Sad powszechny, III Ca 276/15

Sygn. akt III Ca 276/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie z powództwa P. R. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. a)art. 207 § 6 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczności sporne prowadził do przedłużenia postępowania, pomimo, iż strona uprawdopodobniła, że wystąpiła wyjątkowe okoliczności powodujące konieczność złożenia ponownego wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego celem rozpoznania istoty sprawy;
2. b)art. 217 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność wyceny wartości kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu zgłoszonego przez powoda na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 roku, pomimo, iż strona powodowa uprawdopodobniła, że nie zgłosiła go we właściwym czasie bez swojej winy;
3. c)art. 232 zd. 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia wysokości szkody jaką poniósł poszkodowany z tytułu szkody w pojeździe marki C. (...) , pomimo że co do zasady powództwo było zasadne, a przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z urzędu stanowiło – wobec oddalenia wniosku dowodowego powoda w tym zakresie – jedyny sposób przeciwdziałania niebezpieczeństwu oczywiście nieprawidłowego rozstrzygania sprawy, podważającego funkcję procesu;
4. d)art. 278 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do wyjaśnienia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, bowiem strony przedstawiły sprzeczne opinie w zakresie wysokości kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, co skutkowało tym, iż nie można było uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy dokument prywatny (wycena kosztów naprawy) przedstawiony przez powoda nie stanowi dowodu w sprawie, a wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego został dopuszczony jedynie dla zwłoki;
5. e)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ocenę materiału dowodowego w sprawie w sposób dowolny, a w szczególności niczym nieuzasadnione uznanie, iż przedstawiony przez powoda dokument prywatny w postaci ekspertyzy rzeczoznawcy z zakresu mechaniki samochodowej wykazujący wartość kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu nie stanowi dowodu w sprawie i dokonanie oceny dowodów bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego;
6. f)art. 328 k.p.c. poprzez niepełne uzasadnienie w zakresie oddalonego powództwa oraz brak wyjaśnienia przez Sąd I instancji przyczyn, dla których odmówił uznania jako dowód w sprawie ekspertyzy rzeczoznawcy przedstawionej przez powoda wskutek czego pozbawienie mocy dowodowej tego dokumentu, a także nieustosunkowanie się przez Sąd do złożonego przez powoda wniosku o otwarcie rozprawy i przywrócenie terminu do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego; 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 361 k.c. , art. 363 k.c. w zw. z art. 822 k.c. prowadzącą do uznania, że powodowi nie przysługuje pełne odszkodowanie za szkodę, w sytuacji gdy pełny koszt usunięcia szkody w pojeździe wynosił 5.324,53 zł. W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie dopuszczenie dowodu wnioskowanego przez powoda z opinii biegłego sądowego ds. mechaniki pojazdowej na okoliczność wyceny kosztów naprawy pojazdu marki C. (...) oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań pełnomocnika powoda M. G. na okoliczność doręczenia przesyłek listowych w okresie od 11 września do 11 grudnia 2014 roku i zmianę zaskarżonego wyroku w trybie art. 386 § 1 k.p.c. przez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za I i II instancję. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wedle norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia oraz przekazaniem sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie Rejonowy oddalił powództwo uznając zgłoszone przez powoda roszczenie jako nieudowodnione. Jednocześnie oddalił wniosek pełnomocnika powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z powodu przekroczenia terminu do uiszczenia zaliczki na poczet kosztów przeprowadzenia dowodu, a następnie z powołaniem się na przedłużenie postępowania w rozumieniu art. 207 § 6 k.p.c. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wykazanie wysokości roszczenia wymagało wiadomości specjalnych, a zatem konieczne było przeprowadzenia na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego. Pełnomocnik powoda zasadnie zarzucił naruszenie art. 207 § 6 k.p.c. i art. 217 §2 k.p.c. Przede wszystkim stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek dowodowy zmierzał do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy ( art. 227 k.p.c. ). Niewątpliwie też z art. 217 §1 k.p.c. wynika, że strona może przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na poparcie swoich twierdzeń aż do zamknięcia rozprawy, zaś ich pominięcie może nastąpić jedynie w okolicznościach określonych w art. 207 §6 k.p.c. i art. 217 §2 k.p.c. , a więc jeśli są one spóźnione, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. Zdaniem Sądu drugiej instancji, nawet gdyby uznać zgłoszenie w dniu 11 grudnia 2014 roku wniosku dowodowego z opinii biegłego sądowego za spóźniony, to jego pominięcie byłoby możliwie jedynie gdyby miało to doprowadzić do przewlekłości postępowania. Tego jednak Sąd pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazując jedynie, iż z uwagi na nieuiszczenie wymaganej zaliczki stosownie do art. 130 4 § 5 k.p.c. pominięciu podlegał dopuszczony wcześniej dowód z opinii biegłego. O ile jednak treść przepisu art. 130 4 § 5 k.p.c. jest jednoznaczna i wynika z niej norma prawna nakładająca na sąd, w razie nieuiszczenia zaliczki, obowiązek pominięcia wnioskowanej czynności dowodowej, to wyznaczony przez sąd termin ma charakter terminu sądowego ( art. 164 k.p.c. ), który mógł być na ogólnych zasadach przywrócony, jeśli strona powodowa złożyła w tym zakresie stosowny wniosek ( art. 168 § 1 k.p.c ), co też strona uczyniła. Tymczasem Sąd I instancji w uzasadnieniu do wyroku z dnia 23 grudnia 2014 roku nie odniósł się w ogóle do kwestii przywrócenia stronie powodowej terminu do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. Powinnością zaś Sądu w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego było rozpoznanie wniosku i ustalenie przyczyn niewykonania zobowiązania w postaci uiszczenia zaliczki w terminie wyznaczonym, szczególnie w sytuacji gdy niewykonanie takiego zobowiązania pociąga za sobą daleko idące konsekwencje procesowe, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć należało, że kwestia nieotrzymania przez pełnomocnika powoda przedmiotowego awizo nie mogła być uznana za oczywistą. Pełnomocnik powodowa wskazała, że złożyła na rozprawie oświadczenie o nie otrzymaniu zawiadomienia o przesyłce i jej pozostawieniu w placówce (...) sp. z o.o. , działającej jako agent (...) S.A. , podnosząc przy tym, że korespondencja Sądu dostarczana przez przedstawicieli I. w okresie powakacyjnym od września 2014 roku do chwil obecnej była doręczana przez różnych doręczycieli, którzy pozostawiali zawiadomienia o pozostawieniu przesyłek w różnych sklepach i placówkach. Ponadto pełnomocnik oświadczyła, że w okresie od sierpnia 2014 roku nie korzystała z urlopu i codziennie przebywała w siedzibie Kancelarii, a nadto, iż zdarzały się takie sytuacje, iż przesyłki awizowane w tym samym dniu były pozostawiane w różnych placówkach, a brak numerów, czy kodów kreskowych na zawiadomieniach uniemożliwiał sprawdzenie, czy odbierana korespondencja jest tą o której informowało zawiadomienie. Tym samym pełnomocnik powoda z uwagi na brak zorganizowania prawidłowego doręczania urzędowych przesyłek listowych przez doręczyciela I. i brak możliwości sprawdzenia, gdzie przesyłka została pozostawiona przez doręczyciela złożyła skargę do I. , którą załączyła do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia zaliczki. Jednocześnie wniosła o zwrócenie się przez Sąd do (...) S.A. o podanie danych osobowych doręczyciela - listonosza doręczającego w okresie od dnia 11 września do 11 grudnia 2014 roku przesyłki listowe oraz pozostawienia awiz o przesyłkach listowych na ulicy (...) w Ł. oraz przeprowadzenie dowodu z jego zeznań, jak również pełnomocnika powoda. W tej sytuacji, w ocenie Sądu Okręgowego rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie było przedwczesne. Sad nie miał bowiem podstaw do oddalenia wniosku powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, które powinno być poprzedzone rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. W ocenie Sądu Okręgowego uwzględnienie powyższego zarzutu prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Podnieść należy, że zarówno z twierdzeń stron, jak stanowiska Sądu pierwszej instancji, wynikało iż istotą tego procesu jest ustalenie kosztów naprawy pojazdu marki C. (...) nr rej. (...) . Oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosku dowodowego złożonego przez powoda dla wykazania tych okoliczności uniemożliwiło dokonanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tym zakresie, a w konsekwencji rozpoznanie istoty niniejszej sprawy. Dlatego też zasadne było na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania o czym zostało orzeczone w sentencji, pozostawiając również temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, a w przypadku jego przywrócenia przeprowadzić dowód z opinii biegłego wskazany przez powoda, a następnie w zależności od jego wyniku dokonać ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.