Sygnatura akt I C 546/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 30-09-2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Angelika Lewandowska Protokolant: sekr. sąd. Joanna Piwońska po rozpoznaniu w dniu 30-09-2015 r. w K. sprawy z powództwa (...) S.A. w Ł. przeciwko S. M. i H. M.
(1)o zapłatę 1. Zasądza od pozwanej H. M.
(1)na rzecz powoda następujące kwoty : - 195 766,46 zł (sto dziewięćdziesiąt pięć tysięcy siedemset sześćdziesiąt sześć złotych czterdzieści sześć groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości jak dla spłaty zobowiązań podatkowych od dnia 14.06.2014r. do dnia zapłaty, - 5 953,45 zł (pięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt trzy złote czterdzieści pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 13.04.2015r. do dnia zapłaty. 2. Zasądza od pozwanej H. M.
(1)na rzecz powoda kwotę 17 303 zł (siedemnaście tysięcy trzysta trzy złote) tytułem zwrotu kosztów procesu.
- Odrzuca pozew wobec pozwanego S. M. .
- Wyrokowi w pkt 1 i 2 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Angelika Lewandowska Sygn. akt I C 546/15 UZASADNIENIE Powód (...) S.A. wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty, aby pozwani S. M. i H. M.
(1)zapłacili solidarnie na rzecz powoda kwotę 201.719,91 zł wraz z odsetkami od kwoty 195.766,46 zł od dnia 14 czerwca 2014 roku do dnia zapłaty w wysokości jak dla zobowiązań podatkowych i od kwoty 5.953,45 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty w wysokości odsetek ustawowych, a nadto koszty procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w wysokości 17 zł od pełnomocnictwa, a w razie przekazania sprawy do postępowania zwykłego lub wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty – zasądzenie od pozwanych jako dłużników solidarnych wskazanych powyżej kwot wraz z odsetkami oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 8 października 2010 roku między powodem a pozwanym S. M. , (...) Zakład Usług Budowlanych (...) S. M. została zawarta umowa generalna o gwarancje ubezpieczeniowe nr (...) . W oparciu o tę umowę powód udzielił pozwanemu gwarancji ubezpieczeniowej zabezpieczającej roszczenia beneficjenta w stosunku do pozwanego z tytułu należytego wykonania kontraktu, którego przedmiotem była budowa hali sportowo-widowiskowej wraz z urządzeniami i wyposażeniem oraz przebudowa kotłowni przy budynku Publicznego Gimnazjum w K. . Łączny limit gwarancji wyniósł 1.300.000 zł, a gwarancja była ważna od 15 września 2011 roku do 30 listopada 2013 roku. Roszczenia regresowe z powyższej umowy zostały zabezpieczone wekslem podpisanym przez pozwanego i poręczonym przez pozwaną H. M.
(1). Wobec niewywiązywania się przez pozwanego z zobowiązań wobec beneficjenta gwarancji Gminy S. , Gmina ta wezwała powoda do realizacji polisy nr (...) i wypłacenia należnej kwoty tytułem udzielonej gwarancji, co powód uczynił. Pozwani pismem z dnia 8 październik 2013 roku zostali wezwani do zapłaty roszczenia regresowego, ale nie wykupili weksla (k. 2-4). Pozwana H. M.
(1)nie zajęła stanowiska w sprawie (k. 58). Pozwany S. M. zmarł w dniu 30 listopada 2014 roku (k. 59). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 8 października 2010 roku pozwany S. M. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Budowlanych (...) , zawarł z powodem (...) S.A. w Ł. umowę generalną o gwarancje ubezpieczeniowe nr (...) . Łączny limit gwarancji wyniósł 1.300.000 zł, a w oparciu o umowę mogły zostać wystawione gwarancje ubezpieczeniowe zapłaty wadium, należytego wykonania kontraktu, właściwego usunięcia wad i usterek, zwrotu zaliczki. Umowa ta została zawarta na czas określony od 8 października 2010 roku do 7 października 2011 roku. Zgodnie z § 7 ogólnych warunków ubezpieczenia, stanowiących integralną część umowy, z chwilą wykonania zobowiązania wynikającego z Gwarancji powodowi przysługiwało w stosunku do pozwanego roszczenie o zwrot kwoty wypłaconej Beneficjentowi, powiększonej o poniesione koszty, w tym koszty postępowania, opłaty skarbowe od weksli, koszty manipulacyjne oraz odsetki w wysokości jak do spłaty zobowiązań podatkowych, naliczane od dnia wypłaty kwoty należnej Beneficjentowi (dowód: kserokopia umowy generalnej o gwarancje ubezpieczeniowe k. 9-12, kserokopia ogólnych warunków ubezpieczenia k. 24-26). Zabezpieczeniem roszczeń zwrotnych powoda był m.in. weksel in blanco, podpisany przez pozwanego S. M. i poręczony przez pozwaną H. M.
