Sad powszechny, VII U 1103/14

Sygn. akt VII U 1103/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Małgorzata Kowalska Protokolant: sekretarz sąd. Małgorzata Gruza po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 roku w Lublinie sprawy H. Ć. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania H. Ć. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 9 kwietnia 2014 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala H. Ć. prawo do emerytury od dnia (...) roku. Sygn. akt VII U 1103/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 kwietnia 2014 roku, Znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił H. Ć. prawa do emerytury na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu organ emerytalny wskazał, iż odmawia ustalenia prawa do emerytury z uwagi na to, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze (decyzja – k. 16 akta emerytalne). W odwołaniu H. Ć. nie zgodził się z powyższą decyzją wskazując, iż wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie od 14 stycznia 1974 roku do 30 września 1985 roku (odwołanie k. 2 akta sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ emerytalny wnosił o jego oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 3 – 4 a.s.). W toku dalszego postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska procesowe (protokół – k. 20 v. oraz 37 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: H. Ć. , urodzony (...) , w dniu (...) roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł informację, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (wniosek o emeryturę - k. 1 - 4 a.e). Na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku oraz znajdujących się w aktach ZUS organ decyzją z dnia 9 kwietnia 2014 roku ustalił na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom wnioskodawcy w wymiarze 33 lat, 1 miesiąca i 11 dni tj. 33 lat i 11 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąca okresów nieskładkowych. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych okres wynoszący 13 lat 1 miesiąc i 27 dni oraz nie zaliczył do tego stażu okresu od 14 stycznia 1974 roku do 30 września 1985 roku z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych (decyzja – k. 16 a.e., karta przebiegu zatrudnienia – k. 15 a.e.). W tym stanie rzeczy wydana została zaskarżona decyzja z dnia 9 kwietnia 2014 roku. W celu dokonania niezbędnych ustaleń Sąd dopuścił dowody z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS i aktach osobowych wnioskodawcy (k. 14 a.s.) oraz dowody osobowe w postaci zeznań wnioskodawcy H. Ć. (protokół – k. 20 - 21 v. oraz 38 as.) i świadków A. B. (protokół– k. 37 v. a.s.) oraz K. M. (protokół – k. 37 v. – 38 a.s.). H. Ć. na podstawie umowy o pracę z dnia 12 stycznia 1974 roku został zatrudniony od dnia 14 stycznia 1974 roku w Fabryce (...) w L. na stanowisku szlifierz (umowa o pracę w aktach osobowych znajdujące się w kopercie – k. 14 a.s.). Wnioskodawca będąc zatrudnionym w w/w zakładzie pracy swoje obowiązki wykonywał w narzędziowni, gdzie zatrudnionych było około 1000 osób pracujących na trzech zmianach (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s., zeznania świadka A. B. – k. 37 v.). Narzędziownia była podzielona w ten sposób, że część zatrudnionych tam osób produkowało narzędzia skrawające, część modele, część formy aluminiowe lub drewniane, część wykrojniki. W części oznaczonej TN, w której pracował skarżący, produkowane były narzędzia skrawające (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s.). Praca w omawianym zakładzie była zorganizowana w ten sposób, że tokarz toczył gwintowniki, wiertła, rozwiertaki, następnie frezer je frezował, a w dalszej kolejności przedmioty te wysyłane były do hartowni, w końcowej fazie dostarczane były do szlifierni zaś do obowiązków ubezpieczonego należało je oszlifować do odpowiedniego wymiaru (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s.). H. Ć. w ramach swojego zakresu czynności zmieniał tarcze w szlifierce oraz profilował kąty konkretnych elementów. W omawianym zakładzie pracy znajdowały się szlifierki do szlifowania płaszczyzn, szlifierki do wałków oraz otworówki. Wnioskodawca w początkowym okresie przez 5 lat pracował jako szlifierz płaszczyzn, a następnie został przeniesiony i pracował przy użyciu szlifierki do wałków. Przy szlifowaniu płaszczyzn skarżący szlifował płytki, narzędzia i noże kształtowe - były to narzędzia do produkcji. Przy szlifowaniu wałków szlifowane były gwintowniki, rozwiertaki, wiertła (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s., zeznania świadka K. M. – k. 37 v. – 38 a.s.). Praca odbywała się na jednej hali, na której znajdowało się gniazdo szlifierek, gdzie znajdowało się około 20 szlifierek. Były też gniazda tokarek, frezarek. Każdy szlifierz obsługiwał jedną szlifierkę (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s.) Wnioskodawca pracując jako szlifierz otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych, ponadto dostawał również mleko, posiłek i wodę. Skarżący swoje obowiązki wykonywał w ubraniach roboczych i okularach ochronnych. Przy szlifowaniu pyliło się, unosiły się opiłki metali, sypały się ściernice (zeznania wnioskodawcy – k. 20 v. – 21 v. i 38 a.s., zeznania świadka A. B. – k. 37 v., zeznania świadka K. M. – k. 37 v. – 38 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane dowody uznając je za spójne, wzajemnie się uzupełniające a tym samym zasługujące na przymiot wiarygodności. Przystępując do oceny dowodów osobowych Sąd dał wiarę zeznaniom świadków A. B. oraz K. M. . Wskazani świadkowie są to osoby obce dla wnioskodawcy, które były zatrudnione razem z nim w tym samym zakładzie pracy. Okresy zatrudnienia wnioskodawcy oraz świadków pokrywają się. Świadkowie mieli możliwość poczynienia niezbędnych spostrzeżeń w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, jego obowiązków, warunków zatrudnienia i zasad organizacji pracy. Świadkowie