 lat temu powód mieszkał z żoną na wsi, ale po rozwiązaniu małżeństwa zamieszkał ponownie z najemczynią. Powód zajmował jeden z pokoi, z drugi najemczyni. Dowód : ⚫ dokumentacja medyczna Z. T. , k. 4, 6 – 8, 13, 15, 16, 19 – 21, ⚫ oświadczenie ekumenicznej stacji opieki z 28.05.2014 r., k. 12, ⚫ decyzja MOPS we W. nr (...) , k. 17, 18, ⚫ oświadczenie E. O. z 20.05.2014 r., k. 24, ⚫ oświadczenie kierownika apteki (...) z 29.05.2014 r., k. 25, ⚫ zeznania świadka J. Z. , k. 79, ⚫ zeznania świadka P. W. , k. 79, ⚫ zeznania świadka B. B. , k. 79, ⚫ zeznania świadka B. K. , k. 79, ⚫ przesłuchanie powoda, k. 79 W dniu 9 marca 2014 roku we W. zmarła Z. T. . Dowód : ⚫ odpis skrócony aktu zgonu Z. T. , k. 26 Powód złożył u strony pozwanej wniosek o wstąpienie w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w miejsce zmarłej matki. Pismem z dnia 5 maja 2014 roku strona pozwana odmówiła uznania, iż powód wstąpił w miejsce zmarłej matki jako najemca lokalu położonego we W. przy ul. (...) . W ocenie strony pozwanej powód nie spełnił przesłanki wspólnego zamieszkiwania z najemczynią przed jej śmiercią. Dowód : ⚫ pismo strony pozwanej z 5.05.2014 r., k. 9, ⚫ przesłuchanie powoda, k. 79 * * * Sąd zważył, co następuje: Powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie. Powództwo wytoczone przez powoda w niniejszej sprawie znajduje swoje oparcie w treści art. 189 k.p.c. Z przepisu tego wynika, iż powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Stąd wyrok wydany w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, potwierdzający lub zaprzeczający istnieniu lub nieistnieniu prawa albo stosunku prawnego. Dlatego też Sąd wydając orzeczenie w sprawie bierze pod uwagę taki stan prawny, jaki obowiązywał w chwili zaistnienia zdarzenia i od którego bytu uzależnione jest powstanie prawa lub stosunku prawnego. Takim zdarzeniem w przedmiotowej sprawie była śmierć najemcy lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji Sąd zobligowany był wydać orzeczenie na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili śmierci najemczyni Z. T. , czyli w dniu 9 marca 2014 roku. W dacie tej obowiązywał art. 691 k.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 roku, nr 71, poz. 733), wymieniający przesłanki wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego. Z treści § 1 tegoż przepisu wynika, iż w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek nie będący najemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby te wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci ( art. 691 § 2 k.c. ). Ustawodawca wprowadzając powyższą regulację przesądził, iż aby z mocy samego prawa wstąpić w stosunek najmu lokalu mieszkalnego należy łącznie spełnić wszystkie przesłanki określone w treści art. 691 k.c. Pierwszą z tych przesłanek jest konieczność należenia do kręgu osób bliskich (małżonek nie będący najemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą). Drugą przesłanką jest stałe zamieszkiwanie z najemcą do chwili jego śmierci. Nie ulega wątpliwości, iż powód jako syn zmarłej Z. T. należał do kręgu osób mogących wstąpić w stosunek najmu po zmarłym najemcy lokalu. Błędnie jedynie wskazywał, iż pozostawał ze swoją matką we wspólnym pożyciu, co jednakże nie miało znaczenia w niniejszym przypadku, skoro ustalono, iż jako syn należał do katalogu osób wyszczególnionych w treści art. 691 § 1 k.c. Wspólne pożycie oznacza bowiem relację pomiędzy dwiema osobami, które chociaż formalnie nie zawarły związku małżeńskiego, pozostają jednak w stosunkach faktycznych takich, jakie charakteryzują stosunki pomiędzy małżonkami. Zadaniem Sądu było wobec tego ustalenie, czy powód spełnił drugą z przesłanek zastosowania art. 691 k.c. tj. czy zamieszkiwał on wspólnie z najemczynią do chwili jej śmierci. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego powód niemalże przez całe życie zamieszkiwał wspólnie z Z. T. w przedmiotowym lokalu. Jako krótkotrwały epizod uznać należy zamieszkiwanie przez powoda wraz z żoną i córką na wsi ok. 20 lat temu. Powód zamieszkiwał tam bowiem przez okres 1 roku i od chwili rozwiązania jego małżeństwa przez rozwód w dniu 20 listopada 1998 roku stale mieszkał w lokalu położonym we W. przy ul. (...) . Powód zajmował jeden z pokoi podczas, gdy jego matka drugi. Stan zdrowia Z. T. , która miała problemy z poruszaniem się i samodzielnym wykonywaniem wielu podstawowych czynności dnia codziennego, sprawiał że wymagała ona stałej pomocy osób trzecich. Opiekę tą sprawował wyłącznie powód, który w tym celu zrezygnował z pracy zarobkowej. Fakt stałego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu oraz sprawowania opieki nad chorą matką powód udowodnił zarówno za pomocą złożonych przez siebie dokumentów, jak również zeznań świadków. W szczególności podkreślić należy, iż zamieszkiwanie powoda wraz z matką potwierdzone zostało przez świadka B. K. będącą pracownikiem strony pozwanej. Strona pozwana zaś w niniejszym postępowaniu zachowała postawę całkowicie bierną. Nie złożyła odpowiedzi na pozew ani jakiegokolwiek pisma procesowego, nie wnioskowała o przeprowadzenie żadnych dowodów, a ograniczyła się jedynie do zawnioskowania na rozprawie o oddalenie powództwa. Pismem z dnia 5 maja 2014 roku strona pozwana odmówiła uznania, iż powód wstąpił w miejsce zmarłej matki jako najemca przedmiotowego lokalu, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że powód nie spełnił przesłanki wspólnego zamieszkiwania z najemczynią przed jej śmiercią. Strona pozwana nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających słuszność powyższego stanowiska. W ocenie Sądu zatem nie ulegało w najmniejszym stopniu wątpliwości, iż powód spełnił przesłanki wstąpienia w stosunek najmu po zmarłej matce. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej fakt wspólnego zamieszkiwania z najemczynią został przez powoda udowodniony spójnymi zeznaniami świadków oraz przesłuchaniem powoda. Natomiast to strona pozwana nie wykazała podstaw i zasadności odmowy uwzględnienia oczywiście słusznego żądania powoda. Powództwo uwzględnione zostało w całości, zatem orzeczenie o kosztach oparto na treści art. 98 § 1 k.p.c. , na mocy którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Wprawdzie powód wskazał, iż domaga się zwrotu kosztów od pracownika strony pozwanej A. S. , jednakże uznać należało, że intencją powoda było objęcie żądaniem zwrotu kosztów procesu jego przeciwnika procesowego, czyli stronę pozwaną. Tym niemniej wskazać należy, iż w myśl art. 109 § 1 k.p.c. o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu. Wobec tego nawet nieprecyzyjne oznaczenie przez powoda podmiotu, od którego domagał się zwrotu kosztów procesu nie stało na przeszkodzie w obciążeniu przez Sąd obowiązkiem tym strony pozwanej. Powód poniósł koszty w postaci opłaty sądowej od pozwu w kwocie 56 zł. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd podjął rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku.