Sygn. akt VI U 188/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: S. K. od decyzji : Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 4 grudnia 2014 r. znak: (...) w sprawie: S. K. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę I zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu S. K. prawo do emerytury od (...) II nie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, III zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. na rzecz ubezpieczonego S. K. kwotę 360 ( trzysta sześćdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. Akt VIU 188/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 grudnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. powołując się na artykuł 184 -ty Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku , tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2013 roku pozycja 1440 ze zmianami, oraz na paragraf 4 -ty Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , Dziennik Ustaw z 1983 roku numer 8 pozycja 43, odmówił przyznania S. K. prawa do emerytury. Organ rentowy decyzją tą rozpoznał wniosek ubezpieczonego z 28 listopada 2014 roku. Przyczyną odmowy przyznania emerytury ubezpieczonemu było to, iż na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udokumentował ubezpieczony 15-tu lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku i uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania organ rentowy przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 roku okresy składkowe w wymiarze 26-ciu lat 5-ciu miesięcy 13 dni, okres stażu sumarycznego w tym samym wymiarze oraz okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 2-ch lat 11-tu miesięcy. Ponadto w uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy podał, że nie uwzględnił do okresu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczonego jego okresu pracowniczego zatrudnienia od 1 października 1977 roku do 30 września 1979 roku w (...) Związku (...) , gdyż brak świadectwa pra..., wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy podkreślił, że w żadnym wypadku nie dokonuje weryfikacji pracy w warunkach szczególnych na podstawie przedłożonych przez ubezpieczonego dokumentów, to jest oświadczenia wnioskodawcy oraz zeznań świadków, gdyż ustalenie tych okoliczności dotyczących wykonywania pracy w warunkach szczególnych możliwe jest w drodze postępowania odwoławczego przed Sądem Pracy. Ponadto organ rentowy podał, że do okresu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczonego nie zaliczył okresu jego zatrudnienia pracowniczego od 1 października 1979 roku do 31 marca 1992 roku w Przedsiębiorstwie (...) , gdyż organ rentowy podtrzymał stanowisko zgodnie z wcześniej wydaną decyzją z dnia 6 lutego 2014 roku, to znaczy organ nie zajmuje stanowiska w sprawie potwierdzenia pracy w szczególnych warunkach na podstawie zeznań świadków, które dopuszczane są jedynie w postępowaniu odwoławczym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w imieniu ubezpieczonego jego pełnomocnik procesowy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, uznania okresu zatrudnienia od 1 października 1977 roku do 30 września 1979 roku w (...) Związku (...) w M. na stanowisku mechanika samochodowego za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, podobnie jak okresu zatrudnienia od 1 października 1979 roku do 31 marca 1992 roku w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddziale w M. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3 i pół tony. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik ubezpieczonego opisał realia wykonywania pracy ubezpieczonego u tych dwóch pracodawców. Powołując także stanowisko Sądu Okręgowego w innym procesie o emeryturę, który miał miejsce wcześniej w sprawie o sygnaturze akt VI U 447/14, gdzie Sąd zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w szczególnych warunkach 12 lat 8 miesięcy i 20 dni pracowniczego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) Oddziale w M. . Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie, jak również o przeprowadzenie dowodów z dokumentacji osobowej powoda z okresów, w których domagał się on zaliczenia w rozpoznawanej niniejszej sprawie do pracy w szczególnych warunkach oraz dopuszczenia dowodów z zeznań świadków. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje. Ubezpieczony S. K. w dniu 28 listopada 2014 roku złożył wniosek o przyznanie mu emerytury. We wniosku wskazał, iż nie jest on członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz, że urodził się (...) . Sąd ustali, iż 60 lat ukończył ubezpieczony zatem (...) oraz, że ogólny staż uprawniający ubezpieczonego do emerytury, tak jak ustalił to organ sys..., rentowy w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, wynosi 26 lat 5 miesięcy i 13 dni. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy ubezpieczony spełnia konieczną przesłankę nabycia prawa do emerytury w wieku niższym od powszechnego z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W zaskarżonej decyzji organ rentowy podkreślił, iż do okresu pracy w szczególnych warunkach zaliczył ubezpieczonemu okres 2-ch lat i 11-tu miesięcy. Z pisma procesowego z 11 maja 2015 roku, karta 24 akt, wynika, że był to okres zat..., pracowniczego zatrudnienia S. K. w firmie (...) w okresie od 1 lutego 1996 roku do 31 grudnia 1998 roku. Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu ten okres zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach na podstawie świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionego ubezpieczonemu przez J. M. będącego właścicielem firmy (...) w C. , karta 35 akt emerytalnych. Sąd Okręgowy ustalił, że także ubezpieczony prac..., tak jak to ustalił te..., wcześniej organ rentowy, pracował w firmie Publiczny (...) w okresie od 1 lutego 1996 roku do 31 marca 1997 roku w, w firmie Publiczny (...) w K. . Pracodawcy ci wystawili ubezpieczonemu świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, karta 34 i 35 akt organu rentowego, założonych w wyniku wniosku o emeryturę złożonego przez ubezpieczonego 29 stycznia 2014 roku. Na podstawie... Okolicznością sporną między stronami w niniejszej sprawie było natomiast to, czy zatrudnienie ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddziale w M. od 1 października 1979 roku do 20 czerwca 1992 roku, 12 lat i 8, 8 miesięcy i 20 dni oraz w (...) Związku (...) w B. Oddziale w M. od 1 września 1977 roku do 30 września 1979 roku, a zatem 2 lata mogą być zaliczone do pracy w szczególnych warunkach. Jeśli chodzi o okres zatrudnienia ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddziale w M. to Sąd Okręgowy na podstawie dowodów z zeznań świadków R. J. [ f 00:13:50.506 ] oraz dowodu z przesłuchania ubezpieczonego, jak również dowodów z, dokumentów znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego, dotyczących zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. ustalił, iż w okresie od 1 października 1979 roku do 20 czerwca 1992 roku, 12 lat 8 miesięcy i 20 dni ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3 i pół tony. Zebrany w spraw..., w tym zakresie materiał dowodowy, w szczególności zeznanie świadka R. J. [ f 00:14:51.746 ] i dowód z przesłuchania w charakterze strony S. K. były spójne i zostały potwierdzone także adnotacjami poczynionymi przez praco..., tego pracodawcę ubezpieczonego Przedsiębiorstwo (...) Oddział w M. , w świadectwach pracy z 20 czerwca 1992 roku i 31 marca 1992 roku, gdzie wskazano, że ubezpieczony był kierowcą samochodu ciężarowego powyżej 3 i pół tony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym zakresie był w pełni spójny i wskazywał na to, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach wskazaną będącym załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A dziale ósmym w transporcie i łączności pod pozycją drugą, transport, prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3 i pół tony. W tym zakresie Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jeżdżąc, jako kierowca samochodami marki J. , (...) , T. , (...) F. (...) o ładowności i ciężarze całkowitym znacznie przekraczającym 3 i pół tony. Podkreślić należy, że okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B. w Oddziale w M. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3 i pół tony, 12 lat 8 miesięcy i 20 dni po dodaniu do okresu zatrudnienia uwzględnionego w zaskarżonej decyzji przez organ rentowy 2 lata 11 miesięcy dawał już okres powyżej 15-tu lat pracy w szczególnych warunkach, co uzasadniało uwzględnienie odwołania. Dodatkowo na podstawie dowodu z zeznań świadka R. , z zeznań świadka... [ koniec części 00:18:10.000 ] (...) _02 [ Przewodniczący 00:18:15.508 ] M. M.
