Sygn. akt VIII Ka 356/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - SSO Dariusz Gąsowski – spr. Sędziowie - SO Wiesław Oksiuta SR Michał Czapka – del. protokolant – Agnieszka Malewska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej – Jerzego Duńca po rozpoznaniu w dniu 29.06.2015 r. sprawy: S. B. oskarżonego o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. z powodu apelacji obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 05.02.2015 r. sygn. akt III K 934/13: I. Zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną. II. Za obronę z urzędu przed sądem odwoławczym, zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. A. kwotę 516,60 [pięciuset szesnastu złotych i sześćdziesięciu groszy] , w tym 96,60 [dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy] z tytułu podwyższenia należności o stawkę podatku od towarów i usług. III. Zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowy za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE S. B. został oskarżony o to, że w okresie od bliżej nieustalonej daty 2007 r. do 29 maja 2013 r. na terenie Francji oraz w Polsce w m. Zaścianki przy ul. (...) , rejonu (...) znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją małoletnią córką W. B. poprzez wyzywanie jej słowami wulgarnymi i obelżywymi, zadawanie uderzeń rękoma po twarzy, głowie i całym ciele, rzucanie w nią butami, uniemożliwianie uczęszczania do szkoły i odrabiania lekcji, zmuszanie do usługiwania mu oraz w tym samym okresie znęcał się nad swoją żoną L. B. poprzez wyzywanie jej słowami wulgarnymi i obelżywymi, zadawanie uderzeń pięściami po głowie i całym ciele, kopaniu po całym ciele, duszenie rękoma za szyję, szarpanie, popychanie, uniemożliwianie kontaktów z bliskimi i sąsiadami, a w dniu 29 maja 2013 r. ok. godz. 13.30 w trakcie awantury w Z. przy ul. (...) wyzywał żonę słowami wulgarnymi i obelżywymi, zadawał uderzenia rękoma po twarzy, dusił za szyję, szarpał, popychał, w wyniku czego pokrzywdzona doznała podbiegnięć krwawych i obrzęku w okolicy brody oraz podbiegnięć błony śluzowej policzka prawego, co spowodowało naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 05 lutego 2015 r. wydanym w sprawie sygn.. akt III K 934/13 oskarżonego S. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w czynu i za to na mocy art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. skazał go, zaś na mocy art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. , art. 70 § 1 pkt 1 k.k. , art. 73 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 4 lata i oddał go w tym czasie pod dozór kuratora. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu kwotę 1.033,20 złotych, w tym kwotę 193,20 złotych tytułem podatku VAT. Zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa. Przedmiotowy wyrok, w całości na korzyść oskarżonego, zaskarżył jego obrońca. Na zasadzie art. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k. zarzucił mu:
- a)naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. , polegające na dowolnej ocenie dowodów zgromadzonych w sprawie poprzez oparcie orzeczenia o winie S. B. wyłącznie na obciążających i ocenianych w dowolny sposób zeznaniach pokrzywdzonej L. B. oraz jej siostry i matki, z którymi oskarżony pozostaje w konflikcie i pod wpływem których pozostaje pokrzywdzona, jak też na zeznaniach pokrzywdzonej W. B. , która pozostaje pod silnym wpływem A. L. i M. K. (świadków w sprawie), z pominięciem dowodów korzystnych dla oskarżonego, w tym w szczególności: - szczerych i spójnych wyjaśnień oskarżonego, w których od początku konsekwentnie nie przyznawał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu, zaś przyznał jedynie, że pomiędzy małżonkami dochodziło do nieporozumień z powodu znacznej ingerencji rodziny generacyjnej pokrzywdzonej w życie małżonków B. - zeznań naocznych świadków I. B. , Z. B. , M. B. i M. C. , którzy zaprzeczyli, jakoby S. B. stosował jakąkolwiek przemoc wobec żony czy córki; - co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu;
