Sad powszechny, III AUa 1610/11

Sygn. akt III A Ua 1610/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Kazimierz Josiak Sędziowie: SSA Janina Cieślikowska (spr.) SSA Irena Różańska-Dorosz Protokolant: Adrianna Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku E. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt VII U 723/11 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie oddala. II. nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 11 maja 2011 r., znak: ENMS- (...) , w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy E. W. prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2010 r. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny: Wnioskodawca E. W. , ur. 9.07.1949 r., udokumentował łącznie 25 lat i 7 miesięcy okresów składkowych i nieskładkowych, rozwiązał stosunek pracy, nie przystąpił do OFE. W dniu 21.12.2010 r. wnioskodawca złożył w ZUS wniosek o przyznanie prawa do emerytury, który decyzją z dnia 11.05.2011 r. wydał decyzję odmowną. Organ Rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy okresów do pracy w warunkach szczególnych: - od 15.12.1974 r. do 31.07.1977 r. na stanowisku robotnik za i wyładunkowy, - od 1.08.1974 r. do 11.09.1977 r. robotnik za i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego, - od 12.09.1977 r. do 1.03.1983 r. na stanowisku pilarza - wszystkie te okresy wynikały z zatrudnienia w Zakładach (...) w Ś. . Organ Rentowy swoje stanowisko uzasadnił tym, że w zarządzeniu Ministra Resortowego stanowisko - robotnik za i wyładunkowy - wymienione jest jako „prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu”, natomiast z przedłożonych dokumentów nie wynika taki charakter pracy. Stanowisko pilarz w zarządzeniu wymienione jest jako „prace drwali – pilarz wyrzynacz drewna okrągłego”, natomiast zgodnie z przedłożonymi dokumentami i złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie pracował jako drwal tylko jako pilarz przy wycinaniu płyt pilśniowych i klejowych pod wiatą. Wnioskodawca od 15.12.1974 r. pracował na stanowisku za i wyładunkowego. Praca polegała na wyładunku bali drewnianych na bocznicy kolejowej. Po uzyskaniu uprawnień do kierowania wózkiem akumulatorowym rozwoził drewno z bocznicy kolejowej na terenie zakładu. Rozwoził również płyty wyciągnięte z prasy i dowoził je na stanowiska płyt formatowych. Płyty wyciągnięte z prasy były gorące, klejenie płyt odbywało się na gorąco. Od 1977 r. E. W. wykonywał pracę pilarza. Polegała ona na pocięciu płyt pilśniowych, porowatych i laminowanych o dużych parametrach na mniejsze, zgrzewano je w temperaturze około 120° C i je docinano. Nadto do obowiązków wnioskodawcy należało klejenie płyt i wyjmowanie ich z pras. Uciążliwość prac polegała głównie na bezpośrednim i stałym kontakcie z dużym zapyleniem, oparami chemicznymi związanymi z wykonywaniem klejenia płyt pilśniowych w wysokiej temperaturze. Wszystkie prace cięcia, klejenia, prasowania w wysokiej temperaturze odbywały się na jednej hali produkcyjnej. Praca odbywała się początkowo w systemie trzy – później dwuzmianowym. Z tytułu wykonywania tej pracy wnioskodawca przez cały okres zatrudnienia otrzymywał dodatek za wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, posiłki regeneracyjny oraz mleko. Brygadzista R. C. , pracujący na innej zmianie aniżeli wnioskodawca, znał wnioskodawcę osobiście, ponieważ ten ostatni był oddelegowany do pracy na zmianie świadka. Świadek ten ma przyznane prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt VII U 595/

1. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji, wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia, a to: art. 184 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zmian.) oraz § 4 ust. 1, § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zmian.), przyjął, że aczkolwiek przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja nie pozwalała na zaliczenie spornego okresu pracy do pracy w warunkach szczególnych, a stanowiska robotnika za i wyładunkowego, operatora wózka akumulatorowego, pilarza, trasera według nazwy nie były wymienione w powołanym wyżej rozporządzeniu, jak również w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31.03.1988 r., to w ocenie Sądu I instancji o pracy w warunkach szczególnych nie decyduje nazwa stanowiska, ile raczej rzeczywisty charakter wykonywanych prac. Prace te można przypisać do wykazu A działu VI pkt 4 poz. 42 i 43 wskazanego wyżej zarządzenia. Jeżeli zaś chodzi o pracę wnioskodawcy na stanowisku pilarza i trasera w okresie od 12.09.1977 r. do 1.03.1983 r., Sąd Okręgowy wskazał, że czynności takie, jak: przycinanie płyt pilśniowych świeżo klejonych na gorąco w temperaturze około 120° C, wyjmowanie płyt z pras i ich transport do magazynu, odbywały się na jednej hali produkcyjnej, w której panowała wysoka temperatura, kurz, odór związków chemicznych wydzielony z klejonych płyt, stanowią o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach. Z wyrokiem tym nie zgodził się Organ Rentowy