Sad powszechny, IV P 508/14

Sygn. akt IVP 508/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2015 roku Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Anna Sulimka Ławnicy: Emilia Gąsiorowska, Anna Łabędź Protokolant: Edyta Mozgowiec-Gdowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 roku w Tarnowie sprawy z powództwa A. M. przeciwko (...) spółka z o.o. w B. o ustalenie istnienia stosunku pracy, wydanie świadectwa pracy, zapłatę I/ ustala istnienie stosunku pracy pomiędzy powódką A. M. a stroną pozwaną (...) Sp. z o.o. w B. w okresie od 25.03.- 30.05.2014r. w pełnym wymiarze czasu pracy; II/ nakazuje stronie pozwanej (...) Sp. z o.o. w B. wydać powódce A. M. świadectwo pracy; III/ zasądza od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w B. na rzecz powódki A. M. kwoty: - 400,00 zł. (słownie: czterysta złotych 00/100) tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy; - 173,09 zł. (słownie: sto siedemdziesiąt trzy złote 09/100) tytułem zwrotu potrąconej kwoty od wynagrodzenia za miesiąc maj 2014r.; IV/ w przedmiocie zapłaty premii za miesiąc maj 2014r. postępowanie umarza; V/ w pozostałym zakresie oddala powództwo. Ławnik: Przewodniczący: Ławnik: Sygn. Akt IV P 508/14 UZASADNIENIE WYROKU Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 21 maja 2015r. Powódka A. M. pozwie z dnia 10 września 2014 r. skierowanym do tut. Sądu przeciwko przeciwko (...) Sp. z o.o. w B. domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy pomiędzy nią a pozwaną w okresie od 25.03.2014 r. do 30.05.2014 r. na podstawie umowy o pracę, nakazania wydania jej przez pozwanego świadectwa pracy, zasądzenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wymiarze 5 dni w kwocie 400,00 zł. brutto, zasądzenia wynagrodzenia za 14,5 nadgodzin w miesiącu maju 2014 r. w kwocie 217,50 zł. brutto, zasądzenia wypłaty zaległej premii za miesiąc maj w wysokości 500,00 zł. brutto, nakazania wyrównania nieprawidłowo policzonego wynagrodzenia za 4 nadgodziny w miesiącu maju 2014 r. w kwocie 20,00 zł. brutto, a także nakazania zwrotu nienależnie dokonanych potrąceń na przez pozwanego na kwotę 173,09 zł. W uzasadnieniu strona powodowa podniosła, że w okresie od dnia 25.03.2014 r. do dnia 30.05.2014 r. świadczyła pracę na rzecz strony pozwanej. Obiecano jej, że po kilku dniach próby otrzyma umowę o pracę. Powódka zajmując stanowisko specjalisty ds. sprzedaży świadczyła pracę minimum 8 godzin dziennie, praca polegała w szczególności na przyjmowaniu zamówień od klientów, kontaktowaniu się z klientami telefoniczne i drogą mailową, sporządzaniu listy paczek do wysyłki, cenników sprzętu oraz tekstu reklamowego dla pozwanego. Wykonywane zadania były przydzielane przez E. L. , pracownika pozwanego i ewidencjonowane w systemie DOT. W związku z nieotrzymaniem przedmiotowej umowy, powódka poinformowała pozwanego o chęci zakończenia współpracy, na co pozwany wyraził zgodę. Dnia 30.05.3014 r. współpraca między stronami ustała. W czasie wykonywania pracy na przez pozwanego, powódka nie korzystała z urlopu wypoczynkowego ani nie otrzymała ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Powódka świadczyła pracę także w godzinach nadliczbowych, łącznie w wymiarze 14, 5 godzin, za które nie zostało wypłacone jej wynagrodzenie, a także została pominięta przy wypłacie premii za miesiąc maj 2014 r. Ponadto pozwany dokonał potrącenia z wynagrodzenia powódki w wysokości 173,09 zł. Powódka dwukrotnie podjęła próby zawarcia porozumienia z pozwanym, ale nie przyniosły one oczekiwanego rezultatu. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. powódka cofnęła swoje żądanie w zakresie premii oraz skorygowała, że żądanie dotyczące nakazania wyrównania nieprawidłowo policzonego wynagrodzenia za 4 nadgodziny dotyczyły miesiąca kwietnia 2014 r., a nie miesiąca maja 2014 r. Strona pozwana (...) Sp. z o.o. w B. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie pozwu w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że powódka była zatrudniona w okresie od dnia 25.03.2014 r. do dnia 30.05.2014 r. u pozwanego na podstawie umowy o dzieło. Pozwany wskazał, że umowa ta nie posiadała cech umowy o pracę, gdyż jej celem było zrealizowanie określonych zadań i osiągnięcie zamierzonego rezultatu w postaci zbudowania ofert sprzedaży, przygotowanie cennika dla ofert oraz przygotowanie maila reklamującego pozwanego. Ponadto w trakcie realizacji tej umowy powódka miała dużą dowolności w zakresie czasu i miejsca jej wykonywania. Dzięki dostępowi do firmowego systemu obsługi zamówień i skrzynki mailowej miała możliwość zdalnego wykonywania zadań. W związku z charakterem umowy, powódka nie była zobowiązana do podpisywania listy obecności i nie była podwładną żadnej z osób zatrudnionych u pozwanego, ale konsultowała wykonywanie zadań z E. L. i Prezesem pozwanej - W. G. . Za wykonanie umowy pozwany wypłacił powódce wynagrodzenie w kwocie 2 649,00 zł. brutto do ręki. Od tej kwoty nie odprowadzono żadnych składek, gdyż umowa o dzieło nie jest samoistnym tytułem do ubezpieczeń. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka A. M. znalazła w Internecie ogłoszenie strony pozwanej na stronie internetowej Urzędu Pracy w B. , że poszukuje ona specjalisty do spraw sprzedaży. Pozwana wymagała znajomości języka francuskiego. Ponieważ powódka zna ten język złożyła aplikację do firmy (...) . Po dłuższym czasie zadzwoniła do niej E. L. i zaprosiła na rozmowę. Na rozmowie kwalifikacyjnej powódka była w poniedziałek i w tym samym dniu otrzymała telefon, że ma się zgłosić do pracy w dniu następnym. Na rozmowie kwalifikacyjnej E. L. powiedziała powódce, że najpierw będzie zatrudniona na okres próbny 3 miesięcy. Później miała zawrzeć umowę o prace na stałe na 7/8 etatu za najniższym wynagrodzeniem. Miała pracować na stanowisku specjalisty do spraw sprzedaży codziennie od godz. 8 do 16. Powódka miała wykonywać obowiązki, które dotychczas wykonywała pani M. B. . Dostała jej klientów, którzy mieli zamówienia do 30 tys. zł. Dowód: - zeznania powódki A. M. – k.71v-72, Po podjęciu zatrudnienia, powódka wykonywała zadania na rzecz pozwanego w okresie od dnia 25.03.2014 r. do dnia 30.05.2014 r. Do jej obowiązków należało: kontaktowanie się z klientami, bieżąca obsługa klientów, sporządzanie list paczek do wysyłki, sporządzanie cenników sprzętów oraz przygotowanie tekstu reklamowego. Przygotowanie tekstu reklamowego o firmie oraz cennika to były dodatkowe obowiązki powódki. Zlecono jej to zajęcie po kilku tygodniach pracy. Dowód: - zeznania świadka W. Z. , k. 64v, - korespondencja mailowa z klientami, k. 6, 20, - lista paczek, k. 7-12, - zamówienia, k. 13-14, - korespondencja mailowa wewnętrzna k. 15-16, k. 18-19, - projekt tekstu reklamowego, k.17, - zeznania powódki A. M. – k.71v-72, Powódka codziennie świadczyła pracę u pozwanego, przebywając w miejscu zatrudnienia, w szczególności w biurze, od ok. godziny 8.00 do ok. godziny 16.00, tj. średnio przez 8 godzin dziennie. Przełożonymi powódki byli E. L. i W. G. . Zadania do wykonania zlecane powódce jak również zadania przez nią wykonane były rejestrowane w systemie komputerowym. Dowód: - zeznania świadka A. G. - k.63-64, - częściowo zeznania świadka M. B. - k. 64, - zeznania świadka W. Z. - k. 64, - częściowo zeznania świadka Ł. Ż. – k.70v, - zeznania powódki A. M. – k.71v-72, Wynagrodzenie za pracę powódka otrzymywała w kopercie od E. L. . Otrzymała ona koperty z wynagrodzeniem za kilka dni marca, kwiecień i maj 2014 r. W maju w kopercie było też zestawienie potrąceń. Powódka była poinformowana, że za złe rabatowanie sprzętu będą potrącenia z wynagrodzenia. Nikt nie pytał się jej o zgodę na dokonanie potrąceń a ona nie miała nic do powiedzenia. Dowód: - zeznania powódki A. M. – k.71v-72, - częściowo zeznania świadka E. L. – k.71, - koperta oraz wydruk potrąceń z wynagrodzenia – k.62, Powyższe ustalenia faktyczne Sąd poczynił na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz zeznań świadków: A. G. , M. B. i W. Z. i częściowo Ł. Ż. i E. L. , a także zeznań powódki A. M. . W zakresie ustalenia istnienia stosunku pracy Sąd w całości dał wiarę informacjom zawartym w dokumentach. Dokumenty te tworzą spójną całość, z której wynika, że powódka posiadając dostęp do firmowego systemu danych dotyczących sprzedaży i firmowej poczty elektronicznej świadczyła pracę na rzecz pozwanego związaną ze sprzedażą. Treść tych dokumentów wskazuje, że powódka zajmowała się bieżącą obsługą klientów, korespondencją z klientami, sporządzaniem listy paczek do wysyłki, cenników sprzętu i informacji reklamowej. Ustalenia poczynione na