(2)wraz z deklaracją wekslową (dowód: kserokopia weksla k. 7, kserokopia deklaracji wekslowej k. 8). Pozwany S. M. zawarł z Gminą S. umowę na Budowę hali sportowo-środowiskowej wraz z urządzeniami i wyposażeniem oraz przebudowę kotłowni przy budynku Publicznego Gimnazjum w K. obręb geodezyjny P. . W związku z zawartą umowę powód w dniu 9 września 2011 roku wystawił gwarancję ubezpieczeniową należytego wykonania kontraktu nr 953- (...) , zgodnie z którą gwarantował nieodwołalnie i bezwarunkowo zapłatę Beneficjentowi (Gminie S. ) należności z tytułu wymagalnych kar umownych wynikających z niewykonania lub nienależytego wykonania przez pozwanego kontraktu do kwoty 195.766,46 zł (dowód: kserokopia polisy nr (...)- (...) k. 6, kserokopia gwarancji ubezpieczeniowej k. 13). Pismem z dnia 28 sierpnia 2013 roku Gmina S. zwróciła się do powoda o zapłatę kwoty gwarancyjnej, oświadczając że pozwany nie wykonał kontraktu objętego gwarancją i nie uiścił wymaganych kar umownych. Na podstawie Gwarancji ubezpieczeniowej należytego wykonania kontraktu potwierdzonej polisą nr (...) powód decyzją z dnia 4 października 2013 roku dokonał wypłaty na rzecz Gminy S. kwoty 195.766,46 zł (dowód: kserokopia decyzji z dnia 4 października 2013 roku k. 16). Pismem z dnia 6 października 2013 roku powód wezwał pozwanego S. M. do zapłaty powyższej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 4 września 2013 roku. Pismami z dnia 9 grudnia 2013 roku i 21 maja 2014 roku powód zawiadomił oboje pozwanych o wypełnieniu weksla in blanco na kwotę 201.719,91 zł (dowód: kserokopia pisma z dnia 6 października 2013 roku wraz z potwierdzeniem odbioru k. 14-15, kserokopia pism z dnia 9 grudnia 2013 roku wraz z potwierdzeniem odbioru k. 17-20, kserokopie pism z dnia 21 maja 2014 roku wraz z potwierdzeniem nadania k. 21-23). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty: kserokopia polisy nr (...)- (...) (k. 6), kserokopia weksla (k. 7), kserokopia deklaracji wekslowej (k. 8), kserokopia umowy generalnej o gwarancje ubezpieczeniowe (k. 9-12), kserokopia gwarancji ubezpieczeniowej (k. 13), kserokopia pisma z dnia 6 października 2013 roku wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 14-15), kserokopia decyzji z dnia 4 października 2013 roku (k. 16), kserokopia pism z dnia 9 grudnia 2013 roku wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 17-20), kserokopie pism z dnia 21 maja 2014 roku wraz z potwierdzeniem nadania (k. 21-23), kserokopia ogólnych warunków ubezpieczenia (k. 24-26). Wartość dowodowa dokumentów zgromadzonych w sprawie nie budziła - zdaniem Sądu - wątpliwości i nie była przez strony kwestionowana. Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda okazało się zasadne w stosunku do pozwanej H. M.
(1), natomiast w stosunku do pozwanego S. M. pozew podlegał odrzuceniu. W niniejszej sprawie niewątpliwym było, iż pozwany S. M. w dniu 8 października 2010 roku zawarł z powodem umowę generalną o gwarancje ubezpieczeniowe, a nadto, że na podstawie tejże umowy powód w dniu 9 września 2011 roku wystawił gwarancje ubezpieczeniową należytego wykonania kontraktu zawartego między pozwanym S. M. w Gminą S. . Zabezpieczeniem wykonania ww. umowy z dnia 8 października 2010 roku był weksel in blanco wystawiony przez pozwanego S. M. i poręczony przez pozwaną H. M.
