Sad powszechny, XI U 2079/13

Sygn. akt XI U 2079/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Katowicach - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XI Wydział Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Melcer - Pamuła Protokolant: st. sekr. sądowy Edyta Zając po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014r. w Katowicach sprawy (...) Sp. z o.o. ( (...) Sp. z o.o. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o dodatkową opłatę na skutek odwołania (...) Sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 6 czerwca 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że odstępuje od wymierzenia (...) Spółce z o.o. w T. dodatkowej opłaty z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od czerwca 2012 roku do stycznia 2013 roku oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja 2012 roku do stycznia 2013 roku . Sygn. akt XI U 2079/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6.06.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wymierzył płatnikowi składek (...) Sp. z o.o. w T. opłatę dodatkową w łącznej kwocie 24.094,34zł, tj. w wysokości 20% nieopłaconych składek: - na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2012-01/2013 wynoszącą 15.390,26zł, - na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 06/2012-01/2013 wynoszącą 6.861,43zł, - na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 05/2012-01/2013 wynoszącą 1.842,65zł. W odwołaniu od w/w decyzji (...) Sp. z o.o. w T. domagała się rozpoznania sprawy przez Sąd argumentując, iż wymierzona przez organ rentowy opłata dodatkowa jest rażąco wysoka i nie uwzględnia specyfiki gospodarczej regionu po zredukowaniu produkcji przez zakłady (...) (Spółka obsługiwała dostawy na potrzeby w/w zakładów) oraz interesu społecznego m.in. pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Dodała, iż w chwili obecnej Spółce udało się ponownie wejść na ścieżkę rozwoju, a w perspektywie najbliższych miesięcy istnieje realna szansa na uregulowanie całego zadłużenia. W odpowiedzi na odwołanie (k. 3-4 a.s.) organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, iż wymierzając opłatę dodatkową wziął pod uwagę sytuację płatnika, a tym samym na pierwszy plan wysuwa się jej funkcja dyscyplinująca. Sąd ustalił, co następuje: Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż (...) Sp. z o.o. w T. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w czerwcu 2005r. (k. 10 a.s.). Z uwagi na nieopłacenie przez Spółkę składek wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne, a jej rachunki bankowe w Banku (...) S.A. (...) Bank (...) S.A. zostały zajęte. Egzekucja należności składkowych jest prowadzona na bieżąco, a zestawienie wpłat egzekucyjnych za okres od 1.01.2013r. przedstawione zostało szczegółowo w załączniku do pisma ZUS z dnia 16.12.2013r. (k. 20-21 a.s.). Nadto w 2012r. płatnik składek dokonał dobrowolnych wpłat na poczet zadłużenia w kwocie 184.790,73zł (wniosek z dnia 4.06.2013r.- w aktach ZUS, pismo ZUS z dnia 16.12.2013r.- 20 a.s., wyjaśnienia pełnomocnika ZUS –k. 27 a.s.). Na dzień 4.06.2013r. (...) Sp. z o.o. posiadała zaległości z tytułu składek (wniosek z dnia 4.06.2013r.- w aktach ZUS):

1. na ubezpieczenia społeczne za okres 06/2012- 01/2013 w wysokości 76.951,32zł,
2. na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2012- 01/2013 w wysokości 34.307,15zł,
3. na (...) za okres 05/2012- 01/2013 w wysokości 9.213,25zł. W toku niniejszej sprawy strona odwołująca się wyjaśniła (k. 26 a.s.), iż w dalszym ciągu zatrudnia pracowników, lecz z powodu zajęcia rachunków bankowych i ściągania z nich zaległych składek według kolejności nie ma możliwości opłacania składek na bieżąco. (...) Sp. z o.o. dodała, iż poprawa jej sytuacji finansowej, o której mówiła na rozprawie w dniu 6.12.2013r. (k. 17-18 a.s.), związana była z kontrahentem wysyłającym materiały eksploatacyjne na Ukrainę. Obecnie jednak, z uwagi na sytuację polityczną w tym kraju, losy kontraktu są niepewne. Spółka podkreśliła, iż nie jest w stanie uiścić ustalonej przez organ rentowy opłaty dodatkowej. Sąd zważył, co następuje: Zagadnienie wymierzania opłaty dodatkowej reguluje obecnie art. 24 ust 1a-1d ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2013.1442 j.t.). Zgodnie z art. 24 ust 1a cyt. ustawy w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek. Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie do sądu według zasad określonych w art.
4. Natomiast w ustępach 1b- 1d art. 24 cyt. ustawy ustawodawca uregulował kwestię opłaty dodatkowej w przypadku pociągnięcia płatnika składek będącego osobą fizyczną do odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie polegające na nieopłaceniu składek lub opłaceniu ich w zaniżonej wysokości. Z powołanego wyżej przepisu art. 24 ust 1a cyt. ustawy jednoznacznie wynika, iż wymierzenie przez ZUS płatnikowi składek opłaty dodatkowej ma charakter fakultatywny . Tym samym organ rentowy ma możliwość, nie obowiązek, jej zastosowania przy równoczesnym uwzględnieniu okoliczności, które spowodowały zaniechanie lub nieterminowe opłacanie składek (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 lutego 2003r. sygn. I AUa 334/02, Pr. Pracy 2004/4/39). Zgodnie z prezentowanym przez Sąd Najwyższy poglądem należąca do sfery swobodnego uznania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czynność polegająca na wymierzeniu opłaty dodatkowej winna być oceniana pod kątem jej merytorycznej zasadności i celowości (wyrok z dnia 18 stycznia 2008r. sygn. II UK 98/07, LEX nr 442763). W orzecznictwie przyjmuje się, iż funkcją dodatkowej opłaty jest zdyscyplinowanie płatników składek do wykonania, i to należytego, ciążących na nich obowiązków terminowego i w należnej wysokości opłacania składek i tym samym stanowi sankcję za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku opłacania składek i ma sens wówczas, gdy - przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności - można oczekiwać, że spełni ona lub może spełnić założony, dyscyplinujący cel (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. III AUa 1043/12, LEX nr 1254416). Natomiast nakładanie dodatkowej opłaty na ubezpieczonego, który nie ma realnej możliwości uregulowania głównego zobowiązania , jest sprzeczne z celem tej instytucji , gdyż jedynie "wirtualnie" zwiększa wysokość zobowiązania ubezpieczonego wobec organu rentowego, nie czyniąc spłaty zobowiązania bardziej realną (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2006r. sygn. III AUa 1745/05, OSA 2008/7/18). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż zaległości składkowe (...) Sp. z o.o. powstały z powodu zredukowania produkcji przez zakłady (...) w stosunku do których Spółka miała prowadzić obsługę logistyczną dostaw. Należności z tytułu składek są obecnie ściągane na rzecz organu rentowego w drodze egzekucji, a aktualna sytuacja finansowa Spółki uniemożliwia jej uiszczenie opłaty dodatkowej. Zatem -zdaniem Sądu- w zaistniałym stanie faktycznym, mając na uwadze także wysokość głównego zobowiązania, obciążenie strony odwołującej się opłatą dodatkową w wysokości 20% nieopłaconych składek na FUS, FUZ i (...) (tj. 24.094,34zł) jest nieprawidłowe, gdyż jest sprzeczne z dyscyplinującym celem tej instytucji i spowoduje jedynie dalsze pogorszenie i tak już trudnej sytuacji majątkowej Spółki. Wobec powyższego Sąd -po myśli art. 477 14 § 2 k.p.c. - zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. SSO Anna Melcer -Pamuła