- b)błąd w ustaleniach faktycznych, mogący mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy brak jest bezpośrednich, bezstronnych i wiarygodnych dowodów to potwierdzających, zaś oskarżony, jak też przesłuchani w sprawie świadkowie – I. B. Z. B. , M. B. i M. C. konsekwentnie zaprzeczali, aby S. B. dopuścił się inkryminowanego czynu. Na zasadzie art. 427 § 1 k.p.k. skarżący wniósł aby Sąd Odwoławczy korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. : - zmienił zaskarżony wyrok i orzekł odmiennie, co do istoty sprawy i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu; ewentualnie: - zmienił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu; ewentualnie: - uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja obrońcy oskarżonego jest całkowicie bezzasadna, stąd nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty apelacyjne, oparte na art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. , sprowadzają się do zanegowania sposobu i wyników oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy. Zdaniem skarżącego zebrane w sprawie dowody powinny prowadzić do innych ustaleń faktycznych niż te, do których doszedł Sąd I instancji, czyli zgodnych z wyjaśnieniami oskarżonego i wnioskowanych przez niego świadków I. B. , Z. B. , M. B. i M. C. którzy zaprzeczali, aby S. B. dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. Jednakże ze stanowiskiem autora apelacji nie sposób się zgodzić. Na wstępie przypomnieć należy pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być skuteczny jedynie wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu, wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego [por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1975 roku w sprawie o sygn. akt II KR 355/74, OSNPG 1975/9/84, Lex nr 16881] . Z kolei dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 k.p.k. [ por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2014 roku w sprawie II KK 17/14, Lex nr 1425048] , zaś o przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zawiera oczywiste błędy natury faktycznej [np. niedostrzeżenie istotnych dowodów czy okoliczności] bądź logicznej [niezrozumienie implikacji wynikających z treści dowodów] [por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2014 roku w sprawie IV KK 31/14, Lex nr 1441277]. W świetle powyższych zapatrywań obowiązkiem apelującego jest wykazanie nieprawidłowości w toku rozumowania Sądu Rejonowego, które spowodowały wadliwość orzeczenia. Tymczasem w oparciu o argumentację zawartą w apelacji nie sposób zakwestionować ustaleń, które zadecydowały o uznaniu winy oskarżonego. Sprowadza się ona bowiem w istocie do przedstawienia tych spośród dowodów, które są dla oskarżonego korzystne [w zasadzie autor apelacji dokonuje wyliczenia świadków których zeznania - jego zdaniem - potwierdzają brak stosowania przez oskarżonego przemocy wobec żony i córki], jak też zaprezentowaniem własnej, odmiennej oceny zachowania oskarżonego w kontekście ustawowych znamion przestępstwa znęcania się. Analizowany środek odwoławczy stanowi zatem ewidentną polemikę z ustaleniami Sądu I instancji, do tego ustaleniami, które na tle całokształtu materiału aktowego musiały zostać ocenione jako prawidłowe. Przede wszystkim nie sposób zaaprobować sugestii autora apelacji jakoby dokonana przez Sąd I instancji ocena zebranego materiału dowodowego, w szczególności zeznań pokrzywdzonych L. B. i W. B. oraz świadków A. L. i M. K. , obarczona była błędem dowolności bądź też został przeprowadzona w sposób wybiórczy. To, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte przede wszystkim na dowodach w postaci zeznań pokrzywdzonych i osób pozostających w bliskich z nimi relacjach, przy równoczesnej dyskwalifikacji wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań I. B. , Z. B. , M. B. i M. C. samo w sobie nie może być utożsamiane z naruszeniem normy art. 7 k.p.k. Sąd orzekający ma bowiem bezsprzecznie prawo dać wiarę jednym dowodom, a jednocześnie przymiotu wiarygodności odmówić innym, pod tym wszakże warunkiem, iż