podstawie dokumentów zostały potwierdzone i uzupełnione zeznaniami świadków: A. G. , M. B. i W. Z. , a także zeznaniami powódki A. M. . Sąd podzielił w całości zeznania tych świadków oraz powódki. Informacje te w sposób spójny i logiczny komponowały się z treścią wynikająca z dokumentów wykazując na charakter oraz miejsce świadczonej przez powódkę pracy, częstotliwość i pory jej wykonywania, jak również formę zwierzchnictwa służbowego nad powódką. Zeznania świadka Ł. P. i Ł. Ż. nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy. Ł. P. nie miał żadnych wiadomości w sprawie, zaś Ł. Ż. zeznał jedynie, że powódkę zatrudniła E. L. i widział A. M. kilka razy na korytarzu. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka E. L. w części dotyczącej godzin pracy, częstotliwości przebywania powódki w miejscu pracy oraz zwierzchnictwa służbowego świadka nad powódką. Zeznania świadka E. L. stojąc w sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków oraz powódki, nie były wiarygodne. Świadek nie potrafiła wyjaśnić, skąd wzięła się kwota na kopercie z wynagrodzeniem powódki, chociaż przyznała, że na kopercie widnieje jej pismo. Również podała, że od wynagrodzenia powódki nie dokonywano żadnych potrąceń, chociaż na wydruku komputerowym załączonym do koperty widniały potrącenia, a kwota końcowa wynagrodzenia zgadzała się z kwotą wpisaną odręcznie na kopercie. Również nie są wiarygodne zeznania świadka dotyczące obowiązków powódki. Świadek zeznała, że powódka otrzymała za zadanie sporządzenie tekstu reklamowego o Spółce oraz cennika, podczas, gdy postępowanie dowodowe wykazało, że powódka wykonywała obowiązki handlowca (stąd też potrącenie wynagrodzenia za źle policzoną marżę). Sąd zważył do następuje: W pierwszej kolejności, odnosząc się do żądań powódki ustalenia istnienia stosunku pracy pomiędzy nią a pozwanym w okresie wskazanym w pozwie, wskazać należy, iż stosownie do art. 189 kodeksu postępowania cywilnego powódka może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny natomiast zachodzi wówczas, gdy sam skutek, jaki zostanie wywołany prawomocnym wyrokiem ustalającym, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionego interesu. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2012 r. (sygn. akt: I ACa 566/12, Dz.U.1964.43.296) o prawnym charakterze interesu, czyli o potrzebie wszczęcia oznaczonego postępowania i uzyskania oznaczonej treści orzeczenia, decyduje istniejąca obiektywnie potrzeba ochrony sfery prawnej powoda. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie istnienie interesu prawnego powódki nie budziło jakichkolwiek wątpliwości. Każdy pracownik co do zasady ma interes w ustaleniu, że zawarta z nim umowa cywilnoprawna w rzeczywistości jest umową o pracę. Jak bowiem trafnie wskazywał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 marca 2001 r. (sygn. akt: I PKN 333/00, OSNP 2003/1/12) interes pracownika w domaganiu się ustalenia stosunku pracy nie wyczerpuje się tylko i wyłącznie w roszczeniu o świadczenie z tego stosunku pracy (co wyklucza istnienie interesu prawnego w ustaleniu tego stosunku). Swoistość stosunku pracy polega na tym, że jego byt stanowi przesłankę powstania innych stosunków prawnych (i to ex lege , jak np. stosunku ubezpieczenia społecznego). Uznając kwestię istnienia interesu prawnego powódki w ustaleniu istnienia stosunku prawnego, wskazać należy, że powództwo w zakresie żądania ustalenia istnienia stosunku pracy za okres 25.03.2014 r.- 30.05.2014 r. u pozwanego na podstawie umowy o pracę, nakazania wydania powódce przez pozwanego świadectwa pracy, a także zasądzenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wymiarze 5 dni w kwocie 400,00 zł. brutto jest uzasadnione. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu Pracy , przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W judykaturze uznaje się, że stosunek pracy jest dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym miedzy dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób powtarzający się na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem (wyrok SN z 7.10.2009 r. (III PK 38/09, OSP 2010, Nr 11, poz. 115 z glosą A. Musiały). Natomiast przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia ( art. 727 Kodeksu cywilnego ). Celem umowy o dzieło jest doprowadzenie do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. Dzieło jest oznaczone, czyli będzie zawierać cechy wskazane przez strony umowy. W tym zakresie przede wszystkim należy rozważyć ważność umowy o dzieło, której przedmiotem jest codzienne wykonywanie prac polegających na sprzedaży sprzętu sportowego. Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Dzieło wino być przy tym precyzyjnie oznaczone, czyli skonkretyzowane już w samej umowie. Omawiany typ umowy nazwanej kreuje nadto zobowiązanie wykonawcy doprowadzenia do określonego rezultatu, którego jednorazowe osiągnięcie wyczerpuje zobowiązania wykonawcy. Nie do zaakceptowania jest zaś sytuacja, w której za dzieło uważa się wielokrotne, powtarzalne wykonywanie tych samych prac z zachowaniem należytej staranności. Takie świadczenie jest bowiem charakterystyczne dla umowy zlecenia bądź umowy o pracę. Konkludując należy więc stwierdzić, że przedmiot umowy o dzieło wiążącej powódkę i pozwana jest sprzeczny z naturą umowy o dzieło, a co za tym idzie jest ona nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. Odnosząc te rozważania do okoliczności niniejszej spray należy wskazać, że bezsporne jest, że strona pozwana (...) Sp. z o.o. w B. wyznaczyła powódce miejsce pracy w postaci biura oraz wypłacała jej wynagrodzenie za pracę. (...) Sp. z o.o. w B. określała również czas pracy powódki - świadczenie pracy dokonywało się również w sposób typowy dla stosunku pracy, a to w ramach ośmiogodzinnego dnia pracy tj. w pełnym wymiarze czasu pracy. Za ustalaniem stosunku pracy przemawia również sytuacja związana z potrąceniem z wynagrodzenia powódki błędnie naliczonych rabatów. Powódka była również bezpośrednio nadzorowana w pracy przez E. L. , która przedstawiła jej zakres czynności i wskazała miejsce pracy. Ona również wypłacała powódce wynagrodzenie. Powódka nie decydowała zatem samodzielnie ani o dokładnym zakresie swoich codziennych obowiązków, ani o miejscu pracy, ani o godzinach swej pracy, ani o sposobie wykonania świadczonych przez siebie usług. Uzasadnia to przyjęcie, iż prace wykonywała pod kierownictwem osób (...) Sp. z o.o. w B. . Charakter świadczonej pracy przez powódkę nie wykazał cech umowy o dzieło. Uwzględniając powyższe, a także treść art. 22 § 1 1 Kodeksu pracy , według którego zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na podstawie stosunku pracy pozostaje zatrudnieniem na takiej podstawie, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, a także treść art. 22 § 1 2 Kodeksu pracy , iż nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy na podstawie umowy w ramach stosunku pracy, uznać należy, że między stronami istniał stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od dnia 25.03.2014 r. do dnia 30.05.2014 r. Z tego względu zasadne jest także roszczenie powódki o wydanie świadectwa pracy oraz o wypłatę ekwiwalentu za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy za okres zatrudnienia - w wymiarze 5 dni w kwocie 400,00 zł. brutto. Uzasadnione jest również żądanie powódki w zakresie zwrotu kwoty 173,09 zł. która została potrącona z wynagrodzenia powódki za maj 2014r. Zgodnie z brzmieniem art. 87 1 §1 ust.1 KP wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy. Poza tym powódka nie wyraziła pisemnej zgody na dokonanie potrąceń z jej wynagrodzenia, zatem działanie strony pozwanej było niedopuszczalne. Ponieważ roszczenie o zapłatę premii za miesiąc maj 2014r. zostało cofnięte Sąd na podstawie art. 355 kpc umorzył postępowanie w tym zakresie. Odnośnie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w miesiącu maju 2014r. Sąd oddalił powództwo, gdyż powódka w żaden sposób nie wykazała, że pracowała w godzinach nadliczbowych, nie przedłożyła żadnych zapisków, które potwierdzałyby tę okoliczność. Odnośnie wyrównania nieprawidłowo wyliczonego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe w kwietniu 2014r. również było brak dowodów na okoliczność pracy powódki w godzinach nadliczbowych, powódka nie była nawet w stanie powiedzieć, jaką kwotę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe w kwietniu 2014r.wypłaciła jej pozwana. Brak było zatem możliwości zweryfikowania ewentualnych kwot. Dlatego też w pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji. SSR Anna Sulimka