(1). Na podstawie decyzji z dnia 4 października 2013 roku powód wypłacił zaś na rzecz Gminy S. kwotę 195.766,46 zł tytułem niewykonania przez pozwanego kontraktu objętego gwarancją i braku uiszczenia kar umownych, a następnie – zgodnie z § 7 owu – zwrócił się do pozwanych o zwrot wypłaconej kwoty. Przede wszystkim należy zauważyć, że zabezpieczeniem zobowiązań pozwanego S. M. wobec powoda był weksel in blanco – czyli niezupełny w chwili wystawienia. Weksel in blanco wystawiony jako własny i wręczony remitentowi w związku z zawarciem umowy prowadzi do powstania zobowiązania wekslowego wystawcy. Powstałe zobowiązanie wekslowe ma charakter samodzielny i abstrakcyjny, a więc niezależny od podstawy prawnej, która spowodowała jego zaciągnięcie. Remitentowi przysługują zatem w stosunku do wystawcy dwa roszczenia - ze stosunku podstawowego oraz z weksla. Wybór między tymi roszczeniami należy do remitenta, przy czym może on tylko raz uzyskać zaspokojenie swojej wierzytelności. Zgodnie natomiast z art. 30 Prawa wekslowego , zapłatę wekslu można zabezpieczyć poręczeniem wekslowem (aval) co do całości sumy wekslowej lub co do jej części. Poręczenie może dać osoba trzecia lub nawet osoba, podpisana na wekslu. Nadto, zgodnie z art. 47 Prawa wekslowego , kto weksel wystawił, przyjął, indosował lub zań poręczył, odpowiada wobec posiadacza solidarnie. Posiadacz może dochodzić roszczeń przeciw jednemu, kilku lub wszystkim dłużnikom bez potrzeby zachowania porządku, w jakim się zobowiązali. Strony sporządziły deklarację wekslową określającą sposób wypełnienia weksla in blanco. Zgodnie z tym porozumieniem, weksel zabezpieczał zapłatę zobowiązań na rzecz powoda z tytułu gwarancji ubezpieczeniowych wystawionych przez niego w wykonaniu umowy o gwarancje ubezpieczeniowe nr (...) , a pozwany S. M. wyraził zgodę na wypełnienie złożonego weksla przez powoda w każdym czasie w razie braku zapłaty kwoty odpowiadającej wypłaconym przez powoda odszkodowaniom z tytułu wystawionych gwarancji, powiększonej o odsetki za opóźnienie za okres od upływu terminu do zapłaty określonego w wezwaniu do dnia wyznaczonego terminu płatności weksla, na opatrzenie weksla według uznania powoda: miejscem i datą wystawienia weksla, datą płatności, nazwa i siedzibą remitenta, klauzulą bez protestu, domicylem przy jednoczesnym zawiadomieniu pozwanego listem poleconym. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości co do prawidłowości wypełnienia weksla zgodnie z deklaracją wekslową. Nie budzi wątpliwości także udzielone przez pozwaną H. M.
(1)poręczenie. Wobec powyższego uznać należy, że powództwo – co do zasady – zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 339 k.p.c. jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Pozwana – której doręczono odpis pozwu oraz została prawidłowo wezwana na termin rozprawy – nie zajęła stanowiska w sprawie, nie stawiła się także na wyznaczony termin rozprawy. Sąd nie dopatrzył się zaś okoliczności, które wykluczałyby przyjęcie za prawdziwych twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie oraz wynikających z przedłożonych dokumentów. Wobec powyższego Sąd zasądził wyrokiem zaocznym od pozwanej H. M.
(1)na rzecz powoda kwotę 195.766,46 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości jak do spłaty zobowiązań podatkowych od dnia 14 czerwca 2014 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 5.953,45 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 13 kwietnia 2015 roku do dnia zapłaty (punkt 1 wyroku). O kosztach procesu należnych powodowi Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty te składają się: koszty opłaty sądowej od pozwu, koszty zastępstwa procesowego, koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (punkt 2 wyroku). Podkreślić należy, że zgodnie z konstrukcją solidarności dłużników wierzycielowi przysługuje prawo wyboru. Może on bowiem dochodzić roszczeń przeciwko jednemu, kilku lub wszystkim dłużnikom bez zachowania kolejności, w jakiej się zobowiązali. Tym samym istnieje możliwość obciążenia pozwanej H. M.
(1)całym zobowiązaniem dochodzonym pozwem (w tym kosztami procesu), niezależnie od odpowiedzialności drugiego z pozwanych. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. sąd odrzuca pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z informacji uzyskanych w toku postępowania sądowego wynika, że pozwany S. M. zmarł w dniu 30 listopada 2014 roku, a więc przed wytoczeniem powództwa w przedmiotowej sprawie. Śmierć osoby fizycznej przed wniesieniem przez nią pozwu stanowi pierwotny brak zdolności sądowej zachodzący od początku postępowania, co obliguje sąd do odrzucenia pozwu, na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Podkreślić należy, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w celu umożliwienia wskazania następców prawnych, gdyż przepis ten dotyczy tylko takich przypadków, w których fakt ten nastąpił w toku postępowania, a nie przed jego wszczęciem (por. postanowienie SN z dnia 21 maja 2015 roku, sygn. IV CSK 491/14, Lex nr 1750030). Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. odrzucił pozew w stosunku do pozwanego S. M. (punkt 3 wyroku) Sąd nadał wyrokowi w punkcie 1 i 2 klauzulę wykonalności zgodnie z art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. (punkt 4 wyroku) SSO Angelika Lewandowska