swoje stanowisko w tej kwestii w sposób logiczny, racjonalny i przekonujący uzasadni, uwzględniając przy tym wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady prawidłowego rozumowania. A w ocenie Sądu Okręgowego wywód zawarty w uzasadnieniu skarżonego wyroku wskazujący na istnienie podstaw do przypisania oskarżonemu sprawstwa w zakresie zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. powyższe kryteria spełnia. Dalej też, nie można zgodzić się ze skarżącym, że przypisanie oskarżonemu przestępstwa znęcania się nad żoną i córką nie jest możliwe z tego powodu, że oskarżony pozostaje w konflikcie z A. L. i M. K. , pod których wpływem - zdaniem skarżącego - pozostają pokrzywdzone, a które to osoby są świadkami w przedmiotowej sprawie. Skarżący formułując taki zarzut zdaje się nie dostrzegać, że Sąd Rejonowy procedując w przedmiotowej sprawie prócz zeznań pokrzywdzonych i wymienionych wyżej świadków czynił ustalenia faktyczne także w oparciu o szereg innych jednoznacznych dowodów, m.in. zeznań świadka K. W. terapeuty z Ośrodka Interwencji Kryzysowej w B. , a więc jak zasadnie zauważono w uzasadnieniu wyroku, osoby obcej, niezainteresowanej bezpodstawnym obciążaniem oskarżonego, a także opinii sądowo-lekarskiej, kserokopii akt postępowania administracyjnego w przedmiocie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium (...) . Wreszcie stwierdzić należy, iż mija się z prawdą skarżący, wskazując jakoby Sąd meriti pominął korzystne dla oskarżonego treści zeznań świadków I. B. , Z. B. , M. B. i M. C. , która to okoliczność mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd I instancji dokonał analizy ww. zeznań i wskazał szczegółowo argumenty, jakie legły u podstaw oceny ich, jako nieprzemawiających na korzyść oskarżonego. Kontrola instancyjna przeprowadzona w przedmiotowej sprawie daje wszelkie podstawy do podzielenia stanowiska Sądu Rejonowego w tym zakresie. Odpowiadając zatem na zarzuty obrońcy oskarżonego stwierdzić należy, iż zgromadzony i ujawniony w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku utwierdzają w przekonaniu o trafności poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Nadto stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy dokonał oceny wszystkich istotnych dowodów, uzasadniając w sposób logiczny i przekonujący swoje stanowisko. Przy czym analiza tych dowodów została dokonana z uwzględnieniem reguły ustanowionej w art. 7 k.p.k. , a więc nie narusza ona granic swobodnej oceny oraz jest zgodna z doświadczeniem życiowym, nie zawiera też błędów natury faktycznej lub logicznej - wobec czego Sąd Okręgowy w pełni ją podzielił. Końcowo wskazać należy i to, że również ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego S. B. dokonana przez Sąd Rejonowy jest ze wszech miar prawidłową. Tym co w głównej mierze uniemożliwia potraktowanie występku oskarżonego jako nacechowanego znikomym stopniem społecznej szkodliwości, jest rodzaj naruszonego dobra oraz rozmiar wyrządzonej szkody, który w analizowanej sprawie nie sposób ocenić, jak chciałby tego skarżący, jako znikomy. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że tak żądanie zmiany wyroku i uniewinnienie oskarżonego od stawianego mu zrzutu, jak i uchylenia rozstrzygnięcia dla umożliwienia powtórzenia procesu czy zmiana wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu nie zasługują na uwzględnienie. Nie stwierdzając też uchybień, które winny być uwzględnione w instancji odwoławczej z urzędu, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego wyroku w mocy, przy uznaniu bezzasadności wywiedzionej w tej sprawie apelacji. Tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym świadczonej z urzędu, Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. A. kwotę 516,60 złotych. Wysokość należnej kwoty Sąd ustalił w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [Dz. U. z 2013 r., poz. 461]. Na mocy art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze dając w ten sposób wyraz dostrzeżeniu trudnej sytuacji majątkowej obwinionego.