Sad powszechny, IV Ka 283/15

Sygn. akt IV Ka 283/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Majka (spr.) Sędziowie: SSO Elżbieta Marcinkowska SSO Agnieszka Połyniak Protokolant: Ewa Ślemp przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. sprawy M. W. syna H. i B. z domu J. urodzonego (...) w W. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 3 lutego 2015 r. sygnatura akt III K 843/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie z punktu III jego dyspozycji o obowiązku naprawienia szkody; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. Z. G. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygnatura akt IV Ka 283/15 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwko M. W. oskarżając go o to, że: w dniu 5 marca 2013 roku w W. , woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu upoważnionego pracownika pokrzywdzonej firmy – (...) S.A. z/s we W. w błąd co do faktu zatrudnienia w firmie (...) s.c. ” z/s w W. i osiągalnych dochodach w kwocie 1320,00 złotych netto miesięcznie oraz co do zamiaru spłaty zaciągniętego zobowiązania, zawarł umowę pożyczki na zakup sprzętu komputerowego i doprowadził (...) z/s we W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2729,75 złotych tj. o czyn z art. 286§1 kk . Wyrokiem z dnia 3 lutego 2015 roku (sygn. akt III K 843/14) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu: I. Oskarżonego M. W. uznał za winnego tego, że w dniu 5 marca 2013 roku w W. , woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do faktu zatrudnienia w firmie (...) s.c. ” z/s we W. i osiągalnych dochodach w kwocie 1320,00 złotych netto miesięcznie oraz co do zamiaru spłaty zaciągniętego zobowiązania, zawarł umowę pożyczki na zakup sprzętu komputerowego i doprowadził (...) z/s we W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2463,68 złotych to jest występku z art. 286§1 kk i za czyn ten na podstawie art. 286§1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, II. na podstawie art. 69§1 i 2 kk oraz art. 70§1 pkt 1 kk zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności tytułem próby na okres lat 3 (trzech), III. na podstawie art. 72§2 kk zobowiązał oskarżonego M. W. do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz (...) Bank S.A. kwoty 2463,68 zł w terminie 1 roku od dnia uprawomocnienia się wyroku, IV. na podstawie art. 44§2 kk orzekł przepadek poprzez pozostawienie w aktach sprawy dowodu rzeczowego w postaci umowy o kredyt konsumencki z dnia 5.03.2013 r., zarejestrowanej pod poz. Drz. 63/14, przechowywanej w aktach sprawy k.17, V. zwolnił oskarżonego od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania zaliczając je na rachunek tegoż Skarbu Państwa i nie wymierzył mu opłaty. Apelację od wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu zaskarżając wyrok w całości na korzyść oskarżonego zarzucając: Obrazę przepisów prawa karnego materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 72§2 kk poprzez bezzasadne jego zastosowanie i na jego podstawie zobowiązania oskarżonego M. W. do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz (...) Bank S.A. kwoty 2463, 68 zł, podczas gdy zobowiązanie takie było niedopuszczalne bowiem roszczenie właściwego pokrzywdzonego – (...) z/s we W. zostało zaspokojone w drodze cesji wierzytelności na nabywcę (...) Bank S.A. , a tym samym realna szkoda po stronie pokrzywdzonego w chwili orzeczenia nie istniała, a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z jego treści obowiązku naprawienia szkody. Sąd Okręgowy zważył: apelacja jest zasadna. Rzeczywiście oskarżony popełniając przypisany mu czyn z art. 286 § 1 kk na szkodę (...) we W. doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wskazany podmiot. Jednak jak ustalił sąd rejonowy wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki a będąca jednocześnie przedmiotem deliktu umową cesji wierzytelności została zbyta na rzecz (...) Bank S.A. we W. , a roszczenia zbywającego zostały zaspokojone przez nabywcę tej wierzytelności. Tym samym realna szkoda po stronie pokrzywdzonego już w chwili orzekania przez sąd I instancji nie występowała, bowiem została naprawiona poprzez spełnienie świadczenia z innej niż deliktowa podstawy prawnej, a zatem zobowiązanie oskarżonego do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz wskazanego podmiotu kwoty 2463,68 zł nie było możliwe, a wręcz niedopuszczalne, prowadzące bowiem do nie znajdującego podstaw wzbogacenia. Zgodnie z przepisem art. 49 § 1 i 2 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna albo też instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo . Kryterium bezpośredniości, o którym mowa w wskazanym przepisie oznacza, iż pomiędzy czynem zawierającym znamiona przestępstwa, a naruszeniem lub zagrożeniem dobra prawnego nie ma ogniw pośrednich. Pokrzywdzony też jest jedynym podmiotem na rzecz którego dopuszczalne jest w postępowaniu karnym (czy to w trybie art.46 kk czy też art.72 kk ) nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody. Przy czym szkoda ta musi istnieć w dacie orzekania. Podobny pogląd prawny wyrażony został w postanowieniu Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 roku (IV KK 332/12), zgodnie z którym w sytuacji, w której pokrzywdzony dokonał cesji przysługujących mu roszczeń wynikających z przestępstwa na rzecz innej osoby, wykonanie obowiązku probacyjnego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego staje się bezprzedmiotowe, a brak zaspokojenia osoby, która nabyła w drodze cesji prawa majątkowe przysługujące pierwotnie pokrzywdzonemu, nie może być uznane za niewykonanie obowiązku probacyjnego w rozumieniu art. 75 § 2 k.k. Orzeczenie zatem obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego z obowiązkiem zapłaty na rzecz nabywcy wierzytelności nie jest poprawne, bowiem nie posiada on statusu pokrzywdzonego. Niewłaściwe byłoby również nałożenie obowiązku naprawienia szkody z obowiązkiem zapłaty na rzecz pokrzywdzonego, skoro szkoda została naprawiona. Wobec powyższego zaskarżone orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody podlegało uchyleniu ( art.437§1 kpk ), a biorąc pod uwagę formułowany w apelacji zakres zaskarżenia w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy. Na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 4, §2 ust.3 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 164 poz. 1348, ze zmianami), zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Z. G. 516,60 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, należnych Skarbowi Państwa, orzeczono na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalniając oskarżonego od ponoszenia tych kosztów zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa kierując się zasadą słuszności.