dokładnie określili jakie wnioskodawca wykonywał czynności oraz omówili inne okoliczności dotyczące jego zatrudnienia. Zeznania tych świadków są logiczne i spójne, korelują ze sobą i z zeznaniami skarżącego, a z uwagi na to, że świadkowie są osobami obcymi dla H. Ć. , to uznać również należy, iż nie mieli żadnego interesu w korzystnym dla niego rozstrzygnięciu. Drobne rozbieżności, co do niektórych szczegółów sprawy wynikają z naturalnych ułomności pamięci ludzkiej zważywszy, że świadkowie zeznają na okoliczności zdarzeń życia codziennego niemających charakteru wyjątkowego i z tego powodu trudniejszych do zapamiętania. Okoliczność, że występują te rozbieżności przemawiają za obdarzeniem ich zeznań wiarygodnością, bowiem wskazują, że nie były one uzgadniane na potrzeby procesu. W związku z powyższym Sąd obdarzył w całości wiarą zeznania zeznających w sprawie świadków. Powyższa ocena dotyczy również zeznań samego wnioskodawcy, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. H. Ć. szczegółowo opisał wykonywane przez siebie czynności oraz organizację pracy w zakładzie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony również w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów zawartych w aktach organu rentowego oraz w aktach osobowych wnioskodawcy. Zostały one sporządzone w przepisanej formie, w oparciu o obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawne oraz wydane przez kompetentne osoby w ramach przysługujących im uprawnień. Strony nie kwestionowały tych dokumentów. Z tych względów Sąd obdarzył je wiarą. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury H. Ć. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego lub wnieść o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa; 3) na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnić: )a co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz )b staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat. Bezspornym jest, że skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagane 60 lat, na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się 25-letnim stażem pracy oraz że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Dokonując oceny, czy wykonywaną przez skarżącego pracę w trakcie kwestionowanego okresu zatrudnienia można zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach, wskazać należy, iż wnioskodawca występując do organu rentowego o przyznanie świadczenia nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych na potwierdzenie tej okoliczności. W ocenie Sądu taka sytuacja nie może dyskwalifikować możliwości wnioskodawcy ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Należy mieć bowiem na uwadze, że wystawienie w sposób nie odpowiadający wymogom formalnym świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie jest wystarczającą podstawą do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku jej sporządzenia bądź wadliwości, byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed ZUS, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalono – rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym bowiem celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c , który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., sygn. H UKN 186/97; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. III AUa 808/12). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza. W konsekwencji ustalenie przez Sąd w toku postępowania odwoławczego, że dana praca była wykonywana w szczególnych warunkach jest wystarczającą podstawą do uznania wykonywanej pracy za pracę tego rodzaju. Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym Sąd oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach ZUS i osobowych wnioskodawcy oraz jego zeznaniach złożonych w trybie art. 299 k.p.c. i zeznaniach świadków, pozwoliło ustalić w sposób pewny, że wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych będąc zatrudnionym w Fabryce (...) w L. na stanowisku szlifierz w okresie od 14 stycznia 1974 roku do 30 września 1985 roku. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę w powyższym okresie opisane są w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w wykazie A, dziale III „w hutnictwie i przemyśle metalowym”, poz. 78 tj. „szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne” Odnośnie uznanych okresów pracy, jako pracy w warunkach szczególnych, należy podkreślić, że Sąd Okręgowy w pełni aprobuje stanowisko Sądu Najwyższego, które nakazuje przy ustalaniu, czy praca wykonywana była w warunkach szczególnych, kierować się przede wszystkim rzeczywistym zakresem obowiązków, a nie nazwą stanowiska pracy (por. wyrok z dnia 19 maja 2011 r., sygn. III UK 174/10, wyrok z dnia 9 marca 2010 r., sygn. I UK 324/09; wyrok z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I UK 393/10). Nie ma zatem znaczenia fakt, że wnioskodawca formalnie miał powierzone stanowisko pracy, które nie zostało wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do odpowiedniego aktu resortowego skoro ustalono, że faktycznie świadczył on pracę zaliczaną do wykonywanych w szczególnych warunkach na podstawie przepisów cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów. Uznając wyżej wskazany okres jako okres pracy w warunkach szczególnych stwierdzić należy, iż przekracza on ustawowo wymagany próg pracy w tychże warunkach wynoszący 15 lat i wynosi on 24 lata 10 miesięcy 14 dni. Jak więc wynika z poczynionych ustaleń H. Ć. legitymuje się ogólnym stażem pracy wynoszącym ponad 25 lat, ukończył 60 lat życia, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz pracował w warunkach szczególnych ponad wymagane 15 lat. Tym samym wnioskodawca spełnia wszelkie przesłanki do ustalenia mu prawa do emerytury od dnia (...) roku, tj. 4od dnia złożenia wniosku o emeryturę. Z tych względów Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i na mocy wyżej wskazanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.