Sad powszechny, II Cz 516/15

Sygn. akt II Cz 516 /15 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) kasy (...) z siedzibą w G. przeciwko D. K. i S. K. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu VII zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Mogilnie z dnia 6 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt VII C 1/15 postanawia: 1/ zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zwrócić powódce połowę opłaty sądowej uiszczonej od pozwu tj. kwotę 422 zł (czterysta dwadzieścia dwa); 2/ nie obciążyć pozwanych obowiązkiem zwrotu powódce kosztów postępowania zażaleniowego. II Cz 516/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 6 maja 2015r. Sąd Rejonowy w Mogilnie w sprawie VII c 1/15 zdecydował o uzupełnieniu swojego uprzedniego postanowienia z dnia 20 lutego 2015r. poprzez oddalenie wniosku powódki (...) Kasy (...) z siedzibą w G. o zwrot uiszczonej opłaty sądowej od pozwu. Sąd rejonowy stwierdził, że sprawa uprzednio toczyła się w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym odbyło się kilka posiedzeń niejawnych, a po jednym z nich wydano w sprawie nakaz zapłaty, od którego jeden z pozwanych złożył sprzeciw. Skoro cofnięcie pozwu przez powódkę nastąpiło po tych kilku posiedzeniach, to nie zachodziły podstawy do zwrotu opłaty ani w całości, ani w części - przewidziane w art.79 ust.1 pkt 3a ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. w Dz.U. z 2014r. poz.1025). W zażaleniu na to postanowienie powódka domagała się jego zmiany poprzez uwzględnienie wniosku i zwrot połowy opłaty od wniesionego w sprawie pozwu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca wywodziła, że zwrotu połowy uiszczonej opłaty Sąd dokonuje, w przypadku cofnięcia pisma przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana, przy czym w ujęciu art.79 ust.1 pkt 3 lit.a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, przez posiedzenie należy rozumieć posiedzenie przeznaczone na rozprawę . Zatem warunkiem uzyskania przez stronę zwrotu opłaty sądowej w połowie jest cofnięcie pisma przez rozprawą (zażalenie powódki – k.108 i 109). Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie powódki jest uzasadnione. Wstępnie poczynić należy uwagę, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2015r. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu VII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Mogilnie umorzył postępowania w sprawie, bowiem powódka cofnęła pozew. W dniu 9 marca 2015r. wpłynęło do Sądu Rejonowego pismo powódki opatrzone tytułem: wniosek o uzupełnienie postanowienia o umorzeniu postępowania poprzez zamieszczenie rozstrzygnięcia o zwrocie powódce uiszczonej opłaty sądowej od pozwu (k.101). Mimo takiego tytułu – pismo powódki stanowiło w istocie wniosek o zwrot uiszczonej opłaty sądowej od pozwu, którego ocena leży w gestii sędziego Przewodniczącego, a decyduje on o zwrocie opłaty sądowej (w całości lub w części) w formie zarządzenia, które podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, jeżeli strona wnioskująca uzna, że nie jest dla niej zadowalające ( art.394 § 1 pkt 9 kpc ). Innymi słowy przy zwrocie opłaty sądowej, w takich okolicznościach jakie wystąpiły w tej sprawie, nie zachodzi potrzeba wydania orzeczenia w formie postanowienia i to uzupełniającego uprzednie postanowienie o umorzeniu postępowania, jak starał się to uczynić Sąd Rejonowy. Zatem Sąd odwoławczy rozpoznał zażalenie powódki tak, jakby zostało złożone na zarządzenie sędziego Przewodniczącego, choć – dla jasności obrazu - pozostawił opis orzeczenia przyjęty przez Sąd Rejonowy (tj. jako postanowienie). Zażalenie powódki podlegało uwzględnieniu. To, że w sprawie wydany został uprzednio nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, od którego jeden z pozwanych złożył sprzeciw, ma jedynie takie znaczenie, że wraz z odpisem nakazu zapłaty doręczono pozwanym odpisy pozwu, a to już nie pozwala powódce domagać się zwrotu całej uiszczonej opłaty sądowej (jak wynika z art.79 ust.1 pkt 1 b ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. w Dz.U. z 2014r. poz.1025 ze zm.). Natomiast cofnięcie pozwu, jako że nastąpiło: przez rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana , co należy rozumieć, jako dokonane przed wywołaniem sprawy , które towarzyszy zazwyczaj rozprawie, otwierało powódce drogę do skutecznego domagania się zwrotu połowy opłaty uiszczonej od złożonego w sprawie pozwu, który następnie cofnęła. Taka jest istota uregulowania przyjętego przez ustawodawcę w art.79 ust.1 pkt 3 a w/w ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Obrazowo rzecz ujmując przyjęte w ustawie rozwiązanie wynika z założenia, że skoro odpisy pism procesowych (jak w tym wypadku pozwu) zostały już doręczone stronie przeciwnej, Sąd (sędzia) zapoznał się już ze sprawą i poczynił określone przygotowania do jej rozpoznania, z czym wiążą się pewne koszty, to strona nie może domagać się już zwrotu całej uiszczone opłaty sądowej. Skoro jednak cofa pozew w sprawie, a tym samym Sąd nie musi podejmować dalszych czynności, z czym wiązałyby się kolejne koszty, to słuszne jest zwrócenie jej części poniesionych opłat. Z tych zasadniczych przyczyn Sąd odwoławczy zmienił zaskarżone postanowienie (w istocie zarządzenie) poprzez nakazanie zwrócenia powódce połowy opłaty sądowej uiszczonej od pozwu tj. kwoty 422 zł (na podstawie art.386 § 1 kpc w związku z art.397 § 2 kpc ). Odstąpił od obciążenia pozwanych obowiązkiem zwrotu powódce kosztów postępowania zażaleniowego, za czym przemawiały zasady słuszności ( art.102 kpc w związku z art.108 § 1 kpc ). Pozew w sprawie został cofnięty przez powódkę, co doprowadziło do umorzenia postępowania w sprawie, a potrzeba zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty od pozwu nie była następstwem ich postępowania.