Sygn. akt III U 449/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2014r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Witkowski Protokolant: stażysta Aneta Beata Stankiewicz-Lauryn po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014r. w Suwałkach sprawy D. P. z udziałem zainteresowanej M. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ustalenie w związku z odwołaniem D. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 29 kwietnia 2014 r. znak (...)- (...) 1.oddala odwołanie.
- zasądza od D. P. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. kwotę 60 ( sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt III U 449/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 29.04.2014r. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 Ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1442) oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) stwierdził, że M. R. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u D. P. :
- podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 08.05.2003r. do 13.06.2003r.;
- podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne tj. emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe wynoszą za maj 2003r. - 0zł, za czerwiec 2003r. – 0zł.
- podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne tj. emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, wskazane jako przychód uzyskany po ustaniu tytułu do ubezpieczenia wynoszą: - październik 2013r. – 314,72zł; - listopad 2013r. – 417,77zł, - grudzień 2013r. – 425,05zł, - styczeń 2014r. – 425,05zł, - luty 2014r. – 425,05zł, - marzec 2014r. – 70,07zł;
- podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne wynoszą: - październik 2013r. – 271,57zł, - listopad 2013r. – 360,49zł, - grudzień 2013r. – 366,78zł, - styczeń 2014r. – 366,78zł, - luty 2014r. – 366,78zł, - marzec 2014r. – 60,46zł. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1442) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Pracownicy podlegają zaś obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu (art. 11 ust. 1 powołanej ustawy) oraz obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1 powołanej ustawy). Obowiązek ubezpieczeń społecznych pracownika stosowanie do art. 14 pkt 1 powołanej ustawy, powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. W odpowiedzi na wezwanie Zakładu M. R. w dniu 08.01.2014r. złożyła następujące dokumenty:
- pozew do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Suwałkach o zapłatę kwoty 2.077,71zł z dnia 01.12.2003r. wraz z uzasadnieniem;
- wykaz czasu pracy w miesiącach maju i czerwcu 2003r. z dnia 06.01.2004r.
- wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Suwałkach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. IV P 103/04 nakazujący pozwanej D. P. , prowadzącej ciastkarnię (...) zapłatę kwoty 2.077,71zł brutto na rzecz powódki M. R. , tytułem wynagrodzenia za pracę. Dodatkowo organ rentowy uzyskał informacje od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Suwałkach, który szczegółowo poinformował o przekazaniu należności zasądzonych na rzecz M. R. tytułem wynagrodzenia za pracę. Kwota 2.077,71zł została przekazana w sześciu ratach. Ostatnia rata wpłynęła w dniu 07.03.2014r. Pismem z dnia 19.03.2014r. organ rentowy wszczął więc z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania oraz podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne M. R. z tytułu zatrudnienia od 08.05.2003r. do 13.06.2003r. u D. P. , prowadzącej ciastkarnię (...) . Zawiadomienie zostało doręczone D. P. w dniu 31.03.2014r. i do dnia wydania niniejszej decyzji nie zostały przez nią złożone wymagane dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe dla pracownika stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tyłu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Zgodnie zaś z §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.04.2008r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465), dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych , płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie korygującym oraz w deklaracji i deklaracji rozliczeniowej korygującej, uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat – od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy – stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Zgodnie natomiast z art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 . Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez ubezpieczonego, nie będącego płatnikiem składek. W odwołaniu od tej decyzji D. P. domagała się jej uchylenia w całości, podnosząc zarzut przedawnienia. