Sad powszechny, III Ca 85/15

Sygn. akt III Ca 85/15 UZASADNIENIE do postanowienia zawartego w punkcie 2 sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2015 roku, sygnatura akt III Ca 85/15 W dniu 1 lutego 2013 roku B. K. wniosła sprzeciw od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 26 listopada 2012 roku, znak SKO. (...) , oddalającego jej wniosek dotyczący ustalenia, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ulicy (...) , o pow. 243 m 2 , oznaczonej jako działka nr (...) , stanowiącej własność Gminy Ł. , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW (...) , jest nieuzasadnione. Powódka wskazała, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW (...) . Właściciel nieruchomości – Gmina M. Ł. zawiadomieniem o wypowiedzeniu i aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z dnia 13 kwietnia 2012 roku wypowiedział wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wynoszącej 161,90 zł i zaproponował ustalenie nowej opłaty rocznej w wysokości 1.104,00 zł. Powódka nie zgodziła się z zaproponowaną przez pozwanego nową wysokością opłaty rocznej, wskazując, że w jej ocenie jest ona zawyżona. Wyrokiem z dnia 31 października 2014 roku w sprawie o sygn. akt II C 331/13, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości począwszy od dnia 1 stycznia 2013 roku na kwotę 880,00 zł, przy czym wskazał, że będzie ona płata w 2013 roku w kwocie 323,80 zł, w 2014 roku w kwocie 601,90 zł, w 2015 roku w kwocie 601,90 zł oraz w 2016 roku w kwocie 880,00 zł (punkt 1 sentencji). W pozostałym natomiast zakresie Sąd I instancji oddalił powództwo (punkt 2 sentencji), rozstrzygając o kosztach postępowania w punktach 3-5 sentencji. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając orzeczenie w całości. Pozwany zarzucił naruszenie art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne jego zastosowanie. Apelujący argumentował, że Sąd Rejonowy prawidłowo określił wysokość opłaty rocznej w stosunku do wartości rynkowej nieruchomości, jednakże w sposób niewłaściwy ustalił wysokość opłaty w kolejnych latach od aktualizacji. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja pozwanego w zakresie punktu 2 sentencji wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 31 października 2014 roku podlega odrzuceniu. Apelujący nie ma bowiem interesu prawnego w zaskarżeniu punktu 2 sentencji wyroku Sądu I instancji. Zgodnie z treścią art. 370 k.p.c. sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W myśl zaś art. 373 zdanie 1 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Wskazać należy, że w doktrynie sporne wprawdzie jest, czy warunkiem dopuszczalności apelacji (i środków odwoławczych w ogólności) jest istnienie tzw. gravamen , to jest „pokrzywdzenia” strony zaskarżonym wyrokiem, ewentualnie istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku. Podkreślenia wymaga jednak fakt, iż zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie zdaje się dominować pogląd, że dopuszczalne jest wniesienie apelacji jedynie przez stronę „pokrzywdzoną” wyrokiem wydanym (przynajmniej w części) niezgodnie z jej żądaniami. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest natomiast pogląd uzależniający uprawnienie do wniesienia środka odwoławczego od istnienia gravamen , czyli pokrzywdzenia strony orzeczeniem sądu niższej instancji. Pokrzywdzenie miałoby polegać na całkowitym bądź częściowym nieuwzględnieniu żądań strony i uwidacznia się poprzez porównanie twierdzeń strony o przysługujących jej prawach z rozstrzygnięciem o tych prawach zawartym w orzeczeniu (tak np. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, LEX nr 30899; a także postanowienie SN z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97, LEX nr 50615; postanowienie SN z dnia 23 marca 2006 r., II CZ 22/06, LEX nr 196615, utożsamiające gravamen z interesem w zaskarżeniu orzeczenia; podobnie wyrok SN z dnia 8 grudnia 2009 r., I UK 195/09, LEX nr 577812, zgodnie z którym „przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu, określanego mianem gravamen , a ten oznacza pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją orzeczenia, wynikającej z porównania zakresu żądania i treści rozstrzygnięcia”). Wprawdzie żaden przepis nie formułuje „pokrzywdzenia” strony wyrokiem jako warunku dopuszczalności apelacji. Należy jednak zwrócić uwagę, że ustawodawca wprowadził expressis verbis w art. 168 § 2 k.p.c. gravamen (ujemne skutki procesowe dla strony) jako przesłankę dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu, co może być wskazówką przy wykładni przepisów o apelacji, niezawierających analogicznego unormowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd Rejonowy zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 października 2014 roku ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego począwszy od dnia 1 stycznia 2013 roku (punkt 1 sentencji), w pozostałym zaś zakresie oddalił powództwo (punkt 2 sentencji). Tym samym rozstrzygnięcie Sądu I instancji zawarte w punkcie 2 sentencji zaskarżonego wyroku jest korzystne dla pozwanego. W konsekwencji stwierdzić należy, że pozwany nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu punktu 2 sentencji wyroku Sądu Rejonowego, który to punkt zawiera dla pozwanego korzystne rozstrzygnięcie, a wobec powyższego apelacja podlegać musiała w tym zakresie odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 373 k.p.c. odrzucił apelację pozwanego w zakresie punktu 2 zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 31 października 2014 roku.