(1)oraz dowodu z przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania ubezpieczonego, jak również dowodów z akt, z dokumentów z akt osobowych nadesłanych przez podmiot archiwizujący a dotyczącej zatrudnienia ubezpieczonego w (...) Związku (...) w B. , w Zakładzie w M. od 1 października 1977 roku do 30 września 1973 roku a zatem 2 lata, dawały podstawę do zaliczenia także tego okresu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczonego na stanowisku mechanika samochodowego wykonującego pracę w kanałach remontowych. Ten rodzaj pracy w szczególnych warunkach został wskazany w wykazie A powołanym wcześniej dziale 14-tym prace różne, pod pozycją sied..., pod pozycją 16-stą, prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Z zeznań świadka i z dowodów z przesania..., z przesłuchania ubezpieczonego, jak również z dowodów z dokumentów z akt osobowych ubezpieczonego dotyczącego tego okresu pracy wynikało, iż ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w kanałach remontowych. Podkreślić należy, że świadek M. potwierdził swoje zatrudnienie świadectwem pracy w (...) Związku (...) w okresach od 1 maja 1974 roku do 19 marca 1976 roku i od 18 mar..., czerwca 1976 roku do 30 września 1983 roku, także po doliczeniu jeszcze okresu pracy w szczególnych warunkach w (...) Związku (...) , okres pracy w szczególnych warunkach wy..., wynosił już ponad 17 lat. Zgodnie z artykułem 184 -tym Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tekst jednolity Dziennik Ustaw z 2013 roku pozycja 1440 z późniejszymi zmianami, zgodnie z ustępem 1-szym artykułu 184 -go ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w artykule 32-gim, 33-cim, 39-tym i 40-tym, jeżeli w dniu wejścia w życie Ustawy osiągnęli, po 1-sze, okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganych w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz po 2-gie, okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w artykule 27-mym. Ustęp 2-gi artykułu 184 -go stwierdza z kolei, że emerytura, o której mowa w ustępie 1-szym przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody Budżetu Państwa. Artykuł 184 -ty Ustawy emerytalnej odwołując się także do artykułu 32-go tej Ustawy wskazuje, na przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , Dziennik Ustaw z 1983 roku numer 8 pozycja 43 z późniejszymi zmianami. Warunki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury określone zostały w paragrafie 3-cim i paragrafie 4-tym tego Rozporządzenia. Zgodnie z paragrafem 3-cim za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury zwany dalej wymaganym okresem zatrudnienia, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn liczony łącznie z okresami równorzędnymi zaliczalnymi do okresu zatrudnienia. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego jeszcze ustalonego w postępowaniu administracyjnym przez organ rentowy, ubezpieczony tą przesłankę nabycia prawa do emerytury spełniał, gdyż legitymował się na dzień 1 stycznia 1999 roku, a więc na dzień wejścia w życie obecnie obowiązującej Ustawy emerytalnej, okresem uprawniającym do emerytury w wymiarze 26-ciu lat 5-ciu miesięcy i 13-stu dni. Z kolei paragraf 4 ustęp 1-szy powołanego Rozporządzenia z 7 lutego 1983 roku wskazuje, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki. Po pierwsze osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, po drugie ma wymagany okres zatrudnienia w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Paragraf 2-gi ustęp 1-szy i ustęp 2-gi Rozporządzenia Rady Ministrów stwierdzają, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ustępie 1-szym stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie paragrafu 1-go ustępu 2-go Rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Podkreślić jednak należy, że w postępowaniu wszczętym na wskutek odwołania pracownika od decyzji odmawiającej przyznania mu emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach dopuszczalne jest dowodzenie wszelkimi środkami dowodowymi zatrudnienia w szczególnych warunkach. Niezależnie od tego czy pracownik legitymuje się czy też nie legitymuje się świadectwem pracy potwierdzającym ten fakt lub świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony udowodnił, iż legitymuje się co najmniej 15-sto letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach. Jak już wcześniej zaznaczono, wykonywał on pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony u, w firmie (...) i w firmie (...) , co potwierdzały świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach uznane przez organ rentowy za wystarczające do zaliczenia 2-ch lat i 11-stu miesięcy pracy u tych pracodawców w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Także okres zatrudnienia ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddział w M. , od 1 października 1979 roku do dwudziestego dzie..., czerwca 1992 roku niewątpliwie był okresem pracy wykonywanej przez ubezpieczonego w szczególnych warunkach na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. Oprócz zeznań świadka R. J. [ f 00:28:03.017 ] i dowodu z przesłuchania ubezpieczonego okoliczność tę potwierdzają, bowią..., bowiem świadectwa pracy nadesłane do akt niniejszej sprawy przez (...) Urząd Wojewódzki wraz z aktami osobowymi dotyczącymi zatrudnienia ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) w B. . W świadectwach tych z 20 czerwca 1992 roku i 31 marca 1992 roku wskazano, iż ubezpieczony wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, zatem dowody te w sposób jednoznaczny potwierdzały, że ubezpieczony legitymuje się, co najmniej 15-sto letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż po dodaniu uznanego przez organ rentowy okresu zatrudnienia u innych pracodawców i zaliczonego do pracy w szczególnych warunkach okres u tych pracodawców plus zatrudnienie w Przedsiębiorstwie (...) już przekraczało 15 lat. Sąd Okręgowy ustalał tę okoliczność na podstawie nowych dowodów, które nie były przeprowadzane przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy o sygnaturze, w sprawie o sygnaturze akt VI U 447/14, w szczególności chodzi tutaj o zeznania świadka R. J. [ f 00:29:45.686 ] . Niezależnie od tego także zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do zaliczenia dalszych kolejnych 2-ch lat pracy ubezpieczonemu do pracy w szczególnych warunkach w (...) Związku (...) , w Zakładzie w M. od 1 października 1977 roku do 30 września 1979 roku, jako praca w kanałach remontowych wy..., mechanika samochodowego. Z tych względów występowała podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji na podstawie artykułu 477 ze znaczkiem 14 paragraf 2 Kodeksu postępowania cywilnego i w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego oraz artykułem 129-tym ustępem 1-szym Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Prawo do emerytury przyznano ubezpieczonemu od 1-go dnia miesiąca, w którym złożył on wniosek, ponowny wniosek o to świadczenie. Ubezpieczony spełnił wszystkie warunki wymagane do jego nabycia. W punkcie 2-gim wyroku Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Za tego rodzaju rozstrzygnięciem przemawiało to, iż ubezpieczony nie legitymował się świadectwami wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub świadectwami pracy, które odpowiadałyby wymogom formalnym pozwalającym organowi rentowemu na zaliczenie okresu pracy w szczególnych warunkach w (...) Związku (...) czy w Przedsiębiorstwo (...) już w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym fazę postępowania sądowego. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w tym zakresie Sąd ustalał na podstawie zeznań świadków i przesłuchania ubezpieczonego oraz dowodu z akt osobowych ubezpieczonego, które nie były znane w postępowaniu administracyjnym organowi rentowemu. Dlatego nie było podstaw do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, o której mowa w artykule 118-tym ustęp 1A Ustawy emerytalnej. Na podstawie artykułu 98-go paragraf 1 i paragraf 3 Kodeksu postępowania cywilnego , w związku z artykułem 99 -tym Kodeksu postępowania cywilnego i paragrafem 11-tym ustępem 2-gim w związku z paragrafem 2-gim ustępem 1-szym Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , Sąd Okręgowy orzekł o kosztach procesu w punkcie 3-cim wyroku. Organ rentowy, jako strona przegrywająca spór, co do przyznania świadczenia ubezpieczonemu obowiązany był zwó..., zwrócić, obowiązany jest zwrócić mu koszty procesu poniesione w związku z wynagrodzeniem jego pełnomocnika procesowego. Koszty te ustalone zostały przez Sąd w maksymalnej wysokości 6-cio krotności stawki minimalnej mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, znaczny nakład pracy pełnomocnika wyrażający się w obszernym sporządzeniu odwołania oraz uczestniczeniu pełnomocnika, aktywnym uczestniczeniu pełnomocnika w rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 roku. Na tym wygłoszenie uzasadnienia zakończono.