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła, iż zobowiązanie wobec niej nie istnieje, gdyż uległo przedawnieniu i dlatego go nie uznaje. W myśl bowiem obowiązujących przepisów od 01.01.2012r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat od daty ich wymagalności (tj. 15.05.2003r. do 15.06.2003r.). Zgodnie zaś z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , datą wymagalności jest termin, w którym składki powinny być opłacone. Zmiana obowiązującego wcześniej 10-letniego okresu przedawnienia należności została wprowadzona na mocy przepisów ustawy z dnia 16.09.2011r. o realizacji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców – zwana ustawą deregulacyjną. Ustawa ta skróciła termin przedawnienia należności składek nieopłaconych i opłaconych nienależycie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji i wskazał, iż odwołująca się nie negowała zasadności samych ustaleń i rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonej decyzji, podnosząc jedynie zarzut formalny – przedawnienia należności z tytułu składek. Zarzut ten jest jednak chybiony i nie może być uwzględniony. W niniejszej sprawie obowiązek bowiem odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne powstał w chwili powstania po stronie pracownika przychodu tj. faktycznym uzyskaniu należnego wynagrodzenia za pracę. Zasada ta nie budzi teżwątpliwości w orzecznictwie, czego przykładem jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 17.01.2012r. sygn. III AUa 938/11, w którym wskazano, iż obowiązek opłacania składek powstaje z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia. W przedmiotowej kwestii jednolicie wypowiedział się również Sąd Najwyższy np. w wyroku z dnia 03.02.2012r. w sprawie I UK 306/11 wskazując, iż niewypłacone pracownikowi wynagrodzenie za pracę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi wynagrodzenie wypłacone im w danym miesiącu kalendarzowym wraz z tymi składnikami i świadczeniami, które z mocy przepisów szczególnych nie są wyłączone z podstawy wymiaru składek. Wynagrodzenie wypłacone ubezpieczonemu pracownikowi przez pracodawcę z opóźnieniem wykazywane jest natomiast w indywidualnym raporcie miesięcznym, składanym za ten miesiąc, w którym zostało faktycznie wypłacone i wówczas staje się podstawą wymiaru składek. Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje: Odwołania za uzasadnionego uznać nie można było. Nie ma bowiem podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji z dnia 29.04.2014r. W pierwszej kolejności należy podkreślić bezpodstawność argumentów, jakie odwołująca się podniosła na rozprawie kwestionując istnienie podstawy prawnej, w oparciu o którą przyjęto, iż zainteresowana M. R. jako jej pracownik, podlegała ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym od 08.05.2003r. do 13.06.2003r. W tym zakresie w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Suwałkach, który przesądził tę kwestię. W niniejszym postępowaniu kwestionowanie jego ustaleń jest bezprzedmiotowe, gdyż nie dotyczy takich ustaleń.. Odnośnie meritum ukształtowanym skarżoną decyzją należy potwierdzić, iż ustalenia organu rentowego były prawidłowe i tym samym rozstrzygnięcie zawarte w decyzji odpowiadało prawu. Faktem jest, iż z dniem 01.01.2012r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16.09.2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232 poz. 1378) - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. W sprawie jednak ta okoliczność nie miała znaczenia, gdyż bieg przedawnienia spornych należności składkowych rozpoczął się dopiero w momencie fizycznej zapłaty należnego zainteresowanej wynagrodzenia za pracę Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego podjętą w dnia 10.09.2009r. w składzie 7 sędziów - I UZP 5/09 (LEX 515914) niewypłacone pracownikowi wynagrodzenie za pracę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazać mianowicie należy, że zgodnie z art. 4 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych użyte w ustawie pojęcie przychód należy rozumieć jako przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Według zaś art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 1 ustawy za przychody m.in. ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Pojęcie przychodu zostało wprowadzone do ubezpieczeń społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , która to ustawa uzależniła wysokość składek i terminy ich płatności od osiągniętych przez ubezpieczonych przychodów. Celem tej regulacji było ustalenie zasady, iż zobowiązanie z tytułu składek powstaje dopiero w momencie osiągnięcia przez ubezpieczonego przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Obowiązek opłacenia składek powstaje więc z chwilą wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji ubezpieczonego wynagrodzenia. W niniejszej sprawie do wypłaty wynagrodzenia zainteresowanej doszło w dniu 07.10.2013r. realizacja nastąpiła poprzez wpłacenie przekazem pocztowym pierwszej z sześciu rat. Odwołująca się nie kwestionowała zaś, że dopiero w październiku 2013r. nastąpiła regulacja jej zobowiązania wobec byłej pracownicy M. R. . Mając więc powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 §1 kpc orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z §11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). mt