wywodząc apelację, w której zarzucił: 1) naruszenie prawa procesowego poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności ( art. 227 kpc ) dotyczących pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych w okresie od 12.09.1974 r. do 11.09.1977 r. w Zakładach (...) w Ś. na stanowisku robotnika za i wyładunkowego i brak przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność, 2) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zmian.) poprzez nieuzasadnione, albo przedwczesne przyznanie prawa do emerytury, skoro wnioskodawca nie udowodnił warunku w postaci 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: -. - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie: -. - o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, nadto zasądzenie od wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu apelacji strona skarżąca podnosi, że nie może zostać uznany wnioskodawcy za pracę w warunkach szczególnych okres pracy od 12.09.1974 r. do 11.09.1997 r. w Zakładach (...) w Ś. na stanowisku robotnika za i wyładunkowego, bowiem świadkowie, którzy zatrudnieni byli przy produkcji płyt pilśniowych w wyżej wymienionych zakładach, potwierdzają i dotyczą pracy wnioskodawcy w późniejszym okresie, tj. lat 1977-1983 przy klejeniu płyt pilśniowych. Nadto wskazuje apelacja, że praca operatora wózka akumulatorowego nie jest pracą za i wyładunkową, jak przyjął to Sąd I instancji. W ocenie skarżącego, skoro wnioskodawca kierował wózkiem akumulatorowym, to ta praca nie stanowi ciężkich prac załadunkowych i wyładunkowych oraz przeładunku materiałów pylistych, sypkich, toksycznych, porządkowych lub żrących w transporcie. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zmian.)ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn; oraz: 2) okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art.
2. Zgodnie zaś z ust. 2, emerytura, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Stosownie zaś do § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz.43 ze zmian.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Okresami pracy uprawniającymi do świadczeń z tytułu pracy w warunkach szczególnych jest to, aby praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat, wykazał staż pracy wynoszący ponad 25 lat, nie przystąpił do OFE i miał rozwiązany stosunek pracy. Skarżący podnosi, że brak jest dowodów w sprawie, iż wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych od 12.09.1974 r. do 11.09.1977 r. wpierw jako robotnik za i wyładunkowy, a następnie robotnik za i wyładunkowy, operator wózka akumulatorowego. Należy wskazać, że aktem podstawowym pozwalającym na zakwalifikowanie pracy do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zmian.). Sporny okres, to praca polegająca na za i wyładunku, operator wózka akumulatorowego. Tak więc należało rozważyć, czy pracą wykonywaną przez wnioskodawcę polegającą na, jak to ustalił Sąd I instancji: wyładunku węgla oraz bali drewnianych na bocznicy kolejowej, rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym z bocznicy kolejowej po terenie Zakładu, rozwożenie płyt wyciągniętych z prasy i rozwożenie ich na stanowiska płyt formatowych, można przypisach do pracy wymienionej w dziale VIII pkt 1 wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze określonej jako „ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie. Słusznie podnosi skarżący, iż praca wnioskodawcy jako operatora wózka akumulatorowego – rozwożenie drewna wózkiem akumulatorowym nie jest pracą za i wyładunkową w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Nie można też przyrównać wykonywanej pracy przez wnioskodawcę do pracy w warunkach szczególnych określonej w zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988 r. wymienionej w wykazie A dział VI pkt 4 poz. 42 i 43 (Dz.Urz. Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 4.11.1998 r. Nr 2), gdzie wymienia się prace kierowcy wózka transportowego w transporcie międzywydziałowym i magazynowym oraz robotnika transportowego w transporcie międzywydziałowym, bowiem wnioskodawca wykonywał prace robotnika za i wyładunkowego, nie był zaś pracownikiem transportu międzywydziałowego. Niekwestionowana jest natomiast przez skarżącego ocena stanowiska pracy pilarza, na którym pracował wnioskodawca, jako pracy w warunkach szczególnych i przyrównanie jej do pracy wymienionej w pkt. 7 działu VI wykazu A wymienionego wyżej zarządzenia. Stąd też wnioskodawca, aby nabyć prawo do emerytury w wieku obniżonym ze względu na wykonywanie pracy w warunkach szczególnych musiałby wykonywać w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie (wykaz A dział VIII pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ). Stan faktyczny sprawy wykazał, że wnioskodawca tego warunku nie spełnił, a tym samym nie przepracował 15 lat w warunkach szczególnych), stąd też zaskarżony wyrok podlegał zmianie w oparciu o art. 386 § 4 kpc poprzez oddalenie odwołania